De behandeling van AVMs van de hersenen, Wat is het ?
Inleiding
Een arterioveneuze malformatie (AVM) is een misvorming in het bloedvatstelsel, waarbij er sprake is van een abnormale kortsluiting (vaatmisvorming) tussen een slagader (arterie) en een ader (vene). Normaal voert een slagader onder hoge druk (door de pompwerking van het hart), zuurstofrijk bloed aan, dat via een fijn netwerk van haarvaatjes (capillairen) langs de hersencellen stroomt. Daar wordt de zuurstof (O2) afgegeven en daarna komt het zuurstofarme bloed via kleine afvoerende vaatjes samen in de grote afvoerende aderen. In dat aderstelsel heerst een lage druk. In een AVM ontbreekt het netwerk van haarvaatjes. Het gevolg is dat er op die plaats een soort kortsluiting bestaat tussen de slagader en de ader, waardoor de hoge druk die in de slagader heerst ongeveer rechtstreeks wordt uitgeoefend op de afvoerende ader.
Oorzaak
Verondersteld wordt dat een AVM van de hersenen ontstaat doordat er gedurende de ontwikkeling van het bloedvaatstelsel (waarschijnlijk reeds vóór de geboorte, in de 2e tot 3e zwangerschapsweek) iets mis gaat. Waardoor dat gebeurt is niet bekend. Een AVM van de hersenen is niet erfelijk.
Verschijnselen
Aangezien de vaatwand van een ader niet is gemaakt om een hoge druk te weerstaan, zullen de aders in een AVM op den duur worden uitgerekt. Daardoor ontstaan er verwijdingen van deze vaten en op andere plaatsen vernauwingen. Op die plaatsen ontstaan dan zwakke plekken in de vaatwand, waardoor er uiteindelijk een scheurtje in kan ontstaan. Het gevolg is dan een hersenbloeding. Bloedingen uit een AVM kunnen op iedere leeftijd voorkomen, maar meestal treft het relatief jonge mensen (vaak tussen de 20 en 40 jaar). Deze bloedingen bevinden zich meestal in het hersenweefsel (intracerebrale bloeding), maar soms ook tussen de hersenvliezen (subarachnoïdale bloeding). De gevolgen van de bloeding hangen sterk af van de plaats in de hersenen waar de bloeding zich bevindt en van de uitgebreidheid van de bloeding. Er zijn patiënten die alleen maar (acute) hoofdpijn hebben, maar er kunnen ook verlammingsverschijnselen, bewusteloosheid of epilepsie aanvallen optreden ten gevolgd van de bloeding. Bij ernstige bloedingen kan de patiënt zelfs acuut overlijden.
In principe zijn er drie soorten verschijnselen:
- In ongeveer 35 procent van de gevallen komt een AVM van de hersenen aan het licht doordat deze is gaan bloeden.
- In nog eens 35 procent veroorzaakt de AVM epilepsie, zonder dat er een bloeding is opgetreden. De precieze oorzaak van de epilepsie is niet goed bekend, maar men neemt aan dat zuurstoftekort in het hersenweefsel dat in de directe nabijheid van de AVM ligt daarbij een rol speelt; het zuurstofrijke bloed wordt via de "kortsluiting" van de AVM zo snel afgevoerd, dat er onvoldoende gelegenheid is om het omgevende hersenweefsel in genoeg mate van zuurstof (O2) te voorzien. Door zuurstof (O2) tekort kunnen electrische stoornissen ontstaan in het hersenweefsel, en die abnormale electrische activiteit kan leiden tot epilepsie.
- In de resterende 30 procent van de gevallen veroorzaak een hersen AVM neurologische uitvalsverschijnselen (bijvoorbeeld verlammingen, spraakstoornissen, enz.). Vermoedelijk is dat eveneens het gevolg van zuurstof (O2) tekort.
Het stellen van de diagnose
Wanneer een patiënt met acute verschijnselen wordt opgenomen, zal meestal in eerste instantie een CT-scan (Computer Tomografie) van de hersenen worden gemaakt. Aan de hand van die foto kan dan worden gezien of er een hersenbloeding is opgetreden, en niet bijna nooit kan na inspuiting van een contrastmiddel in een ader van de arm een sterke verdenking rijzen op de aanwezigheid van een AVM. Het precies aantonen van een AVM is met een gewone CT-scan niet goed mogelijk. Met een MRI gaat het reeds veel beter, maat het enige onderzoek dat optimale informatie geeft over de aanwezigheid van een AVM is de angiografie. Hierbij wordt via een slangetje dat in de liesslagader wordt opgeschoven (meestal onder plaatselijke verdoving) contrast in het vaatstelsel van de patiënt gespoten, waardoor het mogelijk is om met behulp van Röntgen foto's de hersenvaten af te beelden. Op die manier kan een abnormaal verloop van de bloedvaten van de hersenen worden opgespoord.
De behandeling van AVMs van de hersenen
Behandeling van een AVM van de hersenen is niet altijd noodzakelijk. In bepaalde gevallen (in het bijzonder wanneer de behandeling ten koste zou gaan van belangrijke hersenfuncties) is behandeling zelfs niet wenselijk. Er zijn verschillende factoren die een rol spelen bij de beslissing om reeds dan niet over te gaan tot behandeling van een hersen AVM. Onder andere zijn dat de gezondheidstoestand en conditie van de patiënt, diens leeftijd, de plaats van de AVM, de grootte van de AVM, het aantal en de lees meer over De behandeling van AVMs van de hersenen, Wat is het ?
