Arteriosclerose of aderverkalking
Arteriosclerose (aderverkalking) is een ziektebeeld van het binnenweefsel (endotheel) van de vaatwanden. Normaal gesproken is de vaatwand glad en heel flexibel. Als er ontstekingsprikkelende stoffen inwerken op het endotheelweefsel vinden er de volgende aanpassingen plaats:
- Verhoogde aanmaak van adhesie (=plak) moleculen
- Aanmaak van ontstekingsbevorderende stoffen (IL-1 beta, IL6 en IL8)
Dit proces heet endotheel activatie en kan onder andere worden veroorzaakt door geoxideerd LDL cholesterol, vrije radicalen en triglycerides (vet-suikerverbindingen). Endotheel activatie is afhankelijk van de aanwezigheid van prikkelende stoffen, komen deze stoffen niet (meer) voor dan stopt de endothele activatie. Bij langdurige prikkeling (dus bij veel LDL, veel vrije radicalen en/of veel triglyvcerides) blijft de endothele activatie actief en treedt er arteriosclerose op. Hoe gaat dat in zijn werk? Monocyten (witte bloedcellen die dode lichaamscellen opruimen) worden als gevolg van de activatie aangetrokken door de vaatwand en gebonden aan adhesiemoleculen (die werken als dubbelzijdig plakband). Door deze 'plak'moleculen worden ze in hun vaart geremd. Het begin plakt vast en de rest struikelt er als het ware eroverheen. De zaak wordt op de vaatwand uitgespreid. Vervolgens dringen deze monocyten door de bovenlaag heen (diapedese) naar de tussenlaag en gaan ongeveer als macrofagen (witte bloedcellen die ongewenste stoffen invangen en opruimen) fungeren. In deze ‘nieuwe functie’ vangen ze geoxideerd LDL cholesterol en triglycerides (vet-suikerverbindingen) af uit de bloedbaan. Ze eten ze als het ware op. Na het opeten veranderen ze zelf van structuur en worden het schuimcellen (vergelijk het met purschuim - het lijkt niks in de fles maar als het eruitkomt....). Deze schuimcellen zijn wat vet-plakkerig en nemen veel volume in. En dat speelt zich allemaal af in de tussenlaag, net onder de binnenkant van het bloedvat. Het weefsel gaat opzwellen en de bloedvaatwand barst als het ware open. Door de schade lekt de zaak naar buiten (het ader in) en er ontstaat een bloedstolsel aan de binnenkant van het bloedvat. Arteriosclerose - een verdikking aan de binnenkant van het bloedvat. Het spreekt voor zich dat een eenmaal ontstane schade een domino effect veroorzaakt en zorgt voor nog meer plaques vorming.
Statines
Arteriosclerose wordt dikwijls behandeld met lipide (=vet) verlagende middelen, statines bvb werken cholesterol verlagend. De bekendste statines zijn Zocor, Crestor, Lipitor en Selektine. De cholesterolverlagende werking van statines wordt bereikt door de aanmaak van mevalonaat te te blokkeren. Mevalonaat is de voorloper van cholesterol, coënzym Q10 en selenoproteïnen. Door mevalonaat, via een remming op HMG-CoA (3-hydroxy-3-methyl-glutaryl coënzym A - voorloper van mevalonaat), te blokkeren (de HMG-CoA reductase) wordt lees meer over Arteriosclerose of aderverkalking
