Welke gezondheidsproblemen kunnen op tijd geboren kinderen hebben?
De voornaamste gezondheidsproblemen bij kinderen die op tijd worden geboren (na 37-42 weken zwangerschapsduur), zijn:
- te laag geboortegewicht ;
- zuurstofgebrek (asfyxie);
- infecties specifiek voor de perinatale periode.
- Te laag geboortegewicht bij gewicht van minder dan 2.500 gram
Het geboortegewicht is te laag als het hoort bij de laagste 10 procent van de geborenen met de betreffende zwangerschapsduur. Bij een geboortegewicht van minder dan 2.500 gram wordt ongeacht de zwangerschapsduur gesproken van een laag geboortegewicht. In deze beschrijving gaat het alleen om kinderen met een zwangerschapsduur van 37-42 weken. Kinderen met een zeer laag geboortegewicht zijn over het algemeen ook te vroeg geboren.
De Apgar Score als maat voor tekort aan zuurstof
Asfyxie (zuurstofgebrek) is een stoornis in de zuurstofvoorziening van het ongeboren of pasgeboren kind. De meest gebruikte maat hiervoor is de Apgar Score. Deze is samengesteld uit een optelsom van punten voor ademhaling, kleur, polsslag, reactie op prikkeling en spierspanning van de pasgeborene. De Apgar Score varieert tussen 0 (bijna) dood en 10 (in goede toestand). Bij een score lager dan 7 is sprake van matige asfyxie; bij een score onder de 4 van ernstige asfyxie.
Pasgeborenen kunnen diverse infecties hebben
Diverse infecties komen specifiek voor gedurende de perinatale periode. Ze zijn te onderscheiden in:
- infecties die vóór de geboorte ontstaan: toxoplasmose (infectie van de vrucht via parasieten die in het bloed van de moeder voorkomen), rubella (rode hond), cytomegalie (virusziekte waarbij de geïnfecteerde cellen opzwellen), herpes, listeriose (infectie waardoor meestal een hersenvliesontsteking ontstaat), syfilis, HIV;
- infecties die tijdens of na de geboorte ontstaan: bij langdurig gebroken vliezen (> 24 uur), ontstoken vliezen of infecties ten gevolge van infectie gedurende passage door het geboortekanaal. Voorbeelden van verwekkers zijn de groep B streptokok (GBS), Listeria monocytogenes, herpes simplex, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Escherichia coli, Klebsiella species, Haemophilus influenzae, hepatitis B, chlamydia.
Aangeboren afwijkingen ook oorzaak gezondheidsproblemen
Aangeboren afwijkingen kunnen ook leiden tot gezondheidsproblemen bij op tijd geborenen. Het gaat vooral om afwijkingen van het centraal zenuwstelsel (zoals spina bifida) en het hart- en vaatstelsel.
Te laag geboortegewicht kan leiden tot zuurstoftekort en onderkoeling
Kinderen met een normale zwangerschapsduur maar een te laag geboortegewicht kunnen typische verschijnselen hebben als zuurstoftekort, te laag suikergehalte van het bloed, en onderkoeling. Dat laatste komt doordat het kind de eigen lichaamstemperatuur nog niet op peil kan houden. Het beloop is afhankelijk van de ernst en het tijdstip waarop de groeiachterstand gedurende de zwangerschap is ontstaan. Kinderen met een laag geboortegewicht lijken later in het leven meer gedragsproblemen en neurologische stoornissen te hebben.
Zuurstoftekort kan leiden tot hersenschade
Als er na 12-15 minuten geen herstel te zien is, kan zuurstoftekort leiden tot onomkeerbare hersenschade. Zuurstoftekort vóór de geboorte gaat gepaard met een onregelmatige of langzame hartslag en slechte bloedgaswaarden. Bij zuurstoftekort na de geboorte is sprake van slecht of niet ademhalen, langzame of geen hartslag, trage reacties op prikkeling, geringe spierspanning, een laag zuurstofgehalte van het bloed en een blauwe huidskleur. Het zuurstoftekort wordt na de geboorte bestreden (zie Wat zijn de mogelijkheden voor (vroeg)diagnostiek en behandeling?).
Beloop infecties afhankelijk van verwekker
Het beloop van infecties bij pasgeborenen is afhankelijk van het virus of de bacterie die de infectie veroorzaakt. De gevolgen varieren van typerende aangeboren afwijkingen (bijvoorbeeld oog- en oorafwijkingen bij aangeboren rode hond) tot algemene symptomen als slecht drinken of lichte geelzucht. Een infectie kan tot sepsis (bloedvergiftiging) van de pasgeborene leiden. Dit gaat dan dikwijls gepaard met hersenvliesontsteking met zeer ernstige symptomen (blauwzien, shock, pijn bij kromming van de rug, stuipen, stoppen van de ademhaling). Een virale of bacteriële infectie kan bij een pasgeborene zeer snel verergeren en binnen enkele uren tot de dood leiden.
Prognose afhankelijk van moment van diagnose
De prognose van de geïnfecteerde pasgeborene is sterk afhankelijk van lees meer over Welke gezondheidsproblemen kunnen op tijd geboren kinderen hebben?
