Bronchiale astma, ernstige aanvallen van benauwdheid
Astma bronchiale is een chronische ziekte waarbij ernstige aanvallen van benauwdheid kunnen optreden. De ziekte wordt dikwijls gewoon astma genoemd en staat naast de andere groep longziekten die als COPD worden aangeduid. De kortademigheid ontstaat door krampen van de spiertjes die de luchtwegen omringen. Wat zijn de oorzaken en de behandeling, welke maatregelen kan je nemen bij acute aanvallen van benauwdheid en hoe kan je helpen aanvallen te voorkomen. Bij astma worden de luchtwegen hyperactief door een immunologisch ontstekingsproces. De luchtwegen vernauwen zich sneller dan normaal. Niet alleen het spierweefsel in de bronchiën verkrampt, ook de weefsels in de luchtwegen zwellen op. Daardoor geven ze slijm af. Er zijn diverse oorzaken.
Oorzaken
- Een verhoogde gevoeligheid van de luchtwegen. Deze eigenschap wordt hyperactiviteit genoemd, en is dikwijls aangeboren (erfelijk) maar kan ook zijn verworven. Deze hyperactiviteit staat bij astma bronchiale centraal.
- Meer dan 90 procent van de astma patiënten heeft tevens een allergie, meestal atopisch (aangeboren vermogen tot allergisch reageren) van karakter. Deze allergie speelt een belangrijke rol in het ontstaan van kortademigheidklachten.
- In het geval van astma worden de allergenen meestal geïnhaleerd. Bekende inhalatieallergenen zijn: uitwerpselen van huisstofmijten, pollen (gras, bomen en dergelijke0, dierlijke schilfers van de huid en sporen van schimmels.
- Het eten van bepaald voedsel kan een astma-aanval veroorzaken, als aardbeien, schaaldieren,noten,graansoorten, citrusvruchten, zuivelproducten enzovoort.
- Bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld asperine.
- Niet allergische prikkels kunnen ook klachten uitlokken, als luchtverontreiniging met chemische / fysische stoffen (zoals uitlaatgassen), parfums, bak en braadlucht, rook, kou/mist en geforceerd ademhalen (zoals bij sporten).
Factoren die van invloed zijn op het moment van ontstaan van de aanval(len) zijn:
- Seizoensinvloeden en allergenen in de lucht, als stuifmeel van gras-/boompollen in het voorjaar en luchtvochtigheid.
- Hormooninvloeden: veel vrouwen ervaren invloed van de menstruele cyclus of zwangerschap.
- Het 24 uurs ritme: in de vroege ochtenduren is de luchtpijpgevoeligheid het grootst.
- Psychische factoren.
- Luchtweginfecties zijn dikwijls de trigger voor het ontstaan van de aanval. De luchtwegen zijn dan dikwijls gevoeliger.
Verschijnselen
De astma-aanval kenmerkt zich door:
- Kortademigheid in rust: bij een ernstige aanval kan de ademhalingsfrequentie stijgen tot 25 per minuut, de pols is daarbij hoger dan 110 per minuut. Bij een allergische oorzaak ontstaat de aanval vrij kort na het contact met het allergeen en kan na enkele uren weer terugkomen. (zie oorzaken)
- Piepende ademhaling dor de vernauwde luchtwegen.
- Voor de aanval dikwijls prikkelhoes, ook gedurende de aanval dikwijls wat hoesten.
- Gebruik van hulpademhalingsspieren.
- Het ontstaan van altijd bollere thorax. Doordat de bronchioli zijn vernauwd, is juist de uitademing bemoeilijkt (expiratoire stridor/hoorbare ademhaling). De lucht gaat er makkelijker in dan uit. Daar komt nog bij dat bij iedere uitademing de diameter van de brochioli - fysiologisch - nog iets afneemt, wat hier extra wordt gemerkt. De uitademing kan niet worden voltooid, omdat gedurende de uitademing het sein inademen alweer wordt gegeven. Het ademcentrum reageert namelijk op de CO2 - concentratie in het bloed en deze is verhoogd gedurende een astma-aanval. Als de aanval aanhoudt, is ook de inademing belemmerd.
- Cyanose: doordat de ventilatie van de longen - lees meer over Bronchiale astma, ernstige aanvallen van benauwdheid
