Een 'vastgevroren schouder' zorgt voor problemen
De term 'frozen shoulder' (bevroren schouder) wordt door medici voor allerlei verschillende problemen in het schoudergebied gebruikt. Mijn zakwoordenboek geeft als andere namen 'ziekte van Dulay', en periarthritis humeroscapularis (peri- = rondom, arthritis = ontsteking van een gewricht, humerus = opperarmbeen, scapula = schouderblad). De gemeenschappelijke noemer is dat het in alle gevallen gaat om pijn en bewegingsbeperking (vandaar 'frozen') in de schouderregio. De gangbare mening is dat er ontstekingen van pezen of slijmbeurzen in het spel zijn, maar dat is dikwijlsmoeilijk vast te stellen. Op meer specifieke varianten kom ik later in andere secties terug.
Oorzaken
Frozen shoulder kan ontstaan door
- trauma. Denk bv. aan een val, of bepaalde bewegingen bij sporten. Beide kunnen scheurtjes in pezen veroorzaken.
- een langdurige periode van immobilisatie (stil houden van de schouder), na bv. een operatie.
- slijtage van de weefsels die ter bescherming om botten zitten. Dit kan een normaal verouderingsproces zijn. Het kan echter ook voortkomen uit een verkeerde houding (schouders naar voren), waardoor botten elkaar raken terwijl dat niet zo hoort te zijn.
- repeterende acties, in het bijzonder van bovenhands werk. Bij sporten als tennis maak je ook dikwijlsdit soort bewegingen.
Bepaalde ziektes vergroten het risico op frozen shoulder: ziekte van Parkinson, diabetes, depressie, te snel werkende schildklier. Meer vrouwen dan mannen krijgen frozen shoulder, en het begint doorgaans pas na je 40e.
Diagnose
Een bevroren schouder betekent om te beginnen dat je niet je normale bewegingsvrijheid hebt. Als je geen enkele moeite hebt om bv. je armen omhoog te bewegen, of achter je rug te reiken, dan heb je geen frozen shoulder. De techniek die als eerste zal worden gebruikt om een diagnose te stellen is een normale röntgenfoto. Afhankelijk van de resultaten daarvan, kunnen vervolgens ook MRI, echografie, artrografie (röntgenfoto na het inspuiten van contrastvloeistof) of artroscopie (met een buis in het gewricht kijken) worden ingezet.
Wat is er aan te doen?
In uiterste instantie komen weer de operatie en injectie om de hoek kijken. Voor het zover is kan je de volgende, iets vriendelijker methoden proberen:
- strekoefeningen.
In een artikel van de American Academy of Orthopaedic Surgeons staan 3 oefeningen beschreven, inclusief plaatje. De site van de afdeling Orthopaedics & Sports Medicine van de University of Washington biedt nog veel meer informatie. Ze hebben een hele serie oefeningen die zowel met plaatjes als met filmpjes (Quicktime formaat) uitgelegd worden. - het toepassen van warmte of kou.
Warmte lijkt me enigszins riskant, zo lang je niet zeker weet of ontstekingen een rol spelen. - fysiotherapie.
- ontstekingsremmers, zoals Ibuprofen.
- spierverslappers.
Het goede nieuws, tenslotte, is dat frozen shoulder vaak ook spontaan schijnt over te gaan, al kan dat wel een paar jaar duren.
