Een overgevoelige huid
Constitutioneel eczeem is een overgevoeligheid van de huid
Constitutioneel eczeem is een overgevoeligheid van de huid, waarbij het samenspel tussen aanleg en omgevingsfactoren een belangrijke rol speelt. Het maakt deel uit van een overgevoeligheidssyndroom dat bestaat uit allergische astma, allergische rinitis (hooikoorts) en constitutioneel eczeem. Deze drie ziektebeelden hangen nauw met mekaar samen en worden de atopische ziekten genoemd.
Hevige jeuk is de voornaamste klacht
Het voornaamste symptoom is een chronische, hevige jeuk. De volledige huid kan zijn aangedaan. Deze is dan rood, schilferig en vochtig, met een vergroving van de huidplooien. Meestal is er een voorkeurslokatie: gelaat, hals, nek, elleboogplooien, polsen, knieholten en enkels. De resterende huid is dikwijls droog. Bij zuigelingen is vooral het gelaat sterk aangedaan. De ziekte verloopt met perioden waarin veel en perioden waarin niet veel huidsymptomen te zien zijn. Raakt de huid geïnfecteerd met bacteriën, dan treedt een verergering op van het constitutioneel eczeem.
Constitutioneel eczeem kent een aantal fasen
Er zijn twee fasen bij constitutioneel eczeem:
- Eczeem bij zuigelingen en peuters;
- Eczeem dat tussen 15- en 25–jarige leeftijd ontstaat en duurt tot de leeftijd van 45-50 jaar.
Bij 40-60 procent van de zuigelingen en peuters is constitutioneel eczeem geassocieerd met een allergie voor eiwitten in dierlijk voedsel (koemelk, lipiden, kippeneiwit) en voor eiwitten in pinda. Het verband tussen eczeem en voedselallergie is echter niet geheel duidelijk. Bij 30-40 procent van deze kinderen verbetert het eczeem wel als de betreffende voedselallergenen vermeden worden. De allergie voor voedselbestanddelen verdwijnt in veel gevallen. Daarna (op 2-4 jarige leeftijd) neemt langzaamaan de overgevoeligheid voor luchtallergenen toe. Bij zuigelingen met constitutioneel eczeem is de gemiddelde duur van het eczeem ruim drie jaar. Na vijf jaar heeft 27 procent van de kinderen nog altijd eczeem en heeft 36 procent astmatische bronchitis ontwikkeld (Aarden et al., 1994).
Prognose hangt samen met tijdstip van onstaan
Bij 64 procent van de patiënten met constitutioneel eczeem is de ziekte reeds vóór de zesde levensmaand begonnen. Bij 80 procent van de patiënten treedt de ziekte voor het eerst op vóór het tweede levensjaar (Queille-Roussel et al., 1985). De prognose van constitutioneel eczeem hangt samen met het tijdstip waarop de ziekte begonnen is. Als constitutioneel eczeem vóór de zesde levensmaand begint, is er 95 procent mogelijkheid dat er op het twintigste levensjaar geen constitutioneel eczeem meer present is. Wanneer de ziekte ná het tweede levensjaar begint, bedraagt deze mogelijkheid 50%. Op 20-jarige leeftijd heeft ongeveer 88 procent van de patiënten minstens drie jaar lang geen hinder meer gehad van constitutioneel eczeem.
