Wat is eczeem (Constitutioneel)?

Wat is het?

Constitutioneel eczeem is een veel voorkomende sterk jeukende infectie van de huid. De afwijking begint meestal in de eerste levensjaren en verdwijnt dan weer tegen de puberteit of zelfs eerder (zie ook: eczeem bij kinderen). Constitutioneel eczeem kan zich echter ook voortzetten tot na de puberteit of pas na de puberteit beginnen. Het is een ziekte waarvoor een aangeboren ‘aanleg’ bestaat en die geassocieerd is met astma.

Wie krijgt het?

Constitutioneel eczeem komt in de Westerse maatschappij in toenemende mate voor. Vrouwen en mannen hebben een even groot risico om de ziekte te ontwikkelen. Ongeveer 70% van de patienten heeft familieleden met eczeem, astma of hooikoorts.
Zoals gezegd beginnen de klachten meestal op de vroege kinderleeftijd, maar de eerste verschijnselen kúnnen zelfs bij mensen van 70 jaar of ouder ontstaan.

Hoe ziet het eruit?

Constitutioneel eczeem wordt gekenmerkt door:

roodheid
de infectie zorgt voor een versterkte doorbloeding van de huid
jeuk
eczeem jeukt altijd. Door te krabben wordt jeuk tijdelijk verlicht, maar op termijn ontstaat een ‘jeuk-krab-jeuk’ cyclus: door het krabben ontstaat nieuwe jeuk, waardoor weer meer gekrabt wordt etc. etc.
droge huid
eczeem-huid is droog en schilferend
lichenificatie
door krabben ontstaat na verloop van tijd een verdikking van de huid en vergroving van de huidstructuren: dit wordt lichenificatie genoemd.
infectie
bacterieen kunnen zich op eczeem-huid beter vestigen dan op gezonde huid. Ook in krabwondjes kunnen bacterieen zich uitbreiden. Er onstaan dan rode, oppervlakkige wondjes (erosies) waar geel wondvocht uitkomt. Dit wondvocht droogt dikwijlsin tot gele korstjes. Een bacteriele infectie van eczeem wordt impetigenisatie genoemd. Bij bacteriele infecties kunnen ook puistjes ontstaan.
blaren
tijdens een acute verergering van het eczeem kunnen blaasjes of zelfs blaren ontstaan, deze zijn met helder vocht gevuld.
pigmentverandering
Door wrijven in de ogen kan na verloop van tijd een donkere verkleuring van de oogleden optreden. Wanneer eczeem tot rust komt kunnen plekken van de huid waar het eczeem gezeten heeft lichter gekleurd zijn dan de normale huid (hypopigmentatie). Bij mensen met een donker huidtype kan er ook juist sprake zijn van een donkere verkleuring van de huid (hyperpigmentatie). Deze kleurveranderingen verdwijnen meestal in de loop van de tijd.

Op welke delen van de huid ontstaat het?

Constitutioneel eczeem kan op alle plekken van de huid voorkomen. Een aantal plekken zijn echter berucht.
Bij jonge kinderen zijn het vooral:

gezicht
knieholten
elleboogsplooien

Op latere leeftijd worden ook andere delen van de huid aangedaan:

romp
nek
handruggen

Welke factoren kunnen atopisch eczeem verergeren?

Constitutioneel eczeem is een aandoening waar een aangeboren aanleg voor bestaat. Toch zijn er bepaalde factoren die het eczeem kunnen verergeren:

stress
door geestelijke en lichamelijke stress kan eczeem in korte tijd zeer sterk verergeren. Helaas is het voorkomen van stress dikwijlsmakkelijker gezegd dan gedaan… In sommige gevallen kan begeleiding door een psycholoog aangewezen zijn
droge huid
een droge huid is een belangrijke uitlokkende factor voor constitutioneel eczeem. Vooral in de winter is de atmosfeer thuis en op het werk erg droog door centrale verwarming. Dit, gecombineerd met guur weer buiten kan een zeer droge huid veroorzaken. Het smeren met vette cremes is daarom erg belangrijk.
allergie
mensen met constitutioneel eczeem hebben een groter risico om een allergie te ontwikkelen dan mensen zonder constitutioneel eczeem. Bij deze mensen kan een huidreactie door een contactallergie een uitbraak van een nieuwe eczeem-aanval uitlokken.

Hoe wordt het behandeld?

Mild en matig ernstig eczeem

vette zalven
door de huid in een goede conditie te houden krijgt eczeem niet zo veel kans. De huid consequent goed vet houden (waardoor het vochtgehalte in de huid op peil gehouden wordt) is dus erg belangrijk.
corticosteroiden
corticosteroidzalf ('hormoonzalf') heeft twee goede effecten op het eczeem. In de eerste plaats wordt de infectie in de huid onderdrukt, zodat de roodheid afneemt en in de tweede plaats werkt het ook jeukstillend. Hormoonzalven zijn erg effectief tegen eczeem, maar kunnen niet onbeperkt worden gesmeerd omdat het bij langdurig, onafgebroken gebruik de huid dun kan maken. Bovendien neemt de doeltreffendheid van hormooncremes dan af. Als u de zalf echter volgens de voorschriften van de dokter toepast is de mogelijkheid op het ontstaan van bijwerkingen zeer lees verder