Ergonomie en beeldschermwerk
Zet u niet te schrap
Voor wie per werkdag langer dan twee uur met de computer werkt, is het belangrijk dat zijn of haar werkplek zodanig ingericht wordt dat de mogelijkheid op schade aan het bewegingsapparaat zo klein mogelijk wordt. Ook als er nog geen fysieke klachten zijn, moet iedere werkplek kritisch onderzocht worden. Na de probleemstelling in het Dossier van vorige maand (HRMagazine nr. 70), serveren we u nu een zeer praktische handleiding.
Elke zitgelegenheid moet aangepast worden aan de specifieke eigenschappen aan de gebruiker. Dat is een onderdeel van de ergonomie. Lang zitten of staan in dezelfde houding is vermoeiend omdat dan steeds dezelfde spieren gebruikt worden. De spieren zijn dus continu bezig een bepaalde lichaamshouding in stand te houden. Als bvb gewerkt wordt met een pc waarvan het toetsenbord te hoog staat worden de schouder- en armspieren zwaar belast. Door het continu aangespannen zijn van de spier, wordt ook de bloedsomloop verstoord, met als gevolg een verhoogde mogelijkheid op klachten. Het is daarom van belang om bepaalde plaatsen van het lichaam te ondersteunen, zodat er minimale spierarbeid nodig is om houdingen te handhaven. Omdat de lichaamsmaten en voorkeuren van mens tot mens sterk verschillen, is het gewenst dat werkbladen, stoelen, voetsteunen en andere hulpmiddelen afzonderlijk verstelbaar zijn.
Enkele algemene maatregelen en aandachtspunten kosten niets en helpen al van bij de start:
- zorg voor genoeg afwisseling in het werk
- deel het werk zo in dat u af en toe moet lopen
- zit niet te lang in mekaar of onderuitgezakt
- neem vaker kortere pauzes dan één lange
- doe af en toe schouder- en nekoefeningen
- zorg voor een goede lichamelijke conditie
- neem zo veel mogelijk de trap en niet de lift
- telefoneer geregeld staand.
Vaak ontstaan verkeerde werkhoudingen doordat de afstand tussen de ogen en het werk te groot is. Hierdoor wordt het hoofd dichter bij het werk gebracht door de nek te buigen. Dit gebeurt ook als men het werk niet goed kan zien (bijvoorbeeld als het zicht of de verlichting niet in orde zijn). Indien gebruik gemaakt wordt van een documenthouder, staat deze idealiter onder de monitor zodat het naar één zijde gedraaid zitten voorkomen wordt. Zo wordt ook de tekst dichter bij de ogen gebracht en kan beter de juiste hoogte bepaald worden. Voor wie veel bureauwerk heeft, is een schuin werkblad of een lage lessenaar prettig omdat de rug dan zo veel mogelijk recht blijft.
Zitten
De wenselijke zitmogelijkheid is afhankelijk van de aard van het werk (kantoorstoel, speciale stoelen voor werkplaatsen en fabrieken). Omdat iedere mens verschillend is (en de aard van het werk verschilt), kan er geen uitspraak gedaan worden over wat nu de beste stoel is. Dus zal per werknemer de stoel moeten aangemeten worden, omdat ondanks identieke instelmogelijkheden van verschillende stoelen het ervaren gebruikscomfort per werknemer kan verschillen. Het in het groot voor alle werknemers aanschaffen van een standaardstoel die voldoet aan de normen, is zeker niet de beste werkwijze. De zittinghoogte van een stoel is meestal instelbaar door middel van een gasveer. Als het veermechanisme defecten vertoont waardoor de zitting wankelt of onregelmatigheden vertoont bij het instellen, kan de stoel best afgedankt worden. Door de lengteverschillen tussen mensen is het van belang dat ieder zijn eigen zithoogte kan bepalen. De zitting van de stoel moet vlak zijn, polstermateriaal en de bekleding moeten zorgen voor genoeg comfort en de stof moet kunnen ademen. Bij sommige werkzaamheden is het prettig als de zitting ook naar voren kan hellen. De zithouding wordt dan meer staand, waardoor men beter bij het werkvlak kan komen. Tenminste, indien dan ook de hoogte van de werktafel en de stoel vergroot wordt. Opstaande randen kunnen soms hinderlijk zijn. Een afronding aan de voorzijde van de zitting is gewenst om te zorgen dat de onderbenen meer ruimte hebben en dat het knellen aan de onderzijde van de dijbenen wordt voorkomen. De rugleuning moet in de hoogte verstelbaar zijn. De vorm moet de contouren van het lichaam volgen. Hij bepaalt de ondersteuning van de rug en daarmee ook het comfort. Een grote rugleuning geeft een betere ondersteuning, maar aan de andere kant wordt de mogelijkheid tot bewegen minder. De leuning moet genoeg steun geven in de lendenen, zodanig dat een lichte holling in de onderrug blijft bestaan. Daartoe moet het wel mogelijk zijn dat het zitvlak goed naar achteren op de zitting kan worden geplaatst. Er moet dus ruimte zijn lees verder
