Cellulitus, wat is het ? wat doe je eraan ?

Cellulitis oftewel de sinaasappelhuid

Nogal wat vrouwen hebben last van cellulitis: ontsierende putjes in de huid die vooral op dijen, heupen en billen kunnen ontstaan.

Onderzoek

Er is nog niet echt veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, veel artsen beweren zelfs dat het een modeverschijnsel is om daarover te praten en vervolgens verwijst men naar de naam die in het Latijn letterlijk vertaald 'celontsteking' betekent. Bij veranderingen aan de huid gaat het niet om een ontstekingsvorm en is de naam dus fout en dus negeren veel artsen de klachten van vrouwen omtrent de sinaasappelhuid. En zijn verschillende theorieën over stadia en of het wel of niet onder de noemer "ziekte" moet worden gezien. Omdat de "bobbels" in de huid een probleem is voor miljoenen vrouwen, mag toch wel van een ziekte gesproken worden. Volgens veel dermatologen gaat het om het meest voorkomende vrouwenprobleem in de westerse cultuur.

De huid

Mannen hebben een dikkere opperhuid, bij vrouwen 0,62 mm en bij mannen gemiddeld 0,77 mm. Een nog duidelijker verschil zijn de elastische bindweefselvezels onder de opperhuid. Ze spannen het weefsel en "binden" de afzonderlijke bouwstenen van de onderhuid: de zweet-en talgkliertjes, de haarworteltjes, de spiervezels en de vetcellen. Bij mannen is de structuur van het bindweefsel duidelijk steviger. De vezels van hun bindweefsel lopen kruisgewijs en zijn te vergelijken met een uitschuifbaar hekje. De voordelen liggen voor de hand; het weefsel wordt aan beide kanten gesteund en raakt niet snel uit vorm. Bij vrouwen lopen de bindweefsel vezels loodrecht door het huidoppervlak. Netjes in het gelid staan ze naast elkaar en zijn niet door 'dwarsbalken' met elkaar verbonden. Daardoor is het bindweefsel niet zo veel stevig en geeft het bij belasting sneller mee.

Vrouwen

Deze elasticiteit van de vrouwelijke huid heeft een goede reden; tijdens een zwangerschap moet de huid kunnen uitzetten zonder dat ze strak gaat staan of zelfs scheurt. De gebieden die makkelijk uitzetten zijn de buik, de dijen en de billen. Niet alleen deze typisch vrouwelijke weefselstructuur zorgt ervoor dat er cellulitis kan ontstaan, maar het is wel de belangrijkste wegbereider.

Oorzaak

Het putjes-probleem begint zonder aankondiging; in het bindweefel van de huid worden de vetcellen groter. Een tijdje kan het bindweefsel de druk van deze enorme cellen wel weerstaan, maar dan verliest het zijn kracht. En als de tegendruk wegvalt, banen de vergrote cellen zich een weg naar de huidoppervlakte. De eerste oneffenheden zijn er. Daarna: op verschillende plaatsen hebben reuzencellen zich naar boven geduwd. Op andere plaatsen gaf het bindweefsel niet toe en hield de huid strak naar binnen gespannen. Het gevolg is dat de huid zijn gladde vorm verliest. In plaats daarvan zie je dan heuvels en dalen, putjes en bobbeltjes. Door een combinatie van factoren, erfelijke, hormonale, vochtophoping, slechte doorbloeding, verkeerde voeding, stress en een gebrek aan spiermassa ontstaat dan dikwijlsde z.g. sinaasappelhuid. Ook slanke vrouwen kunnen hier dus last van hebben.

Mannen

Toch kunnen ook bij mannen vergrote vetcellen zich naar buiten welven. Alleen ontstaan er dan - dank zij het sterke bindweefsel - geen bobbeltjes. De huid blijft glad. Dat cellulitis voor mannen geen probleem is, hebben ze dus alleen maar aan een erfelijkheidsfaktor te danken. Soms zie je bij mannen met een te slap bindweefselsruktuur toch ook cellulitis ontstaan; dan kunnen zelfs de vezels met de "hekjes-stuctuur" de druk van de vergrote cellen niet weerstaan. Meestal rond de taille. Vaak zijn dit mannen met een abnormaal hoge oestrogeenspiegel of mannen bij wie een tekort aan testosteron wordt waargenomen.

