Depressie informatie
Depressie en angst
Aansluitend op de angststoornissen is het belangrijk iets over depressie te zeggen. De meeste angststoornissen gaan gepaard met een depressie. Mocht dit zo zijn, dan heeft het meestal niet veel zin om de depressie te behandelen. Indien de angststoornis goed en met resultaat is behandeld, zullen de depressieklachten vanzelf verdwijnen. In de taal van het stellen van een diagnose spreekt men van een primaire (eerste) en een secundaire (tweede) ziekte. Het kan dus zijn dat er sprake is van: primair een angststoornis en secundair een depressie. Omgekeerd is ook mogelijk. Een juiste diagnose is daarom zeer belangrijk, met name vooral voor de behandeling. Soms spreekt men ook over een depressie als ‘co-morbide’ stoornis of co-morbide depressie. Hiermee wordt hetzelfde bedoeld als ‘secundair’. Co-morbide wil zeggen: een ziekte ontstaan als gevolg van een andere ziekte. Co = erbij, morbide komt van het Latijnse woord morbus = ziekte. Bijvoorbeeld: op een ernstige griep (primair) kan een co-morbide longontsteking volgen. Een depressie behoort bij de stemmingsstoornissen, omdat er duidelijk sprake is van een verstoorde stemming. Men kan zich blij en opgewekt voelen of men voelt zich somber of neerslachtig. Men noemt dit een stemming (men is goed of slechts gestemd). Iedereen heeft zich wel een somber gevoeld. Men heeft dan geen zin en geeft er snel de brui aan. Meestal zijn deze minder opgewekte gevoelens (emoties) na een halve dag of één dag wel weer verdwenen. Niets aan de hand. Duren deze gevoelens (emoties) een langere tijd (langer dan twee weken) en komt er geen zicht op verandering, dan is de mogelijkheid dat er een (beginnende) depressie in het spel is.
We spreken van een depressie, als je nergens meer plezier in hebt en/of altijd maar door somberheid geplaagd blijft. Je blijft het liefst in bed liggen. Waarom opstaan? Er is immers geen lol aan. Trouwens, het kost moeite om op te staan, wassen en aankleden. Bovendien, je kijkt weer tegen een dag op als tegen een berg. Gewoon kunnen genieten of plezier hebben van een liedje op de radio, eten maken en eten, een grapje van je partner of de kinderen, is er nauwelijks of niet meer bij. Belangstelling hebben in het nieuws, een verhaal van de kinderen op school, iets over het werk van je partner of de buren hebben een nieuwe auto: het kan je niet veel meer schelen. Er komen schuldgevoelens, je gaat je zelf dingen verwijten. Je kunt moeilijk beslissingen nemen. Je hebt hinder van verschillende lichamelijke klachten, je bent prikkelbaar en soms opgejaagd en agressief. Soms hebben anderen op het eerste zicht niet precies in de gaten wat er met je aan de hand is. ‘Hij/zij is de laatste tijd wat moeilijk op de hand, kan niet veel verdragen en klaagt de volledige tijd van zich niet goed voelen’. De depressie zit als het ware verscholen achter andere klachten. Zo’n onzichtbare depressie wordt ook wel een ‘gemaskeerde depressie’ genoemd. Een depressie kan zich in vele gedaanten aandienen. Er zijn mensen die absoluut niet meer in staat zijn om te werken of normaal te functioneren. Anderen kunnen dit wel. Ze werken gewoon door en doen of er niets aan de hand is, houden zich groot voor de buitenwereld.
De twee voornaamste klachten die op een mogelijke depressie wijzen zijn somberheid en lusteloosheid. Voorts kan men hinder hebben van volgende verschijnselen:
- verminderde belangstelling of vermindert vermogen plezier te beleven;
- minder honger met duidelijk gewichtsverlies of opvallend veel eten;
- moeilijk kunnen inslapen, dikwijls wakker worden en vooral ’s morgens vroeg wakker worden en liggen piekeren, of...
veel slapen en nauwelijks meer uit bed komen; - dagelijks gevoelens (emoties) van moeheid, futloosheid, het gevoel geen energie meer hebben, niet meer vooruit komen en moeite hebben om met iets te beginnen;
- gevoelens van hopeloosheid en uitzichtloosheid;
- gevoelens van waardeloosheid en zich schuldig voelen;
- moeite hebben met de aandacht en concentratiemoeilijkheden, traag in het denken en moeite hebben om beslissingen te nemen;
- zich onrustig voelen, soms rusteloos heen en weer lopen of heel traag zijn;
- weinig of geen gelaatsuitdrukking, altijd hetzelfde moedeloos hangend gezicht;
- gedachten als ‘het leven heeft geen zin meer’, liever vandaag dan morgen dood gaan of zelfs ‘als het zo blijft duren, maak ik er een eind aan’, ‘het hoeft niet meer!’
