Bestraling...en verder?

Kanker Behandelingen Therapie Botkanker

Bestraling (radiotherapie) is een veel toegepaste behandeling tegen kanker, die dikwijls een zware belasting vormt voor de patiënt en voor zijn of haar omgeving. Hieronder gaan wij in op aanvullende en ondersteunende methoden die iedereen kan gebruiken om het herstelproces na bestraling te bevorderen en de bijwerkingen te beperken. Een steun in de rug voor iedereen die radiotherapie moet ondergaan! Chirurgie, bestraling, hormoontherapie en chemotherapie zijn op dit moment de meest toegepaste methoden om kanker te behandelen. Vaak wordt een combinatie van deze methoden gebruikt.

Hoe werkt radiotherapie?

Radiotherapie is een behandeling van kanker door middel van bestraling. Door de bestraling worden kankercellen vernietigd. Er worden verschillende soorten straling voor gebruikt, als radioactiviteit, zeer hoge doses röntgenstraling en kobaltstraling. En bestraling wordt uitwendig of inwendig toegepast.

Wanneer wordt het gebruikt?

Met name bij snel delende weefsels en in gebieden waar chirurgisch moeilijk gewerkt kan worden (zoals mond, keel, hals, hoofd) is radiotherapie een mogelijk effectieve optie. Ook in het kader van pijnbestrijding (vooral bij botkanker) kan radiotherapie bijdragen aan een betere kwaliteit van leven.

Nadelen blijven

Toch blijven er nadelige kanten aan bestraling zitten. Zo weet men dikwijls nog niet precies hoe dikwijls men moet bestralen en het berekenen van de exacte dosis is ook nog erg moeilijk. Men gaat uit van een gemiddelde en geeft voor de zekerheid dikwijls een extra dosis om er zeker van te zijn dat de patiënt genoeg straling heeft gekregen om het tumorweefsel te vernietigen. De lijst met mogelijke bijwerkingen is nog steeds angstaanjagend groot.

Bijwerkingen

Welke bijwerkingen er bij radiotherapie optreden is sterk afhankelijk van het bestralingsgebied, de sterkte en het soort straling dat wordt gebruikt. Maar hinder van bijwerkingen heeft iedereen. Bij patiënten die in het hoofd-halsgebied worden bestraald ontstaan dikwijls problemen aan de speekselklieren. Bij longkankerpatiënten ontstaat dikwijls schade aan de slokdarm. Algemene bijwerkingen zijn misselijkheid, braken, diarree, tekort aan eetlust, afsluiting van vaten, beschadigd darmweefsel en minder goede opname van voedingsstoffen, afname van smaak en reuk, verslechtering van het gebit, botafbraak en verklevingen. Bestraling geeft verder dikwijls huidklachten en verbrandingsverschijnselen vergelijkbaar met verbranding door te intensief zonnebaden. Vrijwel alle patienten klagen daarnaast over intense moeheid, soms nog jaren na de behandeling. Bestraling verzwakt het immuunsysteem en laat bij proefdieren een versnelde veroudering van het immuunsysteem zien. Aangezien een niet effectief immuunsysteem bijdraagt aan een verhoogde mogelijkheid op het krijgen van kanker of uitzaaiingen is dit eigenlijk een ernstige bijwerking.

Ethische problemen

Radiotherapie kan bij bepaalde vormen van kanker effectief werkzaam zijn. Maar de bijwerkingen zijn ook groot. Er is dus een wankel evenwicht tussen effectieve therapie en ernstige bijwerkingen. Radiotherapie verzwakt het mmuunsysteem en een verzwakt immuunsysteem is gevoeliger voor het ontwikkelen van nieuwe tumoren. Een kritische houding ten opzichte van bestraling is dus wel gerechtvaardigd. Belangrijk is dat een patiënt zelf goed nadenkt of hij radiotherapie wel wil ondergaan. Daarbij kunnen expliciete vragen aan de behandelend dokter een richtlijn zijn: Hoe groot is de mogelijkheid dat de behandeling aanslaat? Wat zijn de te verwachten positieve effecten? Welke bijwerkingen kan ik verwachten? Welk effect heeft de behandeling op de kwaliteit van even? Zou u in mijn geval kiezen voor dezelfde therapie? Wat kan ik doen als ik geen bestraling wil ondergaan?

Wat te doen om de bijwerkingen te verminderen?

Veel drinken

Het lichaam moet na een bestraling het doodgestraalde weefsel opruimen en dat blijkt in de praktijk veel energie te kosten. Dat verklaart de vermoeidheid van veel patiënten. In elk geval is het zo dat hoe eerder de dode cellen het lichaam verlaten, hoe beter. Het kan dus goed zijn om het natuurlijk reinigingsproces van het lichaam een handje te helpen. Met het drinken van veel water en groene thee zorg je voor een goede werking van de lees meer over Bestraling...en verder?