MS en stress
Inleiding
Volgens de Dikke van Dalen: een psychische spanning, druk. Medisch gezien een toestand waarin bepaalde afweer mechanismen in werking komen. Stressen: op een nerveuze, overspannen wijze te werk gaan, vooral vanwege tijdsdruk. Voor velen van ons is dit zeer herkenbaar. Dat zeurderige, onrustige gevoel van “ik zit niet lekker in mijn vel” en ik moet nog zoveel doen (en dat had gisteren reeds gedaan moeten zijn!), gecombineerd met iets dat mis gaat en prompt slaan alle stoppen bij je door. Niet alle stress hoeft negatief te zijn. Er bestaat ook positieve stress. Om te presteren heeft iedereen een bepaalde hoeveelheid spanning / stress nodig om zelfverzekerd door het leven te kunnen gaan. Het maakt je scherp en alert waardoor je lichaam klaar is om te reageren. Je kunt dus van je stress profiteren. Als je je nervositeit eenmaal hebt overwonnen, stijg je boven je zelf uit: je kunt dan meer aan dan je denkt en je hebt dus redenen om trots op je zelf te zijn (denk daarbij aan sportprestaties). Of de stress gaat over in iets wat je niet verwachtte, alles loopt, het lijkt vanzelf te gaan. De grens tussen goede en slechte stress is voor een elk anders. Waar de 1 zich nerveus voelt of slecht slaapt om een dagje uit met de familie ziet de ander het als een stimulans om het goed te laten verlopen. Stress ontstaat vooral door angstige gedachten. Rampscenario’s spelen door je hoofd waardoor je alleen maar banger wordt. Het resulteert dan ook meestal in een slechte, ongezellige dag.
Stress symptomen
Lichte en kortdurende stress kan zich uiten in:
- Stemmingsveranderingen zoals: opwinding, onzekerheid, irritatie, zorgelijkheid, somberheid.
- Verhoogde spierspanning zoals: onrust, hoofdpijn, rugpijn, stijve spieren.
- Inwendige signalen zoals: maag- en darmklachten, hartkloppingen, zweten, duizeligheid, pijn op de borst.
Acute, zeer ernstige en chronische stress uit zich in hevige klachten zoals:
- Fysiek: hoge bloeddruk, soms hartinfarct, hyperventilatie, huiduitslag, chronische maag- darmklachten, hoofdpijn. In feite zijn dit de lichamelijk equivalenten van psychische spanning. Denk daarbij aan “het examen vrees” of “plankenkoorts” fenomeen.
- Emotioneel: apathie, ontevredenheid, angst, wantrouwen, agressie, depressieve verschijnselen, hyperactiviteit.
- Cognitief: verwardheid, vergeetachtigheid, concentratiestoornissen, beoordelingfouten, struisvogel politiek, intolerantie.
- Gedragsmatig: werkverzuim, te veel alcoholgebruik, veel roken, slechte prestaties,. agressie en depressie.
Stress leidt tot een natuurlijke vecht of vlucht reactie. Je lichaam maakt zich klaar voor actie: je hartslag gaat omhoog, adrenaline komt vrij, de bloeddruk stijgt, zweet neemt toe en de lever scheidt glucose af, de brandstof voor onze inspanningen. Wanneer je je hand brand aan een warme pan dan is dit natuurlijk een passende reactie. Door de reactie verbruik je de adrenaline en daarna treedt de ontspanning in. Blijft de stresssituatie bestaan dan blijft de “aanzet” in het lichaam als het ware bevroren. De verhoogde spierspanning wordt permanent waardoor er meer stress ontstaat. Kortom je komt in een neerwaartse spiraal waardoor je zelfs ”burn- out” kunt raken. Om dit te voorkomen is er een goede balans tussen draagkracht en draaglast noodzakelijk. Problemen ontstaan wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht en dit voor een langere periode duurt. De draagkracht is voor iedereen anders en wordt dus mede bepaald door je persoonlijkheid als b.v. je mate van zelfvertrouwen, vragen of niet vragen om steun, flexibiliteit, structuur. Verwachtingen naar de omgeving, acceptatieproces van de ziekte. Maar ook de leefstijl speelt een belangrijke rol als b.v gezond eten, genoeg rust en ontspanning. En de omgevingsfactoren als b.v de gezinssituatie, werksituatie, het zoeken / hebben van steun uit de omgeving. Het hebben van een chronische ziekte en de onzekerheid over het verloop ervan. Of stress optreedt wordt dus bepaald door de oorzaak (is deze incidenteel, acuut of chronisch), de manier van omgaan met stress, persoonlijkheidskenmerken en de aan- of afwezigheid van steun uit de directe leefomgeving.
MS en Stress
Het hebben van een chronische ziekte als MS is genoeg voor een stressvolle situatie. Dit geldt zowel voor degene die de ziekte heeft als voor de directe omgeving. MS is een chronische lees meer over MS en stress
