Afhankelijk van alcohol, drugs of andere middelen?
Afhankelijkheid groot maatschappelijk probleem
Het gebruik van alcohol en drugs leidt tot diverse problemen. De verslaving zelf is een probleem, maar daarnaast zijn er onder andere de verkeersongevallen die drinkers veroorzaken en de overlast en criminaliteit die samenhangen met het gebruik van drugs.
Bijna 350.000 mensen afhankelijk van alcohol of drugs
In 1996 waren er op maandbasis naar schatting 231.600 mannen en 42.300 vrouwen van 18-64 jaar met alcoholafhankelijkheid; daarnaast waren er 45.300 mannen en 26.800 vrouwen afhankelijk van drugs. Naar schatting ongeveer 700.000 personen gebruiken langdurig benzodiazepinen (middelen tegen slapeloosheid, stress en angst); mogelijk is een groot deel hiervan verslaafd. In 2000 stierven 831 personen aan de gevolgen van een direkt met alcoholgebruik samenhangende aandoening. Hiervan komt 60% voor rekening van leverziekten. Hoe hoog de sterfte onder drugsgebruikers precies is, is moeilijk te zeggen. Volgens CBS Doodsoorzakenstatistiek overleden in 1999 76 personen aan de directe gevolgen van druggebruik (vooral overdosering). Sterke stijging drugsverslaafden in behandeling vlakt af. Het aantal inschrijvingen vanwege alcoholproblematiek in instellingen voor ambulante verslavingszorg nam van 1993 tot 1998 toe van 22.000 naar ongeveer 26.000, en bleef ongeveer gelijk in de jaren daarna. Het aandeel vrouwen steeg in de periode 1993-2000 licht van 21% naar 24%. Het totaal aantal inschrijvingen wegens druggebruik nam sterk toe van 19.000 in 1990 tot 37.000 in 2000, zowel onder mannen (met 98%) als onder vrouwen (met 73%). Wel is in de afgelopen jaren een afvlakking van deze trend waarneembaar, met uitzondering van het aantal inschrijvingen wegens cocaïne.
Verslavingsproblematiek blijft om aandacht vragen
Verwacht wordt dat alcoholproblematiek een fors probleem zal blijven voor ambulante en klinische zorg. De hulpverlening zal vermoedelijk in toenemende mate te maken krijgen met na-ijleffecten van overmatig alcoholgebruik. Dit komt onder meer tot uiting in een toenemende verzorgings- en verpleegbehoefte van (alcoholverslaafde) thuislozen. Door veroudering van de mensen die drugs gebruiken, zal ook het zorggebruik ten gevolge van drugsproblematiek toenemen.
De ziekte en de gevolgen voor de patiënt
Overmatig gebruik van alcohol of drugs
Veel mensen drinken alcohol of gebruiken drugs. Bij de meesten is het gebruik gematigd, maar bij een deel is het gebruik langzamerhand overgegaan in overmatig gebruik, probleemgebruik, misbruik of zelfs afhankelijkheid. De grenzen zijn niet altijd even duidelijk en het stadium van de afhankelijkheid (of de verslaving) wordt lang niet altijd bereikt. Het overmatig gebruik van alcohol, drugs of andere middelen brengt een scala aan problemen met zich mee. De verslaving zelf en de lichamelijke en psychische gevolgen voor de verslaafde vormen slechts één aspect van het probleem. Andere problemen zijn bvb verkeersongelukken die drinkers en gebruikers van sommige drugs veroorzaken en overlast en criminaliteit die samenhangen met het gebruik ervan.
Psychische gevolgen van overmatig alcohol- of druggebruik
Ten gevolge van overmatig alcohol- of druggebruik (incl. medicijnen (medicatie) of andere middelen) kunnen diverse psychische stoornissen optreden, als een intoxicatie, delirium, blijvende dementie, depressie, angststoornis of psychose.
De ziekte en de gevolgen voor de patiënt
Overmatig alcoholgebruik kan leiden tot ernstige stoornissen
Alcoholproblemen onder jonge mensen doven voor een belangrijk deel uit naarmate de leeftijd vordert en men betrokken raakt bij werk en gezin. In een aantal gevallen leidt alcoholmisbruik tot vroege sterfte door verkeersongevallen. Wanneer alcoholproblemen bij jonge mensen blijven bestaan, lopen ze grote mogelijkheid op middelbare leeftijd een ‘full-blown’ alcoholverslaving te ontwikkelen, een chronisch ziektebeeld. Dit gaat gepaard met significant lijden en beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren. Het overmatig alcoholgebruik kan uitmonden in (ernstige) stoornissen lees verder
