Klachten, oorzaken en behandelingen bij aambeien
Ligging en functie van aambeien
Aambeien (haemorroïden) zijn uitgezakte zwellichamen / kussentjes nabij de anus. Een zwellichaam is een sponsachtig netwerk van bloedvaatjes, bedekt door slijmvlies binnen de sluitspier van de anus. Aambeien bevinden zich aan de binnenkant van de anus (aars) en wanneer de zwellichamen tegen mekaar aanliggen, sluiten ze de anus (aars) lekdicht af. Ze kunnen jeuken, een branderig gevoel geven of pijn doen. Aambeien zorgen soms voor verlies van een klein beetje bloed, slijm of ontlasting. Soms zakken ze met de ontlasting (stoelgang) naar buiten; dat geeft een vervelend, drukkend gevoel.
Oorzaak en klachten van aambeien
Hoewel aambeien vervelende klachten kunnen geven, zijn ze onschuldig en verdwijnen ze dikwijls vanzelf. Wanneer er veel druk op de zwellichamen komt te staan kunnen ze uitrekken, daardoor uitzakken en zelfs naar buiten puilen. Dat kan aanleiding geven tot een ongemakkelijk of pijnlijk gevoel. Ook langdurig hoesten zorgt voor druk. Daarbij kan het bloed in de zwellichamen gestuwd raken, waardoor aambeien gemakkelijk bloeden. Ook kan er zich een bloedstolsel vormen in adertjes in de huid rond de anus. Dat is uitwendig voelbaar en pijnlijk. Het wordt een getromboseerd haemorrhoïd genoemd. Vooral een gebrek aan voedingsvezels in ons eten, waardoor de ontlasting (stoelgang) te ingedikt en droog wordt, zorgt voor drukverhoging op de zwellichamen gedurende de stoelgang. Ook veel zitten, onvoldoende lichaamsbeweging en een te hoog lichaamsgewicht kunnen daartoe bijdragen.
Het voorkomen van klachten
Klachten kunnen worden voorkomen door de stoelgang zacht te houden en te reguleren, waardoor u minder hoeft te persen. Daarvoor is het eten van genoeg voedingsvezels (vezels) (zemelen, bruinbrood, groente en vruchten, etc.) en het drinken van veel water (1½ - 2 liter per dag) nodig. Ook regulering van het toiletbezoek is van belang. Zo moet u bij aandrang het toiletbezoek niet te lang uitstellen. Wanneer u probeert er een zekere regelmaat in te brengen, voorkomt u dat u op ongelegen momenten de ontlasting (stoelgang) te lang moet ophouden. Kracht zetten is eigenlijk nooit goed, de ontlasting (stoelgang) moet rustig ‘passeren’. Bij irritatie of jeuk rond de anus (aars) kunt u beter geen wc-papier gebruiken, maar een nat washandje of vochtige toiletdoekjes. Soms helpt het om uitstulpingen die naar buiten zakken voorzichtig naar binnen te duwen. Aambeienzalf kan pijn of jeuk verzachten; het is bij de drogist te koop. Zorg verder voor wat meer beweging en probeer zo nodig wat af te vallen. De meeste patiënten met aambeienklachten hebben baat bij deze maatregelen en leefregels. Wanneer desondanks de klachten toch voortduren, is verdere behandeling nodig.
Wanneer naar de huisarts?
Neem contact op met uw huisarts:
- als er bloed of slijm bij de ontlasting zit en u niet zeker weet of het door aambeien komt
- als u ondanks de opgevolgde adviezen pijn of problemen met de ontlasting (stoelgang) blijft houden
- als in korte tijd een uitstulping bij de anus (aars) ontstaat die erg gezwollen is en veel pijn doet
- als u denkt een aambei te voelen, maar hierover twijfelt
- wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts
Diagnose en onderzoek
De klachten die aambeien kunnen geven, kunnen ook voorkomen bij andere afwijkingen van de endeldarm of de anus. Daarom wordt er onderzoek verricht van de anus, het anale kanaal en het begin van de endeldarm. De dokter zal het onderzoek doen in een voor de patiënt onelegante houding, namelijk de knie/elleboogsligging of linker zijligging. Daarbij kijkt hij naar de omgeving van de anus (aars) en de anus (aars) zelf en voert ook nog met de vinger een inwendig onderzoek van de anus (aars) en het aansluitende deel van de endeldarm uit. Zo nodig is aanvullend onderzoek gewenst, bvb een kijkonderzoek van de dikke darm (endoscopie) of een röntgenfoto. Dit zal met name dikwijls worden voorgesteld bij patiënten boven de veertig of vijftig jaar, omdat de mogelijkheid dat andere afwijkingen de oorzaak van de klachten zijn dan groter is. Bij jongere patiënten is in het algemeen het onderzoek van de anus (aars) lees meer over Klachten, oorzaken en behandelingen bij aambeien
