Galstenen, een verstoring in de galafvoer
De galwegen die vanuit de lever samenvloeien tot één grote afvoergang voeren gal naar de dunne darm. Daar zal de gal zijn functie uitoefenen bij het verteren van voedingsmiddelen en daarmee de opname van voedingsstoffen vergemakkelijken. In de galblaas kan via een andere afvoergang (de ductus cysticus) gal worden opgeslagen voor het moment dat voeding de dunne darm passeert.
Wanneer er verstoringen in de galafvoer of een andere samenstelling van de gal zich voordoen, kunnen galstenen (cholelithiasis) gevormd worden. Bij vrouwen komt dit vaker voor dan bij mannen. Risicofactoren zijn overgewicht, diabetes en andere stofwisselingsziekten. Galsteen-kolieken ontstaan wanneer stenen klem komen te zitten in een van de afvoergangen. Het betreft een hevige pijnaanval in de rechter bovenbuik uitstralend naar de schouders gedurende een periode van minimaal 30 minuten. Vaak bestaat er tevens misselijkheid, overgeven en bewegingsdrang.
De diagnose wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en echografie van de buik. De behandeling van galstenen is noodzakelijk wanneer er klachten bestaan. Indien de galblaas ontstoken is kan de chirurg middels een laparoscopische ingreep deze verwijderen. Soms echter is het verstandiger om de ontsteking door middel van antibiotica tot rust te laten komen, alvorens tot verwijdering over te gaan. Medicijnen in de vorm van ursodeoxycholzuur kan gebruikt worden bij mensen waarbij het risico van opereren te groot is. Het is een langdurige behandeling en alleen mogelijk bij kleinere stenen die geen kalk bevatten. Het gebruik van een vergruizer, als bij nierstenen, wordt nog zelden toegepast.
Als een steen klem zit in de grote afvoergang naar de dunne darm (galwegsteen/ choledocholithiasis) dient een endoscopische papillotomie (ERCP) uitgevoerd te worden. Dit is een onderzoek met behulp van een slang (met aan de tip een camera) waarmee via de slokdarm en maag in de dunne darm ter plaatse van de uitmonding van de galweg (papil van Vater) een "knipje" gedaan kan worden. Hiermee wordt de uitgang verwijd. Via deze slang kunnen diverse hulpstukken gebruikt worden om de stenen uit de galgang te verwijderen. Wanneer dit onderzoek van belang is bij u zult u door uw behandelend dokter ingelicht worden.
