Oorsuizen of tinnitus: lastig maar niet onbehandelbaar
Oorsuizen - in het medische jargon tinnitus genoemd - klinkt als iets banaals, maar kan in het ergste geval iemands leven behoorlijk zuur maken. In de tinnituskliniek van het UZA kunnen ook patiënten met heel hardnekkige vormen van oorsuizen in veel gevallen geholpen worden. Totale onderdrukking is niet altijd mogelijk, het probleem tot aanvaardbare proporties herleiden dikwijls wel. Een nieuwe behandeling is het inplanten van een elektrode die de storende hersenactiviteit onderdrukt. Deze ingreep - een wereldprimeur voor het UZA - is wel maar voor een beperkt aantal patiënten geschikt.
Tinnitus kan aanslag op levenskwaliteit betekenen
Zo'n tien procent van alle mensen heeft hinder van oorsuizen. Bij de overgrote meerderheid is het ongemak beperkt of vrij simpel te behandelen, maar voor een tot twee procent betekent tinnitus een regelrechte aanslag op de levenskwaliteit. Bij sommigen leidt de aandoening tot slaap- of concentratiestoornissen of depressie. Het zijn vooral deze patiënten die, dikwijls na een lange lijdensweg, in de tinnituskliniek van het UZA belanden.
Wat is tinnitus?
Maar wat is tinnitus nu eigenlijk precies? 'Tinnitus bestaat in verschillende varianten, maar één ding hebben alle patiënten gemeen: hij hoort geluiden die de omgeving niet kan waarnemen. Dat geluid kan verschillende vormen aannemen : ruisen, fluiten, rinkelen, suizen, brommen, hoge of lage tonen, luid of stil. Soms gaat oorsuizen gepaard met andere klachten. Dat kan bvb hyperacousis zijn, een aandoening waarbij de patiënt bepaalde geluiden - die voor een ander normaal zijn - als te luid of storend ervaart', zegt professor dokter Paul Van de Heyning, diensthoofd neus-keel-oor (NKO). Tot op zekere hoogte is oorsuizen een normaal verschijnsel. In een volkomen stille ruimte hoort tachtig procent van de mensen binnen de twee minuten gesuis. Dat komt doordat wij behoefte hebben aan een minimum van omgevingsgeluid. Oorsuizen wordt pas een probleem als mensen het dag in dag uit in storende mate ervaren.
Tinnitus als onderbroken geluid
'Er zijn verschillende vormen van tinnitus', preciseert Van de Heyning. 'Een beperkte groep ervaart een onderbroken geluid dat samenvalt met een reëel - zij het in normale omstandigheden onhoorbaar - geluid binnen het lichaam. Vaak is dat de hartslag. In dat geval ontstaat het oorsuizen doordat bepaalde bloedvaten in het hoofd trillingen veroorzaken. Maar het oorsuizen kan bvb ook parallel lopen met het geluid van gewrichten of samentrekkingen van spiertjes in het oor of het hoofd.'
Bij die patiënten kan de oorzaak van het probleem meestal worden weggenomen, dikwijls met een operatie. De oplossing kan bvb liggen in het verwijderen of verplaatsen van een bloedvat, het verwijden van vernauwde bloedvaten of het uitschakelen van een spier.
Tinnitus als gevolg van storing in gehoorsysteem
Bij veruit de grootste groep patiënten is er sprake van een constant geluid, dat ontstaat doordat er iets scheelt aan het gehoorsysteem. 'Het gehoor is ook bij afwezigheid van geluid tot op zekere hoogte actief', verklaart Van de Heyning. 'Bij stilte vertoont het een onregelmatig patroon van elektrische signaaltjes. Wanneer in dat patroon om een of andere reden iets verandert, ervaren onze hersenen die signalen niet meer als stilte maar als geluid. En dan krijg je oorsuizen.' De mogelijke oorzaken van die patroonsverandering zijn heel uiteenlopend. Om te beginnen kan er een aandoening van het oor zijn : een oorstop, een oorontsteking, vocht in het oor, vastgroeiende gehoorsbeentjes… Een andere oorzaak is de ziekte van Menière, een aandoening van het binnenoor die ook het evenwichtsorgaan aantast. In reeds die gevallen kan het probleem verholpen of op zijn minst gereduceerd worden door de oorzaak van het oorsuizen te behandelen, reeds dan niet met een operatie.
Tinnitus als gevolg van doofheid
In sommige gevallen kan een zogenaamd cochleair implantaat soelaas brengen. Van de Heyning: 'Die ingreep is aangewezen bij patiënten van wie het binnenoor niet meer werkt, waardoor ze niet of nog nauwelijks kunnen horen. Nogal wat van die mensen ontwikkelen tinnitus. Door het binnenoor te vervangen door een cochleair implantaat - als het ware een elektronisch oor - ontwikkelen deze mensen opnieuw een vorm van horen én verbetert in de meeste gevallen ook het oorsuizen.'
Tinnitus na plotse geluidsoverbelasting
Een geval apart is oorsuizen dat wordt veroorzaakt door een plotse geluidsoverbelasting - bvb bij een ontploffing - of een duikongeval. Voor die patiënten is een lees meer over Oorsuizen of tinnitus: lastig maar niet onbehandelbaar
