Gezond eten zonder vlees: het kan, als je maar genoeg afwisselt!
Als je reeds het vee zou verdelen over de inwoners van Nederland, dan zou ongeveer elk huishouden nu twee varkens en ongeveer zes kippen hebben, en per zes personen één koe. Verder zijn er in Nederland ook nog eens 1,2 miljoen schapen en 0,7 miljoen vleeskalveren. Al geruime tijd voeren politiek, bedrijfsleven en maatschappij een debat rondom de intensieve veehouderij als die nu plaatsvindt. De laatste jaren zijn er veel verbeteringen aangebracht wat betreft het mestbeleid, diergezondheid en dierenwelzijn, en neemt de groei van de veestapel altijd verder af. Toch veroorzaakt de intensieve veehouderij nog milieuproblemen, kost ze veel energie en ruimte en ook het welzijn van de dieren laat dikwijls nog te wensen over. De productie van milieuvriendelijker geproduceerd vlees is minder intensief en grootschalig en levert daarom veel minder problemen op.
Vleesproductie en energiegebruik
Vlees heeft een veel hoge indirecte energie in vergelijking met plantaardige producten. Indirecte energie is de energie die nodig is om het product te maken, te vervoeren en tot afval te verwerken. De indirecte energie van vlees is hoog, omdat er veel plantaardig voer nodig is voor de dieren. Voor iedere kilo dierlijk eiwit is 5 tot 10 kilo aan plantaardige eiwit nodig. Een deel van het veevoer, is afkomstig uit landen buiten Europa. Bijvoorbeeld soja en graan uit Brazilië, Thailand of de Verenigde Staten. Het zou minder energie kosten, als meer Nederlands of Europees veevoer gebruikt zou worden, als koolzaad of gras. Ook de verzorging, de huisvesting en het transport van dieren draagt bij aan de indirecte energie. Het transport van dieren gebeurt vooral vanuit economische motieven. Jonge dieren worden gehaald waar ze de gunstigste prijs/ kwaliteit verhouding hebben en slachtrijpe dieren gebracht waar ze het meeste opleveren. Vlees uit verre landen heeft een extra energiebeslag door het transport.
Het mestprobleem
De mestproductie in Nederland is per hectare de hoogste van Europa . Er wordt meer mest geproduceerd dan er gebruikt kan worden om het gras- en akkerland te bemesten. Hierdoor ontstaat een overschot aan mest. Dit overschot is de laatste jaren gedaald, maar de huidige productie is nog altijd te hoog. Meststoffen als fosfaat, nitraat en ammoniak kunnen ongewild in het milieu terechtkomen door uitspoeling of verwaaiing. Dan ontstaan verzuring en vermesting en dit tast de natuur aan. Door een teveel aan meststoffen gaan sommige plantensoorten woekeren, als bramen, brandnetels en draadalgen. Dit gaat ten koste van andere plantensoorten. Een ander gevolg is dat er in oppervlakte- en grondwater een te hoge concentratie nitraat kan komen. Als hiervan drinkwater wordt gemaakt, zal er extra gezuiverd moeten worden. In een aantal delen van Nederland is dat het geval. Een teveel aan fosfaat veroorzaakt overbegroeiing in het oppervlaktewater. Dit kan schadelijk zijn voor de visstand. De uitstoot van fosfaat naar de natuur is de afgelopen jaren gedaald. Dit komt vooral door een betere samenstelling van het veevoer. Ammoniak heeft behalve een vermestende ook een verzurende werking. Bomen en planten raken door verzuring aangetast. In de bodem veroorzaakt verzuring het vrijkomen van aluminium. Aluminium spoelt uit naar het grondwater, waardoor dit water op den duur ongeschikt wordt als drinkwater. De veeteelt is de grootste uitstoter van ammoniak en veroorzaker van verzuring. Wel is de afgelopen lees meer over Gezond eten zonder vlees: het kan, als je maar genoeg afwisselt!
