Kneuzingen en verstuikingen
Klachten en symptomen
Een kneuzing is een beschadiging van het onderhuids weefsel door een slag of stoot (bijvoorbeeld van een hamer op de duim). De klachten bestaan meestal uit een zwelling, pijn en een bloeduitstorting. De bloeduitstorting is te zien als een 'blauwe plek' en ontstaat door een beschadiging van de onderhuidse fijne bloedvaatjes. De termen kneuzing en verstuiking worden ten onrechte nogal eens door mekaar gebruikt. Een verstuiking, ook wel 'verrekking' of 'verzwikking' genoemd, is een verschuiving van de botten in een gewricht, waardoor de er omheen liggende kapsels worden uitgerekt of gescheurd. Dit ontstaat meestal als gevolg van een verkeerde beweging. Vaak bij knieën en enkels.
Wat kunt u beter niet doen
Na een kneuzing of verstuiking mag u geen druk uitoefenen op het gekwetste lichaamsdeel. De pijn en de verdikking nemen dan toe in plaats van af. Ook het bewegen van het belaste lichaamsdeel dient u zo veel mogelijk te beperken, want dit geeft dikwijls reeds druk.
Wanneer moet u een dokter consulteren
Als de kneuzing of verstuiking ernstig lijkt, fors gezwollen en/of zeer blauw is en wanneer het gewricht warm aanvoelt, doet u er goed aan een dokter te raadplegen. Ook kinderen die op geregelde tijdstippen verzwikkingen krijgen, kunnen beter een dokter raadplegen.
Behandeling van een kneuzing/verstuikingen
Bij een kneus- of zwikverwonding bestaat de eerste hulp uit een drukverband met ijs en rust. De eerste 24 uur kunt u ter voorkoming van een bloeding een drukverband (elastisch) aanleggen en kort koelen: 10 tot 15 minuten, dan 1 uur niet en daarna herhalen. Doe dit vijf maal. De volgende 2 dagen 2 tot 4 maal daags 10-20 minuten ijs met steunverband (niet elastisch). Pas bij koelen op voor plaatselijke bevriezing van de huid. Leg bij gebruik van een kompres of ijszak een washandje of doekje ertussen. Tip: gebruik de eerste dag een elastisch windsel en was dit daarna uit. De rek is verdwenen en u heeft een prima steunverband. Door het gekwetste lichaamsdeel omhoog te houden, verlagen verdikking en pijn. Het lichaamsdeel moet rust hebben en zoveel mogelijk in de bewegingen worden beperkt. Ook voor blauwe plekken is rust de beste remedie; deze verdwijnen dan na enkele dagen vanzelf. Bij veel pijn kan eventueel een pijnstiller als paracetamol worden genomen.
Bandages
Steun van een gewricht door een bandage kunt u het beste verkrijgen door een niet-elastisch windsel of tape. Een enkel is op deze manier goed te steunen. Kijk wel uit voor afknelling. Elastisch band is nuttig om een verdikking tegen te gaan; het geeft echter geen steun.
Geneesmiddelen
Er zijn geen specifieke geneesmiddelen tegen kneuzingen en verstuikingen. Als de pijn en de verdikking worden behandeld en het lichaamsdeel rust krijgt, is verdere behandeling overbodig. Algemene middelen tegen spierpijn kunnen een prettig gevoel geven, maar zijn niet noodzakelijk. Door massage met een olie bevorder je de doorbloeding en daarmee de afvoer van afvalstoffen, dit geeft verlichting. Gebruik geen warmtezalf dit werkt alleen op de huid. Bij spierpijn is rustig bewegen aan te raden zodat de spier weer doorbloed wordt, dit bevordert de genezing.
Wat kunt u beter niet gebruiken
Omdat spierpijnmiddelen de doorbloeding zouden stimuleren, worden deze ook bij kneuzingen en verstuikingen gebruikt. Dit kan geen kwaad, maar het heeft geen enkel effect bij deze aandoeningen. Je gewrichten worden bijeengehouden door banden en gedurende 'actie' door spieren en pezen. Als je een ongelukkige beweging maakt waardoor heel hard aan de banden getrokken wordt, kunnen die verrekken of scheuren. Het verstuikte lichaamsdeel doet pijn en zwelt op. De pijn kan heel hevig zijn, maar dat hoeft niet. Een ernstige verstuiking zorgt dat een gewricht ontwricht raakt of 'uit de kom'. Dit komt vooral veel voor bij de schouder. Bij herhaaldelijke verstuiking kan de rek uit de gewrichtsbanden verdwijnen. Een gewricht dat nog meer wordt verrekt dan de schouder, is de enkel. Het volledige lichaamsgewicht rust op de enkel wat het nogal kwetsbaar maakt. Als je je een keer verstapt, kan je enkel verstuikt raken.
Sporters worden nog wel eens geopereerd aan verrekte enkelbanden. Bij de rug, vingers, knieën en polsen kunnen ook verstuikingen of ontwrichtingen voorkomen. Een misstap op oneffen terrein, een rare beweging met sporten en pats, je enkel klapt naar binnen terwijl je er net je volle gewicht op zet. Door die plotse beweging rekken je enkelbanden en het gewrichtskapsel ineens flink uit en kunnen kleine bloedvaatjes knappen. Daardoor wordt je enkel blauw, dik en pijnlijk. In Nederland verstuiken ongeveer 340.000 mensen per jaar hun enkel. Bijna een kwart van alle sportblessures zijn verstuikingen van de enkel. Je kunt overigens ook andere gewrichten verstuiken, als een knie of pols.
Gekneusd, verzwikt of verstuikt?
De termen worden dikwijls door mekaar gebruikt, maar ze betekenen feitelijk niet precies hetzelfde. Met het begrip kneuzing wordt de beschadiging van het onderhuids weefsel bedoeld die ontstaat door de plotse klap. De kneuzing geeft zwelling, pijn en een bloeduitstorting (blauwe plek). Verzwikken of verstuiken gaat meestal samen met een kneuzing. Bij verzwikken rekken je enkelbanden even flink op, maar je kunt daarna eigenlijk vrij snel weer gewoon erop lopen. Bij een verstuiking ontstaan er ook kleine scheurtjes in de enkelbanden. Je enkel wordt reeds snel dik en pijnlijk. Soms scheurt de enkelband zelfs helemaal; lees meer over Kneuzingen en verstuikingen
