Wat is De Kunstdiscus ?
De Kunstdiscus
Waarom een kunstdiscus?
Al vanaf de eerste dagen dat herniabehandelingen werden uitgevoerd door het verwijderen van een tussenwervelschijf (1934), heeft men zich de vraag gesteld of het niet nodig zou zijn om de verwijderde tussenwervelschijf of discus weer te vervangen. In de vroege periode was dit niet mogelijk door het ontbreken van implantaten, later zag men dat de resultaten van de gemiddelde herniabehandeling over het algemeen zo gunstig zijn dat er geen behoefte bestond om voor dit vraagstuk een oplossing te vinden.
In de afgelopen jaren is men hier anders over gaan denken. Natuurlijk heeft dat ook te maken met de hoge vlucht die de ontwikkeling van implantaten heeft genomen. Er kwamen en komen materialen beschikbaar die uitermate duurzaam en belastbaar zijn. Steeds meer wint de opvatting terrein dat de discus gezien moet worden als een soort gewricht. Natuurlijk is het geen echt gewricht als wij dat elders in het lichaam kennen. De bewegingsmogelijkheden zijn anders en zo is er ook geen gewrichtskapsel. Toch lijkt het voor het evenwicht in de bewegingen van de wervelkolom van belang dat er een balans bestaat tussen de afzonderlijke delen waaruit de wervelkolom is opgebouwd, nl. de wervels. Wanneer een van de bewegingssegmenten is aangedaan ontstaat er een verstoring van het evenwicht, waaronder ook aangrenzende segmenten te lijden kunnen hebben. Dit is bekend bij wervels die zijn vastgezet: men ziet een versnelde slijtage (degeneratie) in de ernaast gelegen segmenten.
De kunstdiscus ofwel kunstmatige tussenwervelschijf is een product van een ontwikkeling in de afgelopen 20 jaar. Hoewel betrekkelijk nieuw is er toch reeds geruime tijd ervaring mee opgedaan en ontstaat altijd meer duidelijkheid over de vraag welke patiëntencategorie er baat bij zou kunnen hebben.
Voor wie is de kunstdiscus?
De beste indicatie voor een kunstdiscus lijken die patiënten te zijn met één versleten tussenwervelschijf en klachten die daar bij passen. Dit laatste is het moeilijkste van de volledige indicatiestelling. Wanneer zijn wij er zeker van dat pijnklachten van de discus komen? De een zal meer geloof hechten aan de ziektegeschiedenis, terwijl de ander de foto's de doorslag laat geven. De klachten die het meest wijzen op de tussenwervelschijf zijn pijnklachten diep onder in de rug met toename bij belasting en afname in rust. De MRI laat een versleten (versmalde) tussenwervelschijf zien, terwijl er beter geen sprake kan zijn van vernauwing (stenose) van het wervelkanaal. Ook dienen de achterste gewrichtjes tussen de wervels (de facetgewrichten) normaal te zijn. Sommigen maken gebruik van een discogram, dat is het inspuiten van contrast in de tussenwervelschijf om te zien of de pijn dan toeneemt. Ook kan je er wat verdoving inspuiten, waarna de pijn juist moet verdwijnen. Anderen hebben twijfels over de betrouwbaarheid van deze test.
Gezien de nog beperkte ervaring met de kunstdiscus zijn wij hier op het moment nog erg terughoudend mee. Samengevat komen alleen patiënten in aanmerking die aan de volgende kenmerken voldoen:
- tenminste een jaar klachten die zonder succes conservatief (d.w.z. niet operatief) behandeld zijn
- leeftijd minstens 25 - 30 en maximaal 50 - 55 jaar
- diepe, lage, in het midden gelegen rugpijn
- deze pijn neemt toe bij belasting
- geen of niet veel pijn in rust
- (liefst) geen pijn terzijde van de wervelkolom of in het been
- één enkele versmalde en versleten tussenwervelschijf met specifieke kenmerken op de MRI
- geen andere verschijnselen van slijtage aan de rugwervels en facetgewrichten
- geen osteoporose
- geen verschuiving van wervels (spondylolisthesis) of andere aangeboren afwijkingen
- geen overgewicht (BMI lager dan 30)
- geen eerdere grotere rugoperatie (laminectomie)
- geen eerdere grote buikoperatie(s)
- eventueel de bevindingen bij discografie
- eventueel bij psychologisch onderzoek een voorspeld slecht resultaat
Hoe ziet de kunstdiscus er uit?
Naast een aantal types kunsttussenwervelschijf zijn er nog een aantal producten op de markt die ook gericht zijn op het vergroten van de beweeglijkheid van de wervels onderling, als met een gel gevulde zakjes, maar die worden hier verder buiten beschouwing gelaten. De beschikbare echte kunstdisci lijken in hun werking erg op elkaar.
In de bovenstaande figuur zijn drie types kunstdiscus te zien die op dit moment op redelijk grote schaal worden toegepast. Alleen de Charité is op dit moment in de VS toegelaten. Geleidelijk aan komen er altijd meer types. Men verwacht een grote vlucht en fabrikanten spelen daarop in. In Zwolle wordt de Maverick prothese gebruikt.
Alle protheses zijn voorzien van een of andere vorm van verankering, hetzij met "spikes" (Charité), het zijn met een "kiel" (Prodisc en Maverick). Op de buitenkant van de platen is een laag opgebracht waaraan het bot zich door ingroei op den duur vasthecht. Hoewel iedere fabrikant zijn product het beste vindt, valt op dit moment lees meer over Wat is De Kunstdiscus ?
