Huidkanker, een dieper inzicht!

In 2000 overleden 548 mensen aan huidkanker

De voornaamste huidtumoren zijn melanoom, basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom. Op 1 januari 1998 waren er ongeveer ruim 37.000 mensen met huidkanker: 18.300 met plaveiselcelcarcinoom, 19.400 met melanoom. Basaalcelcarcinoom wordt praktisch altijd curatief verwijderd. Het aantal nieuwe patiënten in 1997 met basaalcelcarcinoom was ongeveer 13.400. In 1997 waren er 3.073 nieuwe patiënten met plaveiselcelcarcinoom en 2.171 met melanoom. In 2000 overleden 470 personen aan melanoom en 78 personen aan overige huidtumoren (voornamelijk plaveiselcelcarcinoom). Internationaal gezien neemt Nederland een gunstige positie in voor plaveiselcelcarcinoom als het gaat om het aantal nieuwe gevallen en de sterfte, en een middenpositie voor melanoom

Sterfte aan melanoom blijft stijgen onder mannen

Het aantal nieuwe gevallen van basaalcelcarcinoom is tussen 1977 en 1997 flink gestegen. Voor plaveiselcelcarcinoom is er in de periode 1989-1998 een lichte stijging zichtbaar. Het aantal melanoomgevallen is tussen 1975 en 1990 flink gestegen, maar in de periode 1990-1998 is er slechts een lichte stijging. De sterfte aan melanoom is tussen 1970 en 1988 voortdurend gestegen. Deze stijging heeft zich bij mannen ook na 1988 voortgezet. Bij vrouwen blijft de sterfte na 1988 redelijk stabiel. De sterfte aan overige huidtumoren (vooral plaveiselcelcarcinoom) is tussen 1979 en 1988 gedaald en daarna ongeveer gelijk gebleven.

Blootstelling aan UV-straling belangrijke risicofactor

De toename van het plaveiselcelcarcinoom is naar alle waarschijnlijkheid toe te schrijven aan de toegenomen chronische blootstelling aan UV-straling. Bij melanoom en basaalcelcarcinoom lijkt met name onregelmatige blootstelling aan UV-straling van invloed te zijn. Voor alle vormen van huidkanker geldt ook dat er meer nieuwe gevallen worden geconstateerd doordat dermatologen beter op huidkanker letten. De stijging van de sterfte aan melanoom is deels te verklaren doordat het beter mogelijk is om melanoom-specifieke sterfte vast te stellen, maar mogelijk ook doordat het aantal nieuwe gevallen werkelijk is toegenomen.

Op langere termijn mogelijk stijging

Als het aantal nieuwe gevallen van melanoom ook in de toekomst gelijk blijft, zal de sterftestijging van deze vorm van kanker stagneren. Het aantal nieuwe gevallen van huidkanker in het algemeen kan echter op de langere termijn toenemen doordat de UV-belasting is toegenomen.

De ICD en onderscheidt twee typen huidkanker

Huidtumoren worden onderverdeeld in:

melanomen (ICD-9 code 172, ICD-10-code C43; ongeveer 10%);
andere huidtumoren (ICD-9 code 173, ICD-10-code C44; ruim 90%). Deze groep huidtumoren wordt weer onderverdeeld in het basaalcelcarcinoom (75-80%), het plaveiselcelcarcinoom (20%) en zeer niet veel voorkomende tumoren die uitgaan van de talg- of zweetklieren (2%).

Melanomen

Melanomen ontstaan uit moedervlekken of nieuw gevormde pigmentvlekken
Melanomen zijn afkomstig van pigmentvormende cellen (melanocyten) van de huid. Melanomen ontstaan uit bestaande moedervlekken (ongeveer 30%) of uit nieuw gevormde pigmentvlekken. Er zijn vier typen melanoom. De meest voorkomende typen bij blanken zijn het ‘superficial spreading melanoma’ (SSM, 65%) en het nodulaire melanoom (NM, 25%). Men vermoedt dat het SSM een vroege variant en het NM een late variant is van hetzelfde type melanoom. Het SSM heeft een gunstiger prognose dan het NM. De overige typen zijn vrij zeldzaam: het lentigo maligna melanoom (LMM, 5%) dat vooral bij ouderen voorkomt, en het acrolentigineuze melanoom (ALM, 5%). Bij mensen met een gepigmenteerde huid komt ALM het meest voor.

Veranderingen in grootte, kleur en grootte van pigment- of lees meer over Huidkanker, een dieper inzicht!