Hoofdpijn, dat kan ernstig zijn!
Hoofdpijn, oftewel pijn in het hoofd, kan een symptoom zijn van een aandoening als bvb migraine. Hoofdpijn op zich is dus geen ziekte. Het is een signaal dat aangeeft dat er iets aan de hand is. Maar wat? De deskundigen hebben daar nog geen eensluidend antwoord op. Deskundigen zijn dikwijls veel meer geïnteresseerd in wat de oorzaak van hoofdpijn is, om er daarna iets aan proberen te doen. Het is wel bekend dat de uiteinden van de vijfde hersenzenuw, ook wel de nervus trigeminus genoemd of driekoppige aangezichtszenuw, een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van hoofdpijn. Deze zenuw heeft drie vertakkingen die 'door' het gelaat lopen, over het hoofd langs de oogkas, langs de bovenkaak en de neus, en langs de onderkaak en de kin. De drie uiteinden daarvan komen samen in een soort zenuwknoop die tussen de schedelbasis en de hersenen ligt. Op dat punt komen gevoelssignalen binnen. Dus ook pijn. Vanaf de plek van deze zenuwknoop verbindt deze driekoppige aangezichtszenuw zich met bloedvaten aan de onderkant van de hersenen en in de hersenvliezen, en met zenuwen die prikkels doorgeven naar de hersenstam. Van daaruit gaat het verder naar de hersenschors. Dit is een lange weg, die dus ook pijnlijk kan zijn. De wetenschap staat echter niet stil. Er wordt nog altijd onderzoek gedaan naar de mogelijke oorzaken van hoofdpijn.
Onderzoek naar de aard van hoofdpijn
Hoewel het antwoord op de vraag wat hoofdpijn – en dan met name migraine - nu eigenlijk is, nog op zich laat wachten, zijn deskundigen echter druk doende om daar achter te komen. Zo wordt er onderzoek gedaan naar de rol van serotonine, een belangrijke stof bij het functioneren van het zenuwstelsel. Als nu een medicijn de serotonine-receptor prikkelt, kan je de verstoorde concentratie van de stof serotonine weer in balans brengen. Bloedvaten zullen zich er door vernauwen en zenuwen worden ermee geblokkeerd. Het gevolg is dat er geen pijn meer wordt gevoeld. Medicijnen die reeds op deze manier werken, zijn sumatriptan en zolmitriptan. Het remt de verstoring in de hersenzenuw, waardoor pijnsignalen niet worden doorgegeven. Een ander aspect van het onderzoek naar de oorzaak van hoofdpijn is de vondst van een afwijking op chromosoom 19, die in sommige families een bijzondere vorm van migraine veroorzaakt. Tijdens aanvallen treedt er een halfzijdige verlamming op. Door deze vondst, is de mogelijkheid hier een medicijn voor te ontwikkelen toegenomen. Bovendien speelt chromosoom 19 mogelijk ook een rol bij het ontstaan van de 'gewone' migraine. Er is ook door middel van een scan aangetoond dat een klein gebied in de hersenstam gedurende hoofdpijn meer activiteit laat zien dan in normale toestand. Ook hier wordt verder onderzoek naar gedaan.
Welke soorten hoofdpijn zijn er?
Eigenlijk kunnen wij drie soorten hoofdpijn onderscheiden: spanningshoofdpijn, migraine en clusterhoofdpijn.
Spanningshoofdpijn
Spanningshoofdpijn, ofwel chronische spanningshoofdpijn, is een steeds wederkerende zeurende vorm van hoofdpijn. De oorzaak is dikwijls niet bekend, zelfs niet wanneer iemand er iedere dag hinder van heeft. Soms zijn er 'triggers' aan te wijzen, als koffie of chocola, die de hoofdpijn als het ware uitlokken. Het komt ook wel voor dat mensen die dagelijks medicijnen (medicatie) slikken tegen de hoofdpijn, daarmee de hoofdpijn juist in stand houden de zogenoemde medicijnafhankelijke hoofdpijn. Kenmerkend voor mensen die spanningshoofdpijn hebben, is dat ze hun dagelijkse bezigheden gewoon kunnen blijven doen. Iemand met spanningshoofdpijn gaat gewoon naar zijn werk, maar optimaal voelt hij zich niet.
Migraine
Migraine is een vorm van hoofdpijn die in aanvallen komt. Die aanvullen kunen enkele uren tot drie dagen aanhouden. Migraine kenmerkt zich door een kloppende pijn aan één kant van het hoofd, die verergert bij lichamelijke inspanning. Soms is er sprake van misselijkheid, overgeven of overgevoeligheid voor licht en geluid. Iemand met migraine kan niet meer goed functioneren. In de meeste gevallen ligt iemand gedurende een aanval op bed in een zo donker mogelijke kamer, zonder geluid om zich heen. Soms gaat een migraine-aanval gepaard met een aura. Dit werd vroeger wel de 'klassieke migraine' genoemd. Het heeft dezelfde kenmerken, aangevuld met het zien van flikkeringen of gekleurde vlekken aan één kant van het gezicht. Later kan dat het volledige gezichtsveld worden. Deze auraverschijnselen doen zich ongeveer een uur voor de aanval voor en duren zo'n vier minuten tot een uur.
Clusterhoofdpijn
Clusterhoofdpijn is een hevige pijn die achter één oog wordt gevoeld. Dat oog ziet er dan rood uit, traant en is opgezwollen. Soms heeft iemand er een loopneus bij. Deze vorm van hoofdpijn doet zich, net als bij migraine, in aanvallen voor. Zo'n aanval duurt gemiddeld vijftien minuten, maar kan ook drie uur aanhouden. Iemand kan twee keer zo'n aanval in een etmaal hebben, maar het doet zich ook wel acht keer voor. In tegenstelling tot de migraine-aanvallen kan iemand met een clusterhoofdpijnaanval onmogelijk stil blijven zitten. Deze mensen gaan ijsberen en soms is de pijn zo hevig dat ze met hun vuisten, en soms ook het hoofd, tegen de muur bonken.
