Eerlijke handel
Bijna een kwart van de in Nederland geïmporteerde ongebrande koffiebonen komt uit Brazilië. Andere belangrijke leveranciers zijn Oeganda, Vietnam, Colombia, Honduras en Peru. Kleinere hoeveelheden komen uit Kenia, Guatemala, India en Rwanda. 70 procent van de koffie is afkomstig van kleine familiebedrijven, het overige deel komt van plantages met loonarbeiders. De prijzen die boeren ontvangen voor koffie zijn reeds jaren laag. De ongeveer 25 miljoen producenten en hun gezinnen kunnen over het algemeen onvoldoende inkomsten halen uit de koffie die zij verbouwen. Werkomstandigheden op plantages laten dikwijls te wensen over: arbeidsrechten worden niet gerespecteerd, lonen liggen onder het bestaansminimum, kinderarbeid en seksuele intimidatie van vrouwen komen voor en er zijn gezondheidsklachten vanwege onbeschermd gebruik van pesticiden. Endosulfan is bvb een effectief en veelgebruikt insectenbestrijdingsmiddel tegen de koffiebesboorder waarvan het gebruik grote risico's met zich mee brengt voor plantagearbeiders. Zelden wordt de voorgeschreven beschermende kledij gebruikt.
Keurmerken en labels
Inmiddels heeft 20 procent van de in Nederland verkochte koffie een keurmerk. Biologische koffie met het EKO-keurmerk is te koop in supermarkten, natuurvoedingswinkels en speciaalzaken. Supermarkten en wereldwinkels leveren Max Havelaar koffie. Deze is afkomstig van kleinschalige landbouw en wordt doorgaans op schaduwplantages geproduceerd. Utz Kapeh koffie is via meerdere supermarkten, speciaalzaken en koffiecorners te krijgen.
Utz Kapeh koffie
Het keurmerk Utz Kapeh is opgezet door een supermarktketen in Nederland en koffieproducenten in Guatemala. De ontwikkelingsorganisaties Solidaridad en HIVOS steunen het initiatief. Duizenden koffieboeren in elf verschillende landen zijn reeds aangesloten bij Utz Kapeh. De grote en kleine koffieproducenten van Utz Kapeh koffie gaan zorgvuldiger om met het milieu dan in de reguliere teelt. Zij betalen een rechtvaardig loon aan hun arbeiders en zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. De boeren worden gestimuleerd bij de teelt zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Producenten zijn verplicht voorzieningen te gebruiken voor het filteren van afvalwater, en het composteren van koffiepulp.
Common Code for the Coffee Community
Deze gedragscode (ook wel het 4C-initiatief genoemd) moet de werkomstandigheden op koffieplantages verbeteren, het gebruik van bestrijdingsmiddelen aan banden leggen en een eind maken aan de kinderarbeid. Het is een vrijwillige code die uiteindelijk op het merendeel van de verhandelde koffie van toepassing moet zijn. Vier grote koffiemultinationals, in samenwerking met vele andere betrokkenen uit producentenorganisaties, koffiehandel, ngo's en overheden, hebben in 2004 een akkoord bereikt over het invoeren van deze gezamenlijke gedragscode. Deze zal naar verwachting eind 2006 in werking treden.
Als je dit artikel interessant vond en op de hoogte wilt blijven schrijf je dan in op onze nieuwsbief
