Hoe kan de besmetting van hepatitis C verlopen?
Besmet bloed
Besmetting met het hepatitis C-virus wordt enkel overgedragen door contact met besmet bloed. Bloedtransfusie en het toedienen van producten afgeleid van bloed vormden de voornaamste besmettingsoorzaak vóór juli 1990. Sinds 1 juli 1990 worden alle bloedproducenten in België getest op de aanwezigheid van HCV. Dankzij deze doorgedreven bloedscreening is het risico om via besmet bloed hepatitis C te krijgen zo goed als onbestaand (<<1 procent van de nieuwe gevallen per jaar). Helaas zijn er in het verleden mensen besmet geweest met virussen als hepatitis C, gewoonweg omdat toen dat virus nog niet bekend was. Wie voor 1990 bloed of bloedproducten toegediend kreeg, loopt dus het risico besmet te zijn en doet er goed aan zich te laten testen. Personen die na 1990 bloed of bloedproducten toegediend kregen buiten Europa, de VS en Japan doen er tevens goed aan zich te laten testen bij aanhoudende vermoeidheid, misselijkheid en buikpijn.
Vanaf 1/10/02 worden bloeddonaties, plasmagiften en bloedplaatjeseenheden bij het Rode Kruis aan een extra onderzoek onderworpen. De Nucleïnezuur Amplificatie Test (NAT) moet in een vroeger stadium hepatitis C en HIV 1 opsporen. De mogelijkheid op infectie wordt nog veel kleiner. Voor deze datum waren de tests voor hepatitis C en HIV serologische tests, dat wil zeggen dat er gespeurd werd naar de antistoffen die het lichaam aanmaakt in geval van besmetting. Concreet duidt de aanwezigheid van die aangemaakte antistoffen op de bewuste besmetting. Probleem daarmee is de zogenaamde blinde periode, de periode tussen de infectie zelf en de aanmaak van die antistoffen. Voor hepatitis C is dat 70 dagen. Dat is een gevaarlijke periode, het virus zou daarin doorgegeven kunnen worden zonder dat een test erop wijst dat er van een virus sprake is. De mogelijkheid dat dit in België gebeurde vóór 1/10/02 schat men op 1 op 200.000 bloedtransfusies. De nieuwe NAT-test onderscheidt zich nu specifiek van de andere tests omdat hij niet naar antistoffen maar onmiddellijk naar de virussen zelf gaan speuren. Het virus kan nu in elk geval veel vlugger mee worden gevonden. De blinde periode wordt daarmee niet volledig weggewerkt, maar wel aanzienlijk korter. In het geval van hepatitis C winnen wij 47 dagen en blijft er een blinde periode van 23 dagen over.
Seksueel contact
Hepatitis C is geen seksueel overdraagbare ziekte. Het virus wordt enkel via seksueel contact overgedragen als er bloedcontact is (seks gedurende menstruatie, langdurige of ruwe seks, anale seks en sommige vormen van sadomasochisme, multipele partners). Het globale risico is 3 à 5%. Seksuele overdracht van hepatitis C betekent dus een beperkt, maar reëel transmissierisico. Indien er één stabiele seksuele partner is, is het gebruik van condoom niet nodig mits men bloedcontact vermijdt (zie hogerop). Bij wisselende seksuele contacten wordt SAFE SEKS aangeraden. M.a.w. beperking aantal partners, partners informeren, barrièremiddelen gebruiken (condoom). In 1992 werd wel reeds vastgesteld dat HCV-RNA kon worden teruggevonden in lichaamsvochten bij patiënten met HCV antistoffen en positieve viraemie. Zo vond men HCV-RNA terug in 100 procent van het ascites, 48 procent in speeksel, 24 procent in sperma en 7 procent in de urine. Ook later onderzoek (Lancet 2000) toonde aan dat het hepatitis C RNA kon worden teruggevonden in het sperma bij 1 op 3 mannen met positieve HCV RNA. De virale load was echter zeer laag. Recent onderzoek (J Hep 2003) toont aan dat het speeksel en het vaginaal vocht een zeer lage besmettelijkheid hebben bij patiënten met chronische hepatitis C, wat een biologische verklaring kan geven voor het lage risico op infectie via seksuele overdracht en/of overdracht tussen moeder en kind. Er moet wel benadrukt worden dat door slijmvlies beschadiging of ontsteking of door bloedbijbesmetting (bv wondjes, menstruatie etc), er wel meer HCV kan terechtkomen in deze lichaamsvochten en voorzichtigheid dan ook geboden is. Volgens de meest recente gegevens (juni 2003 J hep) vertonen zowel het speeksel als de vaginale vochten, een soort eigen immuniteit of verdedigingsmechanisme, waardoor zij als het ware het virus uitschakelen en hierdoor kan de lage infectiviteit ervan verklaard worden. Alleen voor sperma blijft er nog een probleem: hierin kan immers wel HCV RNA teruggevonden worden in 1/3 van de gevallen. In dit licht is het advies dan ook om zoveel mogelijk op zeker te spelen en zodus veilig te vrijen.
Overdracht moeder op kind gedurende zwangerschap
De overdracht van hepatitis C - als de moeder besmet is - van moeder op kind is mogelijk maar kleiner dan 6 %. Het risico neemt toe als de moeder ook besmet is met HIV of hepatitis B en lees meer over Hoe kan de besmetting van hepatitis C verlopen?
