Koffie, bron van cafeïne
In het kort
Per persoon gebruiken we rond de 7 kilo koffie per jaar of 3,3 kopjes per dag. Koffie komt uit tropische gebieden, dikwijlsuit ontwikkelingslanden. Er wordt steeds meer koffie geteeld en deze sterke uitbreiding brengt in een aantal landen milieuproblemen en sociale problemen met zich mee. Als consument kunt u meehelpen aan een beter milieu en rechtvaardige arbeidsomstandigheden door koffie met een keurmerk te kopen. Dit geeft u de zekerheid dat de teelt niet ten koste is gegaan van het milieu ter plaatse en dat de boeren er een eerlijke prijs voor hebben gekregen.
Koffie en milieu
De belangrijkste milieuaspecten bij de teelt van koffie zijn ontbossing, erosie, het gebruik van bestrijdingsmiddelen en watervervuiling. Daarnaast spelen de sociale en economische omstandigheden van de arbeiders op koffieplantages een rol.
Ontbossing en biodiversiteit
Op dit moment verdwijnen vooral in Vietnam natuurlijke bosgebieden door de sterke uitbreiding van koffieplantages. Ook in Brazilië wordt dikwijlsbosgebieden ontgonnen voor nieuw land als het oude uitgeput raakt. De koffieteelt in Brazilië, het belangrijkste herkomstland van Nederlandse koffie, wordt bovendien steeds intensiever. Traditioneel staan koffiestruiken in de schaduw van bomen. Tegenwoordig zijn zevenmaal zo hoge opbrengsten te behalen door in de volle zon monoculturen van koffie aan te planten. Monoculturen hebben een dichtere aanplant en er wordt veel meer kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruikt. Dit heeft negatieve gevolgen voor het aantal plant- en diersoorten, de biodiversiteit, en veroorzaakt vervuiling van de regio.
Bijzondere koffiesoorten als de 'Originals', ongemengde plantagekoffie's, worden dikwijlsgeteeld in berggebieden met kwetsbare en grotendeels nog ongerepte natuur. Ze kunnen ernstige schade aanbrengen aan planten en dieren ter plaatse. Illegale koffieplantages in dit soort gebieden zijn bekend uit Mexico, Vietnam, Kenia, Nicaragua en Indonesië.
Erosie
Koffie wordt meestal aangeplant in heuvel- en bergstreken. Door het doodspuiten van ondergroei wordt de bodem blootgesteld aan regen en spoelt weg. Dit is een belangrijke oorzaak van erosie. De bovengenoemde 'Originals' worden dikwijlsaangeplant in gebieden met steile hellingen waar gemakkelijk erosie kan optreden.
Bestrijdingsmiddelen
Er zijn aanwijzingen dat koffie de grootste gebruiker van pesticiden is na katoen en tabak. Bestrijdingsmiddelen worden dikwijlsonzorgvuldig gebruikt. Ook kunnen er nog verouderde middelen gebruikt worden. Hierdoor kunnen bodem en watervervuiling ontstaan die ook de omringende gebieden aantast.
Afval
Nadat koffiebessen zijn verwerkt in de fabriek blijft er koffiepulp over. Dit kan worden gebruikt als veevoeder, maar wordt soms ook in de rivier gedumpt. De rottende resten kunnen het water behoorlijk vervuilen. In sommige landen, als lees verder