- angst en radeloosheid, bang gek te worden of voor gek verklaard te worden.
Reactieve depressie
Een depressie kan op zichzelf bestaan, maar als reeds aangehaald, ook een reactie op een angststoornis. Soms spreekt men ook van een reactieve depressie. De depressie is een reactie op de angsten en alle klachten die hiermee gepaard gaan. Bijvoorbeeld: iemand met een paniekstoornis met op geregelde tijdstippen paniekaanvallen en ernstig vermijdingsgedrag (komt nergens meer), kan (meestal) op termijn depressief worden. Trouwens: je zou om minder depressief worden! Men kan ook met een depressie reageren op bepaalde situaties zoals: langdurige lichamelijke ziekte (kanker), werkverlies of werkloosheid, een scheiding, gedurende een te lang rouwproces bij het verlies van iemand, financiële problemen, relatieproblemen en problemen op het werk. Reactieve depressies zijn in de regel middels een cognitieve (educatieve) therapie in combinatie met een geneesmiddel, goed te behandelen. Voor het juist vaststellen om welke vorm van depressie het gaat is een degelijk en uitgebreid onderzoek noodzakelijk.
Behandeling
De behandeling bestaat uit vier fasen.
1 ste Fase: Medicatie
Na overleg met uw huisarts is het mogelijk dat u op de juiste medicatie wordt ingesteld. In principe worden geen kalmeermiddelen geadviseerd. Indien u op moment van intake te veel kalmeermiddelen (of slaapmiddelen) gebruikt, helpen wij u bij de afbouw ervan (na overleg met uw huisarts). Voor angststoornissen bestaan er specifieke medicijnen. Hierover krijgt alle nodige informatie. Voor het medicatiebeleid is uw huisarts verantwoordelijk. Mocht er voor kiezen zonder medicatie een behandeling te wensen dan zullen wij dit zeker met u bespreken
2de Fase: Cognitieve Educatieve Therapie
Afgekort is dit CET. De CET heeft als doel meer inzicht te krijgen in je probleem of in de vicieuze cirkel waarin u zich bevindt. Bovendien krijgt u technieken aangeleerd hoe u aan uw probleem zelfstandig en oplossend kunt leren werken. Omdat dikwijls de partner (of familie, of ouders) ook niet begrijpt wat er precies met u aan de hand is, wordt hij/zij bij de CET uitgenodigd. Het doel is dat uw partner (of gezinsleden) uw probleem beter leert begrijpen en u mogelijk kan helpen.De CET is geen praattherapie, het is een educatieve therapie. Duur: 4 uren (in één sessie).
3de Fase: Gedragstherapie (Gt) of Cognitieve therapie
Gedragstherapie
Indien er sprake is van vermijdingsgedrag, is gedragstherapie noodzakelijk. Het doel van de Gt is dat u alles alleen weer leert doen, zonder angst. Bij mensen met een dwangstoornis is het doel: het verminderen of stoppen met dwanghandelingen. Bij sociale vrees is het doel: in sociale situaties weer ‘gewoon met een goed gevoel’ kunnen functioneren. Vooraf bepaald je samen met je therapeut de doelen die je bereiken wilt en je therapeut zal je alles duidelijk maken over het verloop van de behandelstappen. De Gt vindt plaats in dagsessies van ongeveer 5 tot 7 uur. U kunt zelf (in overleg met ons) mee bepalen hoeveel tijd nodig is om het gewenste doel te bereiken. Elke dagsessie wordt met resultaat afgerond.
Cognitieve therapie
Indien geen gedragstherapie nodig is dan volgt er een (individueel) vervolg op de CET. Er zal dieper worden ingegaan op je probleem en samen met je therapeut wordt er concreet aan een oplossing gewerkt.




