Pneumothorax: lucht tussen de longvliezen
Pneumothorax wordt gedefinieerd als een ziektetoestand waarbij zich lucht tussen de pleurabladen (longvliezen) bevindt. Een spontane pneumothorax is een pneumothorax die ontstaat zonder een uit- of inwendige oorzaak, meestal bij schijnbaar gezonde jonge volwassenen.
Oorzaken
Het staat vast, dat verhoging van de druk in de luchtwegen alleen (zoals bij persen, hoesten, tillen) nooit tot het ontstaan van een pneumothorax kan leiden. Als inwendige oorzaken komen een aantal factoren in aanmerking:
- perifeer in de long gelegen blazen (bullae);
- luchtlekkage door de intacte pleura;
- primair interstitieel, later mediastinaal emfyseem met secundair ruptuur van de pleura;
- longprocessen die door vernietiging van longweefsel en de pleura een bronchopleurale verbinding veroorzaken.
De perifeer gelegen bullae of blazen spelen een grote rol bij het ontstaan van de pneumothorax. Vaak zijn de bullae zo klein, dat ze röntgenologisch niet aantoonbaar zijn. Als oorzaak van de perifere bullae wordt wel gedacht aan genezen ontstekingsprocessen, waarbij littekens een afsluiting kunnen veroorzaken. Maar ook defecten van het elastineskelet (longemfyseem) en verklevingen (die dikwijls aan de basis van de bullae worden gezien), evenals interstitieel en/of mediastinaal emfyseem worden als oorzaak beschouwd. Ook longprocessen die weefselvernietiging van de longen veroorzaken kunnen een rol spelen. Een idiopathische spontane pneumothorax komt voornamelijk voor bij mannen met een astmatische en een te laag lichaamsgewicht. De aandoening treedt voornamelijk op tussen het vijftiende en veertigste levensjaar. Ongeveer de helft van de patiënten heeft een aandoening die tot de groep van de ziektebeelden behoort als astma, spastische bronchitis, bronchiëctasieën of longemfyseem. Een genezen tuberculose heeft naar de moderne opvattingen slechts een betrekkelijk gering aandeel in het ontstaan van spontane pneumothorax. In een aantal gevallen van idiopathische spontane pneumothorax wordt een familiair voorkomen gevonden. Lichamelijke activiteiten waarbij de druk in de luchtwegen wordt verhoogd, spelen een ondergeschikte rol. Kleine of grotere perifeer gelegen bullae spelen naar alle waarschijnlijkheid een grote rol. De idiopathische spontane pneumothorax heeft een sterke neiging tot recidiveren (circa 30 procent).
Een symptomatische spontane pneumothrax kan bij tal van longziekten optreden:
- congenitale longcysten;
- diffuus longemfyseem;
- astma met longemfyseem;
- bronchopneumonie;
- longabces;
- bronchiëctasieën;
- longtuberculose;
- longembolie;
- longinfarct;
- carcinomen van de bronchiën of pleura;
- sarcoïdose;
- stoflongen;
- asbestose;
- diffuse longfibrose;
- granulomateuze longziekten;
- eosinofiel granuloom van de longen; lees meer over Pneumothorax: lucht tussen de longvliezen
