Kanker door contact met stoffen in je beroep
Wat is een kankerverwekkende stof?
Kanker is een ziekte die in gang wordt gezet doordat de normale groei van lichaamscellen ontregeld raakt. Dit proces kan veroorzaakt worden door een kankerverwekkende stof: een stof die in staat is om cellen in het lichaam zodanig te beschadigen dat de celgroei op hol slaat. Als gevolg daarvan kan kanker kan ontstaan. Zo’n kankerverwekkende stof kan dit bvb doen door het erfelijk materiaal (DNA) van een cel te beschadigen. Al kleine hoeveelheden van een kankerverwekkende stof kunnen genoeg zijn om het erfelijk materiaal van een cel te beschadigen. Kankerverwekkende stoffen kunnen natuurlijk voorkomende stoffen zijn (zoals bvb bepaalde schimmels die op pinda’s groeien) en in aangepaste vorm door mensen gebruikt worden in de industrie. Ook kunnen kankerverwekkende stoffen in hun geheel gemaakt zijn door mensenhanden, als de synthetische stof vinylchloride. Kankerverwekkende stoffen kunnen het lichaam binnendringen via opname door de huid of de mond of ze kunnen ingeademd worden. Sommige stoffen kunnen eenmaal opgenomen door het lichaam ook nog eens verschillende organen aantasten door zich te verspreiden via de bloedbaan.
Blootstelling aan een kankerverwekkende stof betekent dat je een hoger risico loopt op een bepaalde vorm van kanker. Elke kankerverwekkende stof is namelijk gerelateerd aan een specifieke kankersoort. Dit zijn dikwijls niet veel voorkomende vormen van kanker. Kankerwekkende stoffen zijn dus niet verantwoordelijk voor een grotere mogelijkheid op alle soorten kanker. Er zijn ook veel vormen van kanker die niet in verband kunnen worden gebracht met zo’n kankerverwekkende stof.
Welke beroepsgroepen hebben een verhoogd risico?
Kankerverwekkende stoffen komen voor in de meest uiteenlopende beroepen. Zo verhoogt asbest, wat in de scheepsbouw en woningbouw wordt gebruikt, de mogelijkheid om long- en borstvlieskanker te ontwikkelen. Mensen die in de olieraffinage werken en blootgesteld worden aan benzeen, hebben een verhoogd risico op leukemie. Bepaalde kleurstoffen in de kleurstoffenindustrie zijn geassocieerd met het krijgen van blaaskanker. Verder zijn kankerverwekkende stoffen onder meer ook te vinden in metaalbedrijven, chemische industrie, ziekenhuizen en onderzoekslaboratoria.
In Nederland overlijden jaarlijks 37.000 mensen aan kanker. Het onbewust omgaan met kankerverwekkende stoffen op het werk kan voor een deel bijdragen aan deze kankersterfte. In het buitenland is na onderzoek geschat dat 4 procent van de totale kankersterfte te wijten is aan het (onbewust) werken met kankerverwekkende stoffen. In Nederland zijn geen gegevens bekend over de verhouding tussen kankersterfte en kankerverwekkende stoffen op het werk. Wel is bekend dat jaarlijks 600 mensen in Nederland sterven aan de gevolgen van blootstelling aan asbest. Het is dus belangrijk om bewust te zijn van de eventuele aanwezigheid van kankerverwekkende stoffen in je werkomgeving en maatregelen te treffen.
Wanneer krijg je kanker van een kankerverwekkende stof?
Als je bent blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen wil dat niet zeggen dat je zeker kanker zal krijgen. Wel loop je meer risico om de betreffende kankersoort te krijgen. Hoe hoog dat risico is, hangt af van welke kankerverwekkende stoffen lees meer over Kanker door contact met stoffen in je beroep
