Last van wisselende stemmingen?
Wat is manisch depressief?
Mensen met een manisch depressieve stoornis hebben hinder van sterk wisselende stemmingen, daarom wordt het ook wel een stemmingsstoornis genoemd. Maar iedereen voelt zich toch de ene dag beter dan de ander zou je zeggen. Ja, dat is zo, maar bij een manisch depressieve stoornis; schommelen de stemmingen zo sterk dat normaal functioneren in sommige gevallen niet eens meer mogelijk is. Normaal gesproken is er een duidelijke aanleiding waarom iemand vrolijk of down is. (je hebt promotie op je werk of er is iemand in je familie ernstig ziek). Bij mensen met een manisch depressieve stoornis is er geen sprake van een normale reactie op prettige of nare omstandigheden; hun stemming gaat als het ware een eigen leven leiden. Een periode waarin iemand extreem blij is heet manie; een periode waarin iemand zeer somber is heet een depressie. Tussen deze twee periodes in is de stemming dikwijlsnormaal.
Wat zijn de voornaamste kenmerken?
De ene persoon heeft meer hinder van depressies, de anderen van manieën. Het verschil in de kenmerken is groot, per persoon kan je meestal wel een vast en duidelijk patroon in zijn/haar gedrag herkennen, maar dat blijkt dikwijlspas na verloop van tijd.
De ernst van de klachten kan uiteenlopen van een lichte dip tot een zware depressie en van een ongeveer normale opgewektheid tot een uitgelaten overdreven stemming. Sommige mensen hebben slechts in een lichte mate hinder van opwinding die bij de manische periode hoort. Deze overmatig opgewonden stemming wordt ook wel hypomanie genoemd en is moeilijk te onderscheiden van ‘normale’ opgewektheid en opwinding. Niet alleen de kenmerken, maar ook de duur van de manische of depressieve periodes kan sterk per persoon verschillen.
Mogelijke kenmerken bij een manie:
- extreem uitgelaten stemming (overdreven opgewekt, druk doen)
- prikkelbaar, snel boos zijn
- opgewonden, geagiteerd zijn
- minder behoefte aan slaap hebben (dagen achter mekaar doorgaan zonder slaap)
- veel praten zonder rem (hyperactief gedrag)
- gedachten die alle kanten opschieten
- grootse plannen en ideeën
- het gevoel hebben alles aan te kunnen (extreem veel zelfvertrouwen grootheidswaanzin)
- impulsief dingen doen zonder rekening te hebben met de eventuele gevolgen (b.v. voor heel veel geld shoppen)
- extreem veel zelfvertrouwen
- paranoia (achtervolgingswaanzin), vrees
- obsessies
- seksueel ongeremd zijn
Mogelijke kenmerken bij een depressie
- een verdrietige of geïrriteerde stemming
- lusteloos zijn, nergens zin in hebben
- minder belangstelling voor hobby’s of werk
- heel de dag moe en uitgeput zijn
- geen emoties voelen
- geen contact willen met anderen
- weinig of geen gevoel van eigenwaarde
- denken aan dood, gedachten over zelfdoding
- slecht slapen of juist alleen maar willen slapen
- minder of juist meer gaan eten
Wat kan de oorzaak zijn?
Er is nog niet zoveel bekend over de oorzaken van manisch-depressieve stoornissen. Wel is duidelijk dat aanleg de belangrijkste rol speelt bij het ontstaan van deze stoornis. De aanleg wordt ook voor een deel bepaald door erfelijke factoren: deze stoornis komt dikwijlsmeerdere malen voor in een familie. Kinderen met een manisch-depressieve ouder krijgen niet automatisch ook deze stoornis, maar de mogelijkheid is wel groter dan normaal. Ook denkt men dat de stoornis mede wordt bepaald door neurotransmitters (moleculen die signalen kunnen doorgeven en opnemen. Alles wat wij denken of voelen wordt door deze neurotransmitters doorgegeven, ze worden ook wel boodschapperstoffen genoemd) in de hersenen die niet in balans zijn.
Persoonlijkheid
Naast aanleg speelt ook de ontwikkeling van iemand zijn persoonlijkheid een belangrijke rol. Wat heeft iemand in zijn leven zoal meegemaakt en hoe heeft dat die persoon gevormd? Het karakter is dikwijlsheel bepalend voor hoe iemand in het leven staat en voor iemands vaardigheden. Iemand is niet zo veel kwetsbaar als hij goed in staat is problemen op te lossen en gemakkelijk steun kan krijgen.
Omstandigheden
Bij mensen met een aanleg voor deze stoornis kunnen bepaalde omstandigheden leiden tot een manie of depressie. Vooral veel stress, drukte en een onregelmatig leven kan een manie of depressie uitlokken, maar dat verschilt weer van persoon tot persoon. Wat de een wel kan hebben is voor de ander al ‘de druppel’.
Sociale factoren
dit zijn bvb ingrijpende lees verder
