Osteoporose, van ontstaan tot preventie!
Osteoporose of botontkalking is een aandoening die zowel bij (oudere) vrouwen (1 op 4) als bij (oudere) mannen (1 op 12) voorkomt. Het woord is afkomstig van de griekse woorden ‘osteon’ (=bot) en ‘poros’ (=opening) : het bot bevat meer openingen en wordt aldus poreuzer. De botten worden zo zwak dat je spontaan iets kunt breken. De meest voorkomende breuken als gevolg van osteoporose zijn de pols-, heup- en wervelbreuken. Gelukkig is botontkalking een proces dat u zelf kan beïnvloeden door uw levensstijl een beetje aan te passen...
Hoe ontstaat osteoporose ?
Bot is levend weefsel. Het wordt tijdens het hele leven voortdurend opgebouwd en weer afgebroken. Voor het 30-ste levensjaar is de opbouw groter dan de afbraak, waardoor het bot steviger wordt en groeit. Goede kalkrijke voeding (= genoeg zuivel) en lichaamsbeweging (liefst in open lucht) zorgen voor gezonde stevige botten. Na het 35-de levensjaar wordt de afbraak geleidelijk groter dan de opbouw, waardoor botten niet zo veel stevig worden.
Oorzaken van osteoporose die we niet zelf in de hand hebben
Erfelijke aanleg, geneesmiddelengebruik (langdurig gebruik van corticosteroïden), vroege menopauze, immobiliteit, leeftijd, hormoonafwijkingen, tengere lichaamsbouw etc. spelen een rol bij het al dan niet krijgen van osteoporose. Bij vrouwen kan de eerste jaren na de overgang het verlies van botmassa opeens heel snel gaan. Na de menopauze worden er namelijk nauwelijks vrouwelijke geslachtshormonen (oestrogenen) aangemaakt door het lichaam en aangezien deze oestrogenen de botafbraak remmen zal bij mindere productie ervan de botafbraak de overhand krijgen. Als u de overgang al jaren achter u hebt liggen, kunnen andere tekenen erop wijzen dat u osteoporose hebt. Dit is te merken aan het feit dat u ‘krimpt’ : u wordt kleiner en de rug wordt krommer. Dit is mogelijk een teken dat de ruggenwervels ingezakt zijn. Door verschillende botdichtheidsmetingen kan uw dokter zien hoe snel de botafbraak verloopt.
Oorzaken van osteoporose die we wel in de hand hebben
Roken, overmatig alcoholgebruik of grote hoeveelheden koffie drinken, remmen de botopbouw en bevorderen aldus de botontkalking. Wie met de voeding te weinig calcium binnenkrijgt, loopt een grote mogelijkheid op botontkalking. Zuivelproducten zijn onze grootste calciumleveranciers. Mensen die niet op geregelde tijdstippen buitenkomen, kunnen een tekort aan vitamine D krijgen. Deze vitamine wordt in de huid geactiveerd onder invloed van zonlicht. Vitamine D verbetert de opname van calcium in het lichaam en bevordert aldus de botopbouw. Ouderen en mensen die weinig buiten komen en ‘mager’ eten kunnen dikwijlswel wat vitamine D aanvulling gebruiken.
Preventie : wat kan u zelf doen?
- voldoende lichaamsbeweging in open lucht : iedere vorm van lichaamsbeweging waarbij het lichaam met zijn eigen gewicht wordt belast is zinvol. vb : wandelen, tuinieren, joggen, tennis, dansen, touwtje springen en in mindere mate fietsen. Zwemmen is niet zo veel effectief omdat het lichaam niet echt wordt belast want het wordt gedragen door het water. Wel maakt zwemmen de spieren en gewrichten los. Het liefst doet lees verder
