Arbeidsongevallen en hun gevolgen
Wat is een arbeidsongeval
Een arbeidsongeval is een ongeval dat door of gedurende de uitoefening van betaalde arbeid (in loondienst of zelfstandig) plaatsvindt. Dit omvat ook ongevallen in het wegverkeer op het werk of gedurende het werk. Woon-werkverkeer valt buiten de definitie. In principe tellen alle personen mee die op Nederlands grondgebied arbeid verrichten, inclusief werknemers die hier niet wonen (Monitor Arbeidsongevallen in Nederland 2003). Opzettelijk toegebracht letsel en letsel ontstaan gedurende medische behandeling vallen er niet onder. Letsels na arbeidsongevallen vormen een heterogeen gezondheidsprobleem, waarbij diverse vormen van gezondheidsschade (bijv. hersenletsels, fracturen, vergiftigingen) het gevolg zijn. Arbeidsongevallen worden in de meeste databronnen (zoals in LIS) bepaald door de toedracht van het ongeval te noteren. In de Landelijke Medische Registratie beschrijft de E-code (International Classification of Diseases, 9th revision) de aard en de toedracht van het letsel. Deze maakt geen onderscheid tussen privé-, sport en arbeidsletsel. Verkeersongevallen zijn bvb wel als aparte categorie te selecteren.
Vaak beperkingen in activiteiten als gevolg van arbeidsongeval
De gevolgen van arbeidsletsel zijn vaak ernstig. Bijna driekwart van alle slachtoffers is door het letsel beperkt in één of meerdere activiteiten en een groot deel van de slachtoffers (68%) moet verzuimen van zijn/haar werk (Vriend et al., 2005). Letsels die het meeste voorkomen bij arbeidsongevallen met letsel en verzuim zijn oppervlakkige letsels en open wonden (47%).
Ziekenhuisopname vooral bij botbreuken en fracturen
Voor arbeidsongevallen die leiden tot ziekenhuisopname na SEH-behandeling geldt dat botbreuken en fracturen de meest frequente type letsel zijn (46%) (Monitor Arbeidsongevallen in Nederland 2003). Verder is de verdeling over lichaamsdelen als volgt:
- De bovenste en onderste ledematen zijn voornamelijk getroffen (respectievelijk 31 procent en 25%).
- Letsels aan het hoofd komen ook relatief veel voor (19%).
- De romp en organen worden ook dikwijls getroffen door letsels (13%).
Blijvende lichamelijke beperkingen bij 14 procent van de slachtoffers
Van de medisch behandelde slachtoffers van arbeidsongevallen houdt 14 procent blijvende gevolgen van letsel over (Vriend et al., 2005). In de totale grootte van blijvende lichamelijke beperkingen als gevolg van een ongeval maakt arbeid 13 procent uit. Sportblessures en privé-ongevallen nemen het leeuwendeel van de blijvende lichamelijke beperkingen voor hun rekening, samen 76%. Verkeersongevallen tot slot, dragen 11 procent bij aan de blijvende lichamelijke beperkingen.
Kans op sterfte als gevolg van arbeidsletsel
In de eerste plaats beïnvloedt de aard van het opgelopen letsel (letseltype) de mogelijkheid op sterfte. Arbeidsongevallen kunnen net als andere letseloorzaken leiden tot verschillende letseltypen, waarvan sommige een hogere kans op sterfte hebben dan andere. Zo zullen hersenletsels meer fataal zijn dan botbreuken. In de tweede plaats is de letselernst van invloed op de sterftekans. Het aantal letsels bepaalt in belangrijke mate de letselernst. Meervoudig letsel heeft in het algemeen een hogere mogelijkheid op sterfte dan enkelvoudig letsel. Een andere factor die de ernst van het letsel beïnvloedt is de dosis (‘hoeveelheid energie’) van het mechanisme, bvb de hoogte van de val, de ernst van een beknelling en de hoeveelheid chemische stoffen (Ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Programma Versterking Arbeidsveiligheid, Risicomodel). Andere factoren die lees meer over Arbeidsongevallen en hun gevolgen
