Legionella, ook wel de veteranenziekte
De legionella-epidemie die in 1999 uitbrak op de Westfriese Flora in Bovenkarspel, heeft in maart 2001 opnieuw een leven geëist. Een 58-jarige man uit Medemblik is overleden aan de gevolgen van de veteranenziekte. Het dodental is nu 32. De 'veteranenziekte' is een ziekte die wordt veroorzaakt door de legionellabacterie. Dit kan longontsteking tot gevolg hebben. Er is ook een lichtere vorm van legionella-infectie: de legionella-griep. De 'veteranenziekte' is een ziekte die niet veel voorkomt. De ziekte is niet nieuw en werd in 1976 vastgesteld, toen zich in Philadelphia (VS) een longontsteking-epidemie voordeed tijdens een bijeenkomst van oudstrijders uit de Korea-oorlog.
Wat veroorzaakt veteranenziekte?
Legionella Pneumophila, de legionellabacterie, is een staafvormige bacterie die het meest voorkomt op plaatsen waar water contact maakt met een vaste stof. Een voorbeeld van zo’n plaats is een waterleiding. Met name de moderne, kunststoffen waterleidingen zijn een goede vestigingsplaats voor de legionellabacteriën. Normaal gesproken komt de bacterie in kleine hoeveelheden voor. Maar bij een temperatuur tussen de 20 en 60 graden vermenigvuldigt de bacterie zich snel. De legionellabacterie nestelt zich niet wanneer het water snel door de leidingen stroomt. Als water met veel legionellabacteriën wordt verneveld, bijvoorbeeld door een plantensproeier, een douche of een bubbelbad, kun je de bacteriën bij het inademen binnenkrijgen. Hier kan de mens ziek van worden, omdat de bacteriën via je longen je lichaam in komen. De ziekte werd ontdekt in 1976. Na een bijeenkomst van een groep veteranen uit de Korea-oorlog in Philadelphia (VS) kreeg een groot aantal van hen longontsteking. Vijftien procent van de congresgangers overleed hieraan. Reden om een onderzoek in te stellen naar de precieze oorzaak. Omdat de ziekte vrijwel niet te onderscheiden is van gewone longontsteking, werd dit nog niet als een nieuwe ziekte erkend. Het onderzoek naar de legionellabacterie gaat nog steeds door, met name naar de verschillende ondersoorten waarvan er inmiddels 39 zijn geregistreerd. Maar het einddoel, het vinden van manieren om de bacterie effectief te bestrijden, is nog niet gehaald.
Wat zijn de ziekteverschijnselen?
Bij een legionella-griep (de lichtere vorm) ondervindt men een grieperig gevoel, met koorts, hoofdpijn, spierpijn en hoesten. Deze variant is niet gevaarlijk, en gaat meestal na een paar dagen weer over. Door de meeste mensen zal het ook gewoon worden afgedaan als een normale griep. Bij de veteranenziekte is sprake van een zware vorm van besmetting. Niet iedereen is even bevattelijk voor de veteranenziekte. Vooral mensen met een verminderde weerstand worden slachtoffer, bijvoorbeeld ouderen, mensen met een immuunziekte, zware rokers of mensen die een transplantatie hebben gehad. Een patiënt die besmet is, krijgt een paar dagen na de besmetting last van hoofdpijn, spierpijn en een ‘ziek gevoel.’ Dit wordt gevolgd door longontsteking en koorts boven de 39 graden. De patiënt hoest veel en kan last hebben van diarree, overgeven en kortademigheid. De longen kunnen lees verder
