Multipele sclerose nader bekeken!
Multiple Sclerose, afgekort MS, is een ziekte van het
centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg). Het is een misverstand om te denken dat MS een spierziekte is. MS kan wel verlamming van spieren tot gevolg hebben, maar het blijft een aandoening van het centrale zenuwstelsel. MS is een chronische ziekte, dat wil zeggen dat de ziekte niet meer overgaat. MS treft voornamelijk jonge mensen. In Nederland lijden ca. 15.000 mensen aan MS. Ieder jaar komen daar zo'n 350 nieuwe patiënten bij. Opvallend is, dat MS meer voorkomt in landen met een gematigd klimaat als in de Noord-Europese landen, Noord-Amerika en Canada. Er geldt echter ook een verhoogd risico op het krijgen van MS in landen waar de meerderheid van de bevolking afkomstig is uit Noord-Europa, als in het geval van Australië en Nieuw-Zeeland. De leeftijd waarop de eerste symptomen zich manifesteren ligt tussen het twintigste en veertigste levensjaar. MS komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen en begint bij vrouwen ook op een jongere leeftijd. MS openbaart zich met
vage klachten zoals: vermoeidheid, plotseling slecht zien, krachtsverlies in ledematen en
gevoelsstoornissen. Een van de zaken die het leven met MS onzeker maken is het feit dat het verloop van de ziekte moeilijk voorspelbaar is. Wat voor de een geldt, geldt dikwijls niet voor de ander. Bij iedere persoon heeft MS zijn eigen kenmerken. Er zijn patiënten die enkele malen problemen met hun gezichtsvermogen hebben gehad, hiervan herstellen en hun verdere leven geen hinder meer hebben van de aandoening. Daar staat tegenover dat er ook patiënten zijn die binnen enkele jaren gebruik moeten maken van een rolstoel. De meeste MS patiënten hebben een vorm hier tussenin. Naast de vrees voor een typische MS aanval, wordt het onvoorspelbare verloop door iedere MS patiënt als dreigend ervaren.
Wat gebeurt er bij MS?
Het
centrale zenuwstelsel kunt u zien als een telefooncentrale. Hier komen signalen van de buitenwereld aan en na verwerking van de prikkel wordt er op gereageerd. Als je bvb je hand verbrand dan schiet er een pijnsignaal via de zenuwen naar het ruggenmerg en daarna naar de hersenen en van de hersenen schiet er weer een signaal terug naar de hand waardoor de hand teruggetrokken wordt. Dit gebeurt allemaal razendsnel en u hoeft hier niet bij na te denken.
Bij MS patiënten komt het signaal niet goed of helemaal niet over. Dit komt door
beschadigingen in de zo genoemde
witte stof van het ruggenmerg. Deze witte stof bevat zenuwbanen die de verbinding maken tussen het centrale zenuwstelsel (ruggenmerg en de hersenen) en het perifere zenuwstelsel (de zenuwen in de armen en benen). Deze beschadigingen worden littekens genoemd en ontstaan in de
isolatielaag van de zenuwbanen. Om iedere zenuw ligt een laag cellen, deze laag zorgt er voor dat het signaal dat de zenuw moet vervoeren niet verstoord word. Deze laag heet de myeline schede. Als er een infectie is geweest in deze myeline schede ontstaat er een litteken. Dit litteken zorgt voor storing van het signaal. De plaats van het litteken is erg bepalend voor de klachten die er ontstaan. Omdat de
littekens overal in de witte stof kunnen ontstaan zijn de klachten nogal verschillend. Ook is de plaats waar de littekens ontstaan niet te voorspellen en dus ook het verloop van de ziekte niet. Naast verlies van myeline treedt er bij MS ook beschadiging op van de zenuwvezels zelf. Mogelijk spelen deze beschadigingen een belangrijke rol in het ontstaan van blijvende schade en invaliditeit door MS. Om deze reden vindt er onderzoek plaats naar de rol van beschadigingen aan zenuwcellen in het voortschrijden van MS, de wijze waarop de zenuwcellen beschadigd worden en hoe men dit eventueel zou kunnen voorkomen.
Oorzaken
Hoewel
nog niet duidelijk is hoe multiple sclerose precies ontstaat, zijn er inmiddels vele aanwijzingen dat multiple sclerose beschouwd moet worden als een auto-immuunziekte, een ziekte waarbij het immuunsysteem van het lichaam ontregeld is en behalve virussen en bacteriën ook lichaamseigen weefsel aanvalt. Bij MS vormt de myeline in het centrale zenuwstelsel het doelwit van het
ontregelde afweersysteem. Aangezien het centrale zenuwstelsel een uiterst belangrijk onderdeel vormt van het lichaam, wordt het in normale gevallen beschermd tegen de immuuncellen in het bloed. Op alle punten van contact tussen het bloed en het centrale zenuwstelsel, bevindt zich de zogenaamde bloed-hersenbarrière. Deze barrière bestaat uit een aaneengesloten rij cellen en een laag met een stevig netwerk van speciale eiwitmoleculen. Cellen en de meeste eiwitten uit het bloed kunnen deze bloed-hersenbarrière niet passeren. Dit betekent dat activering van het immuunsysteem van het lichaam in normale gevallen niet zal leiden tot ontstekingen in de hersenen. Voor gevallen dat er ondanks de bloed-hersenbarrière
lees meer over Multipele sclerose nader bekeken!
