Acute pancreatitis, wat is het precies?
Acute pancreatitis
De alvleesklier is een langgerekt trosvormige klier, die een belangrijke rol speelt bij de spijsvertering. De alvleesklier ligt achter in de bovenbuik, achter de maag en vlak voor de wervelkolom en is ongeveer 15 cm lang en 1 tot 3 cm dik. De medische naam voor alvleesklier is pancreas. De alvleesklier speelt, door het aanmaken van hormonen zoals onder andere insuline, een belangrijke rol bij het regelen van de bloedsuikerspiegel. Een andere belangrijke functie van de alvleesklier is de productie van alvleeskliersap. Dit pancreassap bevat enzymen die nodig zijn voor de vertering van het voedsel.Voor meer informatie over de alvleesklier zie de paper ‘De algemene werking van de alvleesklier’.
Wat is acute pancreatitis?
Bij gezonde mensen worden de enzymen in het pancreassap in een niet actieve (=onwerkzame) vorm, via de afvoerbuis van de alvleesklier, naar de twaalfvingerige darm vervoerd. In de darm worden de enzymen vervolgens geactiveerd. Pas vanaf dat moment kunnen de enzymen het voedsel gaan verteren. Bij de ziekte Acute Pancreatitis worden de enzymen, door een aantal verschillende oorzaken al binnenin de pancreas actief. Het pancreasweefsel wordt dan door zijn eigen enzymen verteerd. Steeds meer cellen van de pancreas worden vernietigd, waardoor nog meer enzymen worden afgescheiden en de weefselbeschadiging steeds verder toeneemt. Acute Pancreatitis is een ziekte die veel complicaties kan geven. Afhankelijk van de ernst van de ziekte onderscheiden we:Oedemateuze pancreatitis
Dit is een milde vorm van pancreatitis, waarbij de alvleesklier is opgezwollen door het zich ophopen van vocht. Bij het merendeel (80%) van de patiënten met acute pancreatitis is er sprake van deze milde vorm, waarbij de vooruitzichten voor de patiënt zeer gunstig zijn.Necrotiserende pancreatitis
Dit is een ernstige vorm van pancreatitis die gepaard kan gaan met versterf van weefsel (necrose). Ook kunnen de bloedvaten in de pancreas worden aangevreten, waardoor bloedingen kunnen ontstaan. In circa 25% van de gevallen is er sprake van deze ernstige vorm van acute pancreatitis , waarbij de vooruitzichten voor de patiënt veel minder gunstig zijn.- Necrotiserende pancreatitis met acute vochtophopingen
Al in de beginfase van de ziekte is er sprake van, niet duidelijk begrensde vochtophoping in, of in de omgeving van de alvleesklier. In ongeveer de helft van de gevallen verdwijnt het vocht spontaan.
- Necrotiserende pancreatitis met postacute pseudocysten
Bij sommige patiënten ontstaat er in de pancreas, als gevolg van de ontsteking, een pseudocyste. Dit is een holte met een duidelijke wand die gevuld is met wondvocht. Door de druk die de pseudocyste uitoefent op de omliggende organen wordt de pijn heviger. De pseudocysten blijven vaak lang na een aanval van acute pancreatitis aanwezig. In 50% van de gevallen verdwijnt de "pseudo-cyste" na verloop van tijd vanzelf. Deze pseudocysten moeten duidelijk onderscheiden worden van de pseudocysten die bij chronische pancreatitis voor kunnen komen.
- Necrotiserende pancreatitis met pancreasabcesvorming
In de omgeving van de alvleesklier is er als complicatie van de pancreatitis, na meer dan 4 weken sprake van pusophoping die duidelijk begrensd is.
Wat zijn de klachten?
Een aanval van acute pancreatitis kenmerkt zich vooral door plotseling (acuut) optredende hevige buikpijn in de bovenbuik. De pijn kan uitstralen naar de rug, linkerzij of linkerschouder. Karakteristiek hierbij is dat de patiënten de neiging hebben om voorovergebogen te gaan zitten, met de knieën opgetrokken voor de borst. Door deze houding staat er minder druk op de buik, waardoor de pijn iets afneemt. De patiënten zijn misselijk en moeten braken. Deze klachten verergeren na een maaltijd.Koorts en een oppervlakkige en snelle ademhaling is eveneens een algemeen voorkomende klacht bij acute pancreatitis.
In ernstige gevallen kan er een zogenaamde "ileus" ontstaan. Door het uitvallen van de bewegingen van de de darm, is de darmpassage ernstig verstoord. Dit veroorzaakt een opgezette buik, hoge koorts en soms zelfs een shock.
Bij acute pancreatitis als gevolg van galstenen kan er ‘geelzucht’ optreden. Bij bloedingen van de pancreas is er soms een karakteristieke verkleuring te zien van de huid rond de navel (teken van Cullen) en in de zij (teken van Grey-Turner). Bij zeer ernstig verlopende vormen van acute pancreatitis kunnen patiënten ernstig verward zijn en in shock raken.
Wat is de oorzaak?
Acute pancreatitis heeft een aantal mogelijke oorzaken. In ongeveer 90% van de gevallen is er sprake van:lees verder
