Erfelijk hoge cholesterol!

Cholesterol Erfelijke ziektes Bloeddruk Voeding

Cholesterol lost niet op in het bloed, maar moet er wel door vervoerd kunnen worden. Daartoe is het verpakt in kleine bolletjes bestaande uit vet en eiwit, de zogenaamde lipoproteïnen. Met het cholesterol wordt eigenlijk reeds het cholesterol bedoeld dat verpakt zit in de lipoproteïnedeeltjes: VLDL (Very-Low-Density), LDL (Low-Density) en HDL (High-Density). Daarnaast zijn er nog chylomicronen. Het plaatje geeft duidelijk aan wat de werking is van de verschillende deeltjes: het LDL cholesterol is het slechte cholesterol, de chylomicronen (Chylo) bevatten veel vet, van de VLDL is de werking nog niet beken en het HDL cholesterol is het goede cholesterol.

Slecht LDL cholesterol

LDL-cholesterol gaat via het bloed naar plaatsen in het lichaam waar het op dat moment nodig is. Overtollig LDL-cholesterol kan op termijn echter vernauwingen van de bloedvaten veroorzaken en daardoor hart- en vaatproblemen. LDL heet daarom ook wel 'slecht' cholesterol.

Goed HDL cholesterol

HDL-cholesterol brengt overtollig cholesterol terug naar de lever. Vanwege deze functie heet HDL-cholesterol ook wel 'goed' cholesterol. Hoe hoger het HDL-gehalte hoe beter. De lever gebruikt teruggevoerd cholesterol opnieuw, onder meer voor de aanmaak van gal. Gal wordt via de galblaas in de darm afgegeven. Een groot deel daarvan verlaat het lichaam via de ontlasting.

Hoe krijgen wij cholesterol en vet binnen?

Cholesterol is belangrijk voor de aanmaak van onze lichaamscellen, gal en hormonen. Zonder cholesterol kunnen wij dus niet leven! De lever maakt het grootste deel van het benodigde cholesterol zelf, de rest neemt het lichaam op uit de voeding. De lever houdt het cholesterolgehalte op het juiste niveau; naar behoefte maakt hij meer of minder aan, slaat het tijdelijk op of geeft juist meer af. Andere vetstoffen die een grote rol spelen bij de stofwisseling (metabolisme) zijn de triglyceriden. Deze stoffen gebruikt het lichaam vooral als energiebron. De meeste vetten in de voeding bestaan uit triglyceriden.

Hoeveel cholesterol is goed?

Voor de hoeveelheid cholesterol en triglyceriden in het bloed zijn streefwaarden vastgesteld. Dat zijn grenswaarden waaronder het cholesterol geen risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Het is niet simpel om aan te geven wat precies een normaal cholesterolgehalte is. Dit is onder andere afhankelijk van leeftijd en geslacht. Voor volwassenen gelden streefwaarden.

Streefwaarden cholesterol

5-4-3-2-1 regel

Waarden                            mmol/l
Totaal cholesterol (TC)   minder dan 5
Ratio (TC/HDL)                 minder dan 4
LDL-cholesterol                minder dan 3
Triglyceriden (TRG)          minder dan 2
HDL-cholesterol               meer dan     1

Alle waarden zijn belangrijk!

Als het cholesterol wordt gemeten, moeten alle waarden worden bepaald. Alleen het totaal-cholesterol is onvoldoende. De verhouding tussen de verschillende waarden zijn van belang. Als iemand bvb een hoog HDL-cholesterol heeft, is een verhoogd totaal-cholesterol minder bezwaarlijk. Als u het totaal-cholesterol deelt door het HDL-cholesterol, krijgt u een getal, de ratio. Dit is een belangrijke maat voor de mogelijkheid op hart- en vaatziekten binnen een bepaalde periode. Deze waarde moet lager zijn dan 4. Zijn de waarden lees meer over Erfelijk hoge cholesterol!