ALS, een zeldzame ziekte!
ALS staat voor amyotrofisch lateraal sclerose. Het is een aandoening van de spieren en het zenuwstelsel. Deze ziekte is wat anders dan (primaire) lateraal sclerose, wat een veel mildere aandoening is. De hersenen geven signalen aan de spieren om te bewegen. Bij mensen met ALS is er iets mis met de zenuwbanen die de hersenen en de spieren met mekaar verbinden. De cellen van deze zenuwbanen vallen langzaamaan uit en geven geen opdrachten meer door aan de spieren, waardoor deze uiteindelijk verlamd raken en/of verschrompelen. De ziekte kan zowel de perifere motorische zenuwcellen als de centrale motorische zenuwcellen aantasten. De perifere zenuwcellen sturen de spieren aan, de centrale motorische zenuwcellen besturen de perifere motorische zenuwcellen. ALS is een zeldzame ziekte die meestal optreedt tussen het veertigste en zeventigste jaar en meer voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. De ziekte verloopt progressief: de verschijnselen verergeren snel. Mensen die eenmaal de verschijnselen van ALS hebben ontwikkeld, leven gemiddeld nog drie jaar.
Er zijn drie typen ALS. Bij de eerste, typische ALS, worden zowel perifere als centrale motorische zenuwcellen beschadigd. Bij de tweede vorm, progressieve spinale spieratrofie, vallen vooral de perifere cellen uit. Deze vorm verloopt trager dan de typische vorm. De derde vorm is progressieve bulbaire paralyse, waarbij alleen de spieren van de keel en het gelaat verlamd raken. Typische ALS begint meestal met vermoeidheid, spierkrampen en kleine onwillekeurige spierbewegingen. Daarbij ontstaat spierzwakte en verschrompeling (atrofie) van een of meer spieren, bvb in een hand of een uiteinde van een been. De spierzwakte en atrofie breiden zich langzaam uit naar andere spieren. Na verloop van tijd verzwakken ook de keelspieren en krijgt de patiënt moeite met praten en slikken. Ook moeten mensen met ALS spontaan huilen, lachen of gapen, zonder hier iets tegen te kunnen doen. ALS kan erfelijk of niet-erfelijk zijn. Bij de erfelijke vorm wordt de ziekte veroorzaakt door een fout in een gen. De oorzaak van niet-erfelijke ALS is nog niet bekend. Er bestaan theorieën over de invloed van het milieu of virusinfecties, maar die zijn niet wetenschappelijk bewezen. ALS is ongeneeslijk, er bestaat geen behandeling om de ziekte te stoppen. Er is wel een medicijn dat het proces wat lijkt te vertragen. Verder kunnen de verschijnselen van ALS verlicht worden met een goede medische en/of paramedische begeleiding.
