Duizelig bij het duiken? Even tot rust komen!
Als eerste is het belangrijk het begrip duizeligheid te beschrijven. In dit artikel worden twee typen beschreven, alle twee kunnen onderwater optreden. De eerste is “licht hoofdigheid”. Dit kan ervaren worden als je te snel gaat staan (vooral na een bad). De tweede is een vorm van vertigo. Bij vertigo heeft de persoon het gevoel alsof de omgeving om hem heen draait en vise versa. Om de oorzaken van vertigo en licht hoofdigheid te bespreken is het nuttig de duik op te delen in 4 fasen: de afdaling, op diepte, de opstijging en na de duik.
De afdaling
Tijdens de afdaling neemt de druk toe met als gevolg dat de druk in het middenoor gelijk gemaakt moet worden. Als het klaren van de oren voor één oor efficiënter is dan voor de andere, dan kan er een drukverschil ontstaan. Het gevolg is dat er een grotere stimulans van het evenwichtsorgaan is in één oor. Dit kan leiden tot vertigo. De vertigo houdt aan tot dat de drukverschillen zijn opgeheven – wat dikwijls niet langer duurt dan een paar seconden. Deze vorm komt meer voor gedurende de opstijging (alternobaric vertigo). Problemen met klaren gedurende de afdaling kan resulteren in een oorperforatie, waardoor er plotseling koud water in het middenoor kan komen. Vertigo als gevolg van ongelijke warmte stimulatie van het evenwichtsorgaan is het resultaat. Tijdens een oorperforatie waarbij vertigo optreedt heeft de duiker hulp nodig van zijn buddy om naar de oppervlakte op te stijgen. Vertigo verdwijnt na enkele minuten als het water begint op te warmen. Vertigo als gevolg van warmte stimulatie kan ook ontstaan gedurende de afdaling als het koude water niet gelijktijdig op alle twee oren komt. Bijvoorbeeld als de kap aan een kant strakker zit.
Een ander probleem dat gedurende het moeilijk klaren van de oren kan ontstaan is het te krachtig toepassen van de Valsava manoeuvre, met als gevolg dat het binnenoor beschadigd kan worden (binnenoor barotrauma). Afhankelijk van de ernst kan binnenoor barotrauma resulteren in onmiddellijk of vertraagde vertigo. Deze vorm van vertigo is meestal hardnekkig en kan verergeren. Het gaat meestal samen met gehoorverlies of misselijkheid. Er zijn verschillende oorzaken van vertigo die niet gerelateerd zijn aan druk maar wel optreden gedurende een afdaling. Sommige personen zijn als vatbaar voor vertigo wanneer het hoofd in een ongewone positie is, en veroorzaakt een verwarrende stimulatie van het evenwichtsorgaan. Duikers die eerst met hun hoofd afdalen of op hun rug zwemmen, kunnen in een dergelijke positie komen. Meestal neemt de duiker spontaan een andere houding aan als hij vertigo verneemt. Tenslotte kan men nog lees meer over Duizelig bij het duiken? Even tot rust komen!
