Spataderen, wat zijn het?
Wat zijn het ?
Aderen zijn de bloedvaten die zorgen voor de terugstroom van het bloed naar het hart. De slagaderen vervoeren het bloed van het hart naar de weefsels. Spataderen zijn verwijdde aderen en komen meestal aan de benen voor. Er wordt van spataderen of spataders gesproken wanneer aan de benen duidelijk zichtbare blauwe en verdikte, meestal kronkelig verlopende, aderen present zijn.
Hoe zien ze eruit ?
- Kleine spataderen
De kleine spataderen of spataders komen dikwijls in kluwens voor en worden ook wel ‘takkebosvenen’ genoemd. Verreweg de meeste spataderen of spataders zijn van dit type en geven meestal geen klachten. Wel kunnen de spataderen of spataders als cosmetisch storend worden ervaren.
- Middelgrote spataderen of spataders
Deze zijn tot enkele millimeters dik en kunnen vele centimeters lang zijn. Ook deze spataderen of spataders geven meestal alleen cosmetische klachten.
- Grote spataderen
Deze spataderen of spataders zijn dikwijls dikke ‘kabels’. De bekendste is die aan de binnenkant van het been loopt (deze grootste uitwendige ader aan het been heet officieel de Vena Saphena Magna).
Zelfs deze heel dikke spataderen of spataders hoeven niet altijd klachten te geven, maar als er klachten zijn kunnen deze bestaan uit:- moe, loom en zwaar gevoel
- rusteloze benen ('restless legs')
- pijn
- bloeden uit de spatader (bijvoorbeeld na stoten)
Wanneer er sprake is van klachten is het van belang om verder onderzoek naar de spataderen of spataders te laten doen.
Wie krijgt ze ?
Een aantal factoren is van belang bij het ontstaan van spataderen:
- Erfelijke aanleg
Spataderen zijn dikwijls erfelijk. Door aangeboren zwakte van de vaatwanden van de aderen kunnen spataderen of spataders ontstaan. Doordat de mens rechtop staat komt onder invloed van de zwaartekracht vooral veel druk te staan op de wanden van de aderen in de (onder)benen. Normaal gesproken wordt de druk van de ‘kolom’ bloed op de vaatwanden opgevangen door de klepjes in de aderen. Wanneer de vaatwanden niet stevig genoeg zijn kunnen de klepjes in de aders niet goed functioneren en vermindert of verdwijnt de functie ervan.
- Staan
Mensen die (beroepshalve) veel moeten staan hebben een verhoogde mogelijkheid op het ontwikkelen van spataderen.
- Geslacht
Vrouwen ontwikkelen meer spataderen of spataders dan mannen.
- Zwangerschap
Tijdens de zwangerschap kunnen om verschillende redenen spataderen of spataders ontstaan:- De veranderde hormoonspiegels kunnen gedurende de zwangerschap de vaatwanden slapper maken
- Door de groeiende baarmoeder kan de terugstroom van bloed uit de benen naar het hart minder goed plaatsvinden: er is eigenlijk sprake van een soort stuwing in de benen.
- Tijdens de zwangerschap is de hoeveelheid circulerend bloed bij de moeder groter.
- De mogelijkheid op het ontwikkelen van thrombose is gedurende de zwangerschap groter.
- Thrombose
Bij thrombose ontstaat een bloedstolsel in de aders (meestal in de diepe aders). Dit kan vele oorzaken hebben.
Wanneer het stolsel is verdwenen zijn meestal ook de klepjes verdwenen op de plek waar de thrombose zat. Omdat de klepjes nu ontbreken ontstaat een hoge druk op de klepjes in de ader onder dit punt. Deze klepjes kunnen hierdoor ook weer stuk gaan. Langerzamerhand ontstaat een lang stuk ader dat geen functionerende klepjes meer heeft. Doordat de druk kan worden doorgegeven naar de oppervlakkig gelegen aders kunnen deze ook gaan verwijden: er zijn spataders ontstaan. Deze spataderen of spataders gaan meestal gepaard met andere afwijkingen aan de huid de het gevolg zijn van een gestoorde bloedafvoer, lees meer over Spataderen, wat zijn het?
