De nekhernia
Inleiding
Een hernia (Hernia Nuclei Pulposi, HNP) is een uitstulping van de tussenwervelschijf. Deze uitstulping drukt op een zenuw, waardoor pijnklachten ontstaan. Hernia operaties zijn zeer frequent door neurochirurgen uitgevoerde ingrepen. Van de ongeveer 11.000 die er elk jaar in Nederland worden gedaan nemen de neurochirurgen er ruim 9000 voor hun rekening. Hernia's kunnen overal in de wervelkolom voorkomen. Het meest voorkomend zijn hernia's onder in de rug, gevolgd door die in de nek. De verhouding rug:nek is ongeveer 7:1.
Anatomie van de halswervelkolom
De halswervelkolom bestaat uit zeven wervels. De meeste bewegingen en de grootste bewegingsmogelijkheid bestaat tussen de atlas en de draaier, resp. de eerste en tweede nekwervel. Tussen twee wervellichamen ligt telkens een tussenwervelschijf. Deze schijven verhogen de veerkracht en de bewegingsmogelijkheden van de wervelkolom. In het wervelkanaal verloopt het ruggenmerg, en telkens tussen twee wervels verlaten links en rechts twee zenuwwortels het wervelkanaal. De meest voorkomende nekhernia's liggen tussen de 6e en de 7e wervel, maar ze kunnen ook op de andere niveaus voorkomen.
De hernia
Slijtage of degeneratie van een tussenwervelschijf is een normaal proces dat bij iedereen in meerdere of mindere mate plaatsvindt. Daarbij kan de tussenwervelschijf gaan uitpuilen, er kan echter ook een scheur in de vezelring optreden. Hier doorheen kunnen stukken uit de kern naar achteren gedrukt worden in de richting van het wervelkanaal. Meestal scheurt de ring op de zwakste plek, en dat is precies waar de zenuwwortel het wervelkanaal verlaat. Iedereen kan een hernia krijgen, en waarom dit bij de een wel en bij de ander niet gebeurt is niet bekend. Wel zie je hernia's iets meer in bepaalde families optreden. Vaak gaan nekklachten aan het optreden van een hernia vooraf. De verschijnselen van de hernia bestaan uit pijn die in de arm uitstraalt, eventueel met een doof of prikkelend gevoel. Deze pijn treedt min of meer op in het verzorgingsgebied van de zenuw waarop de druk wordt uitgeoefend, reeds is dit niet zo typisch als bij de hernia onderin de rug. Druk op de zenuw kan een verlies van functie van de zenuw betekenen.
De functie van de zenuw is tweeledig: de zenuw verzorgt de spieren, maar ook een huidgebied. Iedere zenuw heeft zijn "eigen" spier en huidgebied. De stoornissen die kunnen optreden kunnen bestaan uit verlammingsverschijnselen van een of meer spieren, of een prikkelend dan wel doof gevoel. Omdat bij hoesten, niezen en persen (HNP) de druk in het wervelkanaal wordt verhoogd, dus ook op de zenuwwortel, kan de pijnuitstraling toenemen. Als er sprake is van een grote, meer in het midden gelegen hernia (eventueel bij een reeds nauw wervelkanaal), kan het zijn dat er vooral druk wordt uitgeoefend op het ruggenmerg. Dit geeft dan verschijnselen aan de benen, als loopstoornissen. Dit zijn dezelfde verschijnselen als die welke optreden bij de vernauwing van het wervelkanaal door een benige oorzaak.
Stellen van de diagnose
Om aan te tonen dat de pijn in de arm inderdaad veroorzaakt wordt door het uitstulpen van de tussenwervelschijf moet verder onderzoek gebeuren. Meestal zijn er reeds "gewone" foto's van de nek gemaakt, die alleen iets zeggen over de botten (wervels) Er zijn 2 soorten onderzoek die de hernia zelf te zien kunnen maken:
- MRI . Dit is het onderzoek van eerste keuze. Het is vooral geschikt voor het te zien maken van de weke delen (tussenwervelschijf, zenuwwortel) maar laat de benige structuren minder goed zien.
- CT-scan met contrast in het wervelkanaal, eventueel samen met een gewoon Röntgenonderzoek van het wervelkanaal. Dit onderzoek is vooral geschikt om de botstructuren weer te geven. Het onderzoek lijkt op de caudagrafie. Dit onderzoek wordt alleen nog in bijzondere gevallen gedaan, nl. wanneer de MRI onvoldoende informatie geeft of om andere redenen niet kan worden verricht.
De operatie
Niet iedere hernia hoeft geopereerd te worden. Met rust en fysiotherapie gaan 70 tot 80 procent van alle hernia's vanzelf weer over. Men moet dus niet te vroeg besluiten tot operatie, aan de andere kant is het zo, dat bij te lang wachten het herstel na een ingreep vertraagd kan zijn. In het algemeen houdt men aan niet eerder dan na 6 weken te opereren (tenzij er een spoedindicatie bestaat), maar wel binnen 6 maanden als de klachten dan nog bestaan.
Er zijn twee soorten lees meer over De nekhernia