Diagnose

Hoe stel je een juiste diagnose? Als je de "knijptest" (huid op de dijen samendrukken; als er kuiltjes ontstaan heb je een sinaasappelhuid) zou doen hebben waarschijnlijk ongeveer alle vrouwen er last van. Maar dit is niet de juiste manier om een diagnose te stellen. Want als je op je dijen de huid bij elkaar drukt is het alleen een kwestie van kracht of er een sinaasappelhuid te zien is. Dit heeft dan ook niets met cellulitis te maken maar alles met de struktuur van de vrouwelijke huid. Je spreekt pas van echte cellulitis als je huid er - zonder dat je het samendrukt - slap en opgezet uitziet.

Gradaties

Deskundigen onderscheiden drie gradaties:

lichte cellulitis : als je ligt, is je huid, glad, soepel en stevig. Bij het staan tekenen zich vervormingen af.
middelmatige cellulitis :ook als je ligt, zie je duidelijke weefselverdikkingen, die een beetje pijn doen als je er op drukt.
ernstige cellulitis : tussen de cellen die uitstulpen, ontstaan diepe putten. Omdat de doorbloeding op die plaatsen slechter wordt, kunnen er plaatselijke storingen in de bloedsomloop ontstaan. Een strak gevoel en pijn als je er opdrukt, zijn meestal het gevolg.

Lichaams plekken

In volgorde van belangrijkheid zijn dat: de buitenkant van de dijen, de billen, de buik, de achterkant van de bovenarmen en de schouderbladen. Omdat de bindweefselstruktuur bij vrouwen overal dezelfde is, kan cellulitis in principe overal opduiken.

Voeding

Maar in de praktijk ontwikkelen die bobbeltjes zich meestal alleen op die plaatsen in je huid waaronder vetcellen zich met overtollig vet beginnen te vullen. Deze "lievelingsplekjes" zijn voor deskundigen het bewijs dat overtollige ponden de weg vrij maken voor cellulitis.

Overgewicht

Vrouwen met overgewicht hebben ook meestal meer last van ontsierende golfjes dan vrouwen met een ideaal gewicht.
Wie teveel eet produceert te veel vet. Het vet, dat niet voor energie gebruik nodig is, wordt in de cellen opgeslagen. De cellen worden groter en drukken het bindweefsel naar buiten - de cellulitis is ontstaan. Waar geen vet is, is ook geen cellulitis. Het anti-putjesrecept is dus geregeld een blik op de weegschaal werpen. Als je je gewicht onder controle hebt (het ideale gewicht benadert), heb je de minste kans op cellulitis.

Magere type

Toch zijn er magere vrouwen die alle zoetigheid links laten liggen en toch een sinaasappelhuid krijgen. Dat zijn vooral vrouwen met knokige schouders, weinig borsten, smalle heupen en flinke dijen.

Hormonen

In hun hormoonhuishouding domineert meestal het geslachtshormoon progesteron, terwijl de oestrogenen een ondergeschikte rol spelen.

De Pil

Als deze vrouwen ook nog een anticonceptiepil slikken die meer progesteron dan oestrogenen bevat, dan krijgen ze zo goed als zeker cellulitis. Vaak wordt de cellulitis iets niet zo veel door van pil te veranderen.

Rubens type

En vrouwen met grote borsten en ronde heupen en billen? Krijgen die "Rubens"-vrouwen, door artsen het oestrogeen-type genoemd, geen sinaasappelhuid? Helaas, soms wel. In principe geldt, hoe hoger de oestrogeenspiegel, hoe slapper het bindweefsel kan zijn. Maar slap bindweefsel betekent niet automatisch dat je cellulitis krijgt. Klopt je gewicht, dan is je huid ook meestal ook in orde. Maar heb je slap bindweefsel en weeg je veel te veel, dan blijven de bobbeltjes meestal niet uit. Wie tussen deze twee extreme typen in zit, heeft meestal een uitgebalanceerde hormoonhuishouding en daarmee een goede kans geen cellulitis te krijgen.

Zwangerschap

Na een zwangerschap moet alle vrouwen oppassen. Er kan tijdens die negen maanden wel 20 liter vocht in de weefsels opgeslagen worden. Wil je dat deze reserves, die na de bevalling weer afgebouwd worden, geen slap weefsel achterlaten, dan moet je sport en gymnastiek met hoofdletters schrijven. Ook betekent een zwangerschap een enorme hormonale verandering. Na een bevalling ziet de hormoonspiegel er dikwijlsanders uit dan voor de zwangerschap. Het progesteron kan bijvoorbeeld de de overhand gekregen hebben.

Pubertijd en overgang

Omdat hormonen een belangrijke rol bij cellulitis spelen, zijn ook de pubertijd en de overgangsjaren kritische perioden waarin een sinaasappelhuid kan ontstaan of kan verergeren. Omstreden is dan natuurlijk ook de vraag of hormonen als anti-cellulitis-middel gebruikt lees verder