Brandend maagzuur, erg pijnlijk
Het maagdarmkanaal
De meeste mensen hebben wel eens hinder van brandend maagzuur. Wat is maagzuur en wat gebeurt er eigenlijk in onze maag? Slokdarm en maag maken deel uit van het spijsverteringsstelsel. Met het spijsverteringsstelsel worden alle organen bedoeld die samen zorgen voor de voedselvertering. Eten en drinken komen via de mond ons lichaam binnen en dit wordt daarna door de slokdarm naar de maag getransporteerd. In de wand van de slokdarm zitten spieren. Die duwen het eten naar beneden en zorgen dat het niet weer omhoog komt. Tussen slokdarm en maag zit een sluitspiertje (sphincter). Dit gaat open als er via de slokdarm voedingsmiddelen aankomt richting maag. Dit sluitspiertje zorgt er ook voor dat er geen voedingsmiddelen van de maag terug kan stromen de slokdarm in. De maag is eigenlijk een soort van tijdelijke opslagplaats, waar het voedingsmiddelen wordt vermengd met zuur maagsap. Dit maagsap bestaat onder andere uit zoutzuur en het wordt geproduceerd door kliertjes in de maagwand. Maagzuur helpt bij de vertering van voedingsmiddelen en zorgt er bovendien voor dat de voedselbrij in de maag niet gaat rotten of gisten. Ook is het een verdediger tegen schadelijke bacteriën. Het maagsap bevat ook enzymen. Dit zijn stoffen die belangrijk zijn voor de spijsvertering. Om het voedingsmiddelen goed te kneden en te vermengen met maagsap trekken de spieren in de maagwand zich op geregelde tijdstippen samen. Na verloop van tijd is de voedselbrij klaar om doorgegeven te worden aan de twaalfvingerige darm, waar de vertering verder gaat. Op dat moment gaat het sluitspiertje tussen maag en twaalfvingerige darm, ook wel portier genoemd, open en glijdt de voedselbrij met kleine beetjes tegelijk de darm in. De maag heeft ongeveer drie uur nodig om het voedingsmiddelen klaar te stomen voor de darm. Is het eten erg vet, dan neemt de bewerking in de maag wat meer tijd in beslag.Wat is brandend maagzuur?
We spreken van brandend maagzuur of zuurbranden als het zure maagsap van de maag terugstroomt in de slokdarm. Dit terugstromen wordt ook wel ’reflux’ genoemd. We spreken dan ook wel van refluxklachten. De maag is aan de binnenkant bekleed met een dikke slijmvlieslaag, die de maagwand beschermt tegen het agressieve maagzuur. De wand van de slokdarm heeft een dergelijke beschermende slijmvlieslaag niet. De slokdarmwand is daarom niet tegen het maagzuur bestand en raakt, als deze toch op geregelde tijdstippen met het maagzuur in contact komt, geïrriteerd en ontstoken.Wat zijn de klachten?
Brandend maagzuur of zuurbranden is een schrijnend, branderig gevoel achter het borstbeen, dikwijls vlak boven de maag. Sommige mensen voelen het als een drukkende of knijpende pijn achter het borstbeen die nogal eens wordt verward met hartklachten. De pijn kan ook uitstralen naar de hals of de rug (tussen de schouderbladen). Soms komt het zure maagsap zelfs tot in de keel, waardoor men ook hinder kan krijgen van een geïrriteerde keel en hoestklachten. Sommige patiënten hebben ook hinder van een zogenaamd ‘globusgevoel’, waarbij het lijkt alsof er de volledige tijd een brok in hun keel zit. Ook kan er wel eens maagzuur samen met een beetje voedingsmiddelen tot in de mond terugvloeien, een ‘oprisping’. Vaak duurt dit zuurbranden maar kort, waardoor men er niet veel hinder van ondervindt. Als de slokdarm echter te dikwijls en te lang in contact komt met zuur maagsap kunnen er altijd meer klachten optreden.Veel mensen hebben er vooral hinder van:
- na het eten, vooral na zware en vette maaltijden;
- ’s nachts, liggend in bed;
- bij voorover bukken;
- met knellende kledij aan;
- bij overgewicht;
- bij verstopping;
- bij hard persen;
- tijdens de zwangerschap.
Wat is de oorzaak?
Het terugstromen van maagzuur naar de slokdarm kan verschillende oorzaken hebben:- Het sluitspiertje tussen de maag en de slokdarm sluit niet goed meer. Dikke mensen en vrouwen die zwanger zijn hebben er meer hinder van, omdat de druk in hun buik groter is dan normaal. Er is dan minder ruimte voor de maag. Het sluitspiertje kan ook minder goed gaan werken door gebruik van alcohol, pepermunt, koffie of chocola.
- Een zogenaamd middenrifsbreukje. Het middenrif is een spierplaat dat de borstholte van de buikholte scheidt. De slokdarm moet door een opening in het middenrif om de maag te bereiken. Als de opening in het middenrif te groot is, kan een klein deel van de maag (soms) in de borstholte terecht komen. Dit heeft tot gevolg dat het sluitspiertje tussen slokdarm en maag open komt te staan. Klachten als gevolg van een middenrifsbreukje komen meer voor bij mensen boven 50 jaar.
- Een ’luie’ maag. Het voedingsmiddelen blijft langer dan normaal in de maag waardoor er meer oprispingen optreden.
Wat kan de (huis)arts doen?
Als u op geregelde tijdstippen hinder hebt van klachten als gevolg van brandend maagzuur, is het raadzaam om naar uw huisarts te gaan.Ga direct naar de huisarts:
- als u voelt dat het voedingsmiddelen niet wil zakken in de slokdarm;
- wanneer u op geregelde tijdstippen moet overgeven;
- wanneer u op onverklaarbare wijze meer dan vijf kilo afvalt in korte tijd;
- bij zwarte ontlasting.
