Chemotherapie bij longkanker, hoe wordt het juist toegediend?
Chemotherapie
Kwaadaardige cellen vermeerderen zich sneller dan normale cellen en gaan tegen het normale gedrag van cellen in. Hierdoor nemen ze in aantal toe zonder rekening te houden met de gewone gezonde cellen. Bovendien hebben zij de neiging zich door het lichaam te verspreiden en zich elders in het lichaam te nestelen en uit te groeien tot een lokale tumor (metastase = uitzaaiing). Door de ongebreidelde groei van deze tumoren (lokale en uitzaaiingen) komen de normale cellen en weefsels in de verdrukking. Bovendien tonen de tumoren geen respect voor de normale grenzen van weefsels en organen en groeien ook in in de omliggende weefsels. Longkanker ontstaat in de longen als een klein proces dat aanvankelijk geen klachten geeft. Er ligt een tijd tussen het ontstaan van de tumor en het bekend worden hiervan of door de klachten of door gericht zoeken door middel van bv. screenen (= bevolkingsonderzoek). In die tussentijd groeit de tumor niet alleen maar kunnen er ook uitzaaiingen elders ontstaan. Zodra er uitzaaiingen zijn komt een tumor niet meer in aanmerking voor chirurgische verwijdering. Zijn de uitzaaiingen alleen in de klieren en vooral de lymfknopen die direct bij de tumor liggen, dan kan men proberen met bestraling (zie Radiotherapie) de tumor en zijn uitzaaiingen te behandelen. Zijn er uitzaaiingen elders in het lichaam of is de tumor te groot om goed behandeld te kunnen worden met bestraling dan kan men proberen met chemotherapie iets te doen tegen de tumor en zijn uitzaaiingen.
Wat is chemotherapie?
Onder chemotherapie wordt verstaan een behandeling met medicatie die in staat zijn om de celdeling te stoppen en de cel ten gronde te doen gaan. Meestal gebeurt dit door dat het medicijn ingrijpt in het delingmechanisme van de cel, waardoor deze zich niet meer kan delen, dood gaat en afsterft. Dit kan op diverse manieren gebeuren. Dit verklaart ook dat er veel celdodende medicatie (cytostatica) bestaat. Deze middelen grijpen op verschillende plaatsen in het delingsmechanisme in en worden daarom vaak gecombineerd om zo een beter effect te bereiken. Bovendien kan het geven van combinaties als voordeel hebben dat de bijwerkingen van deze middelen geringer zijn, omdat ze afzonderlijk in een lagere dosis gegeven kunnen worden maar toch even effectief zijn als een middel alleen in een hogere dosis.
Hoe wordt chemotherapie toegediend?
Het overgrote deel van de celdodende medicatie moet via het ader (intraveneus) worden toegediend om effectief te zijn. Slechts enkele middelen kunnen ook als tablet of drank worden toegediend. De toediening gebeurt via een ader waarbij het medicijn wordt opgelost in een grotere hoeveelheid vloeistof. Afhankelijk van de mogelijke problemen worden deze infusen gegeven gedurende een paar minuten tot soms een aantal uren. Omdat de celdodende medicatie ook effecten hebben op gezonde zich snel delende cellen als de cellen van de bloedaanmaak, kunnen de celdodende medicatie alleen via intervallen worden toegediend om de gezonde cellen de mogelijkheid te geven zich te herstellen. De medicatie worden in kuren gegeven: dwz. gedurende een paar dagen worden zij toegediend gevolgd door twee of drie weken rust. Omdat deze celdodende medicatie vaak aanleiding geven tot misselijkheid en overgeven worden vooraf medicatie gegeven die de misselijkheid en het overgeven voorkomen of tegengaan. Het middel cisplatinum, dat bij de behandeling van longkanker een belangrijke rol speelt, heeft als nadeel naast het overgeven dat het de nier kan beschadigen. Daarom wordt, als dit middel gegeven wordt, vooraf veel vocht toegediend om er zeker van te zijn dat de nierfunctie in tact blijft. Het aantal kuren kan wisselen maar ligt meestal rond de zes kuren.
Wanneer wordt chemotherapie gegeven?
Een belangrijke reden om chemotherapie te geven is een ziekte met uitzaaiingen elders in het lichaam. Behandelingen, die gericht zijn alleen op de tumor, als operatie of bestraling, zouden alleen een deel behandelen en de rest laten doorgroeien. Dit blijkt voor de patiënt dan ook geen voordeel op te leveren, vandaar dat dan gekozen wordt voor chemotherapie. Dit is een systemische behandeling. Dit wil zeggen de medicatie gaan door het volledige lichaam via de bloedbaan en kunnen dus alle plaatsen met kwaadaardige cellen bereiken. Op het moment wordt nagegaan of het ook nuttig is deze middelen uit voorzorg te geven aan mensen die in aanmerking komen voor operatie of bestraling. De gedachte is, dat er ten tijde van de ingreep (operatie of bestraling) kwaadaardige cellen zich door het lichaam bewegen die mogelijk kunnen uitgroeien tot uitzaaiingen en die door middel van deze medicatie uitgeschakeld kunnen worden, waardoor de uitkomst van de operatie of bestraling op de langere termijn gunstiger is.
Wat is de opzet van de chemotherapie?
Het doel van een behandeling kan zijn genezing (= curatief). Bij het kleincellige longkanker, met name bij de beperkte vorm (limited disease, zie Kleincellige longkanker) is dit de opzet. Bij de niet-kleincellige vorm is dit niet de opzet, behalve als de chemotherapie gegeven wordt in combinatie lees meer over Chemotherapie bij longkanker, hoe wordt het juist toegediend?
