Breng je ademhalingspatroon op een wenselijk niveau met de Buteyko methode

De achtergrond van de methode

De Buteyko-methode is een verdere uitwerking van de theorie over het "hyperventilatiesyndroom". Die theorie gaat uit van de algemeen aanvaarde gedachte dat kooldioxide een enorm belangrijke biologische rol speelt in het menselijk organisme. De menselijke stofwisseling (metabolisme) ontstond in vroegere geologische tijdperken, toen er nog tientallen procenten kooldioxide in de lucht en het water present waren. Waarschijnlijk is dat de reden waarom een bepaalde hoeveelheid kooldioxide (ongeveer 7%) present moet zijn in iedere menselijke cel die aan de normale biochemische processen meedoet. Naarmate het menselijk organisme zich verder ontwikkelde, nam de hoeveelheid kooldioxide in onze atmosfeer steeds meer af: van tientallen procenten in vroeger tijden tot het huidige niveau van 0,035 procent (1996). Het menselijk lichaam reageerde op deze ontwikkelingen door een eigen intern luchtmilieu te ontwikkelen in de longblaasjes. Die blaasjes bevatten zo’n 6,5 procent kooldioxide, veel meer dus dan de ons omringende lucht bevat. Ook het gasmilieu in de buikholte is een interessante indicator voor een ideale omgeving voor de mens: daar vinden wij kooldioxidewaarden van 7 tot 8%.

Fysiologische inzichten op dit moment

Kooldioxide is, doordat het wordt omgezet in koolzuur, de belangrijkste buffer in het lichaam voor het reguleren van het zuur-base evenwicht, ook wel zuur-alkali evenwicht genoemd. Te niet veel kooldioxide in het lichaam kan alkalivergiftiging tot gevolg hebben. Wanneer het kooldioxideniveau tot onder de 3 procent daalt, en daarmee de pH op 8 komt, sterft het organisme.
Een tekort aan koolzuur (kooldioxide) versterkt de binding tussen hemoglobine en zuurstof, zodat de zuurstof (O2) slecht kan worden afgescheiden om bij onze weefsels terecht te komen. (Bohr effect).
Onvoldoende zuurstofvoorziening leidt tot hypoxie (verminderde zuurstofspanning in de weefsels) en een volledige reeks andere medische storingen.
Kooldioxide werkt ook als verwijdingsinstrument voor de spieren van bloedvaten en bronchiën. Een tekort aan kooldioxide kan dus zorgen voor spierkrampen in het hersenweefsel, het longweefsel, etc.
Hyperventilatie leidt tot progressief kooldioxideverlies. Hoe meer er geademd wordt, des te lager komt het kooldioxideniveau te liggen.
Kooldioxide is een sleutelfactor in het stofwisselingsproces van het menselijk lichaam: het speelt een essentiële rol in de biosynthese van aminozuren en amiden, lipiden, koolhydraten, etc.

Als wij die fysiologische inzichten van dit moment verder doortrekken, dan liggen verbanden voor de hand tussen kooldioxide en zuurstofvoorziening in het lichaam, en dus tussen kooldioxide en ziekte. Het is in elk geval duidelijk dat dieper ademhalen niet betekent dat het lichaam meer zuurstof (O2) krijgt. Wel het integendeel. Bij dieper ademhalen krijgt het lichaam juist minder zuurstof, waardoor hypoxie optreedt, wat gepaard gaat met een verstoring van het zuur-base evenwicht en verstoring van de stofwisseling. Punt 5 hierboven geeft reeds aan hoe schadelijk hyperventilatie is voor het organisme. Het laat, in combinatie met de andere punten, duidelijk zien dat te diep ademhalen zorgt voor verstoring van het evenwicht in het lichaam en voor algemene achteruitgang van de gezondheid.

De gevaren van hyperventilatie

Het woord ‘hyperventilatie’ moet duidelijk gedefinieerd worden. Het heeft niet alleen betrekking op de meest extreme en zichtbare gevallen. Hyperventilatie betekent gewoon "een verhoging van de longactiviteit ten opzichte van de normale, aanbevolen activiteit". Het belang van de ontdekking van Buteyko is gelegen in zijn diagnose van de zogenoemde ‘verborgen hyperventilatie’: te diepe ademhaling gedurende langere tijd, die niet direct te zien is in de gedragingen van de patiënt. Als wij weten dat hyperventilatie van 30 liter per minuut zeer ernstige lichamelijke gevolgen kan hebben voor de patiënt op zeer korte termijn, dan is het ook duidelijk dat het systematisch 5-10 liter per minuut te veel inademen net zo schadelijk kan zijn, alleen op wat langere termijn. Een gezonde volwassene kan volstaan met 3 à 4 liter lucht per minuut, terwijl een gemiddelde astmapatiënt 3 tot 5 keer de aanbevolen hoeveelheid lucht inademt, en soms zelfs nog meer. De schadelijke gevolgen van te diep ademhalen voor het organisme vloeien rechtstreeks voort uit het feit dat er een kooldioxidetekort ontstaat. Dit is in veel experimenten bewezen sedert het eerste onderzoek hiernaar gedaan werd in 1909 door Dr. D. Henderson. In zijn experiment werden dieren mechanisch aangezet tot diepe ademhaling, met het gevolg dat zij doodgingen.

Het zuur-base evenwicht

Kooldioxide is, doordat het wordt omgezet in koolzuur, een essentiële factor bij het handhaven van de zuur-base balans in het lichaam. Wanneer door diepe ademhaling het kooldioxideniveau in de longen daalt, wordt de pH-waarde (zuurgraad) van het lichaam alkalisch, en daardoor verandert de activiteit van alle vitaminen en enzymen in het lichaam. Wanneer het organisme alkalisch is, is het gevoeliger voor virussen en allergieën. Ook komt door die verschuiving in het zuur-base evenwicht de normale stofwisselingsactiviteit in het gedrang, waardoor cellen kunnen afsterven. Zoals reeds gezegd: wanneer het kooldioxidepeil onder de 3 procent komt, en daarmee de pH-waarde 8 wordt, sterft het organisme.

Hyperventilatie, ziekte, en de moderne geneeskunde

De symptomen als gevolg van storingen in het lichaam door te diepe ademhaling kunnen zeer verschillend zijn. Traditionele analysemethoden delen alle lees meer over Breng je ademhalingspatroon op een wenselijk niveau met de Buteyko methode