Ergonomie en gezondheid
Dat aan de PC ergonomische aspecten kleven wordt steeds duidelijker. De eerste RSI-claims zijn reeds toegekend. Voor de PC-dealer een waarschuwing én verkoopkansen. Wie ergonomisch onverantwoorde hard/software verkoopt kan daar op worden aangesproken. Daarentegen geeft `ergonomisch verantwoord en gezond' nieuwe marktimpulsen.
PC-kwalen
Muisarmen, beeldbuis-ogen, nek/schouderklachten, computerstress, het lijkt allemaal een zaak voor ARBO-diensten, vakbonden en juristen. Iedereen kan echter het slachtoffer worden van dergelijke `PC-kwalen'. Wie weet krijgen uw klanten klachten en leggen ze claims neer bij de verkoper en/of fabrikant van apparatuur. Daarnaast is ergonomie en gezond achter de computer helemaal in, reden om het assortiment eens op de ARBO- en gezondheidseisen te bezien. Kansen liggen er met aangepaste toetsenborden en muismatten, monitoren, meubilair en een ergonomie en/of milieu-keurmerk.
Repeteren
Bij PC-gebruik spelen de volgende ergonomische factoren een rol: veelvuldig repeterende handelingen, een verkeerde lichaamshouding, stand van de rug en benen, belasting van de ogen, stress & agressie, de inrichting van de werkplek en verontreiniging van het milieu door PC-apparatuur. De nadelige gevolgen vallen dikwijls simpel te verhelpen door de werkplek functioneel, veilig, comfortabel en logisch in te richten. Tal van fabrikanten bieden hiervoor goede en betaalbare producten, als dealer hoef je alleen maar de gezondheidsvoordelen te etaleren. Een andere optie is het geven van instructies voor veilig en gezond PC-gebruik. In de pers is veel aandacht besteed aan de zogenaamde Repetive Motion Injuries (RMI). Het gaat daarbij om PC-handelingen die de volledige tijd herhaald worden. De muisarm of -pols is de bekendste kwaal, in het jargon Repetive Strain Injury (RSI) genoemd. Tijdig rust nemen en aanpassing van de werkhouding kan pijnklachten doen verminderen, negeren kan tot blijvende invaliditeit leiden. In principe valt het volledige RSI-gebeuren terug te brengen tot een te langdurige belasting en oncomfortabele houding van de hand, pols, elleboog en arm bij gebruik van muis en toetsenbord. Met name te kleine toetsen als bij notebooks en handhelds veroorzaken kramp in de vingers, pols en hand. Aanpassingen en tips ter preventie zijn eigenlijk dood-simpel:
- Pols-steunen, via een gel-kussentje op de muismat of op het keyboard. Er is keus uit diverse gekleurde modellen als kassakoopje voor enkele tientjes.
- Regelmatige werkonderbrekingen.
- Verbetering van de werkplek, door het aanpassen van het meubilair en aandacht voor de lichaamshouding (instructieve software en videotapes).
- Niet 'rammen' op het keyboard, niet de telefoon tussen hoofd en schouder klemmen gedurende het PC-werk.
Dat je hinder krijgt van RMI of RSI valt duidelijk te merken. Raadpleeg een dokter als zich symptomen manifesteren als verdikking van gewrichten, een aanhoudend slaperig of dof gevoel van lichaamsdelen, (zenuw-)pijn, het verlies van spierkracht en bewegelijkheid. Het proces van RMI-schade is dan nog omkeerbaar. Er zijn een aantal programmaatjes in omloop die pretenderen RSI te voorkomen. De eenvoudigste type attenderen alleen op het nemen van pauzes middels screensavers. Geavanceerdere pakketten registreren het muisgebruik, maken risicoprofielen of bieden ontspanningsoefeningen en -suggesties.
Een gezonde lichaamshouding valt dringend aan te bevelen bij het langdurig games spelen, Internetten of gewoon werken achter de PC. De gouden tips zijn het recht houden van polsen en nek, de bovenarm comfortabel naast het lichaam houden, de schouders ontspannen houden, en de werkplek dusdanig organiseren dat veel gebruikte zaken gemakkelijk te pakken zijn.
Een aangepast toetsenbord met een polssteun is de truc om de pols recht te houden. Er zijn ook instelbare toetsenborden-standaarden leverbaar (bij een notebook dient de steun overigens als rustpunt voor de handpalm en niet als ondersteuning bij het typewerk). Gebruik bij de muis ook de arm en niet alleen hand en pols. Let er tevens op dat het aanwijs-device op dezelfde werkhoogte staat als het keyboard. Bij de huidige economie zijn de duurdere ergonomische en beter typende keyboards goed te verkopen. De eigen gezondheid telt voor de klant meer dan de prijs.
Zitten op maat
Nogal wat klachten ontstaan door een verkeerde houding van de rug en/of gebrek aan beenruimte. Aangaande de rug is het zaak niet naar voren te hangen en vreemde draai- of buig-bewegingen door een onlogische stand van het computermeubilair te voorkomen. Goede aanwijzingen/voorzieningen zijn o.a.:
- de monitor op de juiste ooghoogte en oog-afstand (40 tot 60 cm) zetten, door gebruik van de draaivoet, een verstelbare monitorsteun of instelbare monitor-zwenkarm;
- een rechte bureaustoel op de juiste beenhoogte met armsteunen op de juiste hoogte;
- gebruik van een lende-steun of kussen kussen kan de houding prima verbeteren.
Problemen met de beenruimte leiden zowel tot spierpijn en dof gevoel in de benen als rugklachten. PC-towers, lees meer over Ergonomie en gezondheid
