Ons hormoonstelsel, een ingewikkeld systeem...
Ons lichaam kent twee belangrijke regulerende systemen, het zenuwstelsel en het hormoonstelsel. Samen vormen ze het neuro-endocriene systeem. Het zenuwstelsel zorgt voor de snelle bijsturing en het hormoonstelsel is verantwoordelijk voor de wat minder snelle en de lange termijn regulatie. Het hormoonstelsel bestaat uit verschillende hormoonklieren. Elke hormoonklier geeft bepaalde hormonen af. Niet alleen hormoonklieren maar ook lichaamscellen zijn in staat om hormonen te produceren. Hormonen zijn chemische boodschappers die via de bloedbaan worden vervoerd door het lichaam. Aangekomen op de plaats van bestemming zorgen ze ervoor dat er bepaalde processen op gang komen. Hormonen kunnen niet alleen een activerende maar ook een remmende werking hebben. Afhankelijk van het gewenste resultaat zorgen de hormoonklieren dan ook voor de afgifte van het juiste hormoon. Het uiteindelijke doel is dat het lichaam zoveel mogelijk "in balans" blijft.
Alvleesklier - insuline
De pancreas of alvleesklier bevindt zich in de buikholte. Zodra het bloedsuikergehalte hoger dan normaal is maakt de alvleesklier insuline aan. Dit hormoon stimuleert alle lichaamscellen om méér glucose (suiker) op te nemen. Als er meer bloedsuiker is dan de cellen kunnen opnemen zorgt insuline ervoor dat de lever en de spieren het teveel aan glucose omzetten in glycogeen. Dat wordt opgeslagen voor noodgevallen. Indien de glycogeen "voorraadkamers" vol zitten en het bloedsuikergehalte nog niet genoeg gedaald is, wordt het teveel aan glucose omgezet in vet. En vet, dat kan het lichaam ongeveer onbeperkt opslaan en bewaren. Voor een gedeelte hoort de alvleesklier ook thuis in het spijsverteringsstelsel. Hij produceert namelijk naast insuline ook spijsverterings-enzymen die in de darmen zorgen voor de afbraak van koolhydraten, eiwitten en vetten.
Bijnieren - adrenaline
De bijnieren zitten bovenop de nieren. De bijnieren fabriceren o.a. adrenaline. Adrenaline doet precies het tegenovergestelde dan insuline. Adrenaline zorgt ervoor dat het in de lever en spieren opgeslagen glycogeen weer omgezet wordt in glucose. Je bijnieren en je alvleesklier zorgen er zo samen voor dat je bloedsuikerspiegel in balans blijft. De bijnieren fabriceren naast adrenaline ook nor-adrenaline en cortisol. Deze twee hormonen zorgen er samen met adrenaline voor dat je lichaam op de juiste manier kan reageren op het moment dat er gevaar dreigt. Ze brengen je lichaam in de zogenaamde vecht of vlucht stemming.
Thymus - afweerhormonen
De thymus zit achter je borstbeen en produceert verschillende hormonen (thymosine, thymostimuline, LSH etc) die ervoor zorgen dat je immuunsysteem op de juiste manier kan reageren. De thymus hormonen zorgen er niet alleen voor dat er T-lymfocyten (killercellen) worden aangemaakt maar ook dat ze worden "opgeleid". En dat laatste is zeker niet onbelangrijk; T-lymfocyten moeten namelijk wél het verschil weten tussen vriend en vijand.
Hypofyse - STH, TSH, ACTH, ADH
De hypofyse bevind zich in het hoofd en wordt ook wel meesterklier genoemd. De hypofyse produceert een aantal belangrijke hormonen die direct of indirect invloed uitoefenen op de werking van het lichaam. STH of het somatotroop hormoon wordt ook wel simpelweg het groeihormoon genoemd. STH stimuleert de groei van het lichaam doordat het betrokken is bij de bouwstofwisselingsprocessen (de omzetting van koolhydraten, eiwitten en vetten). Het spreekt voor zich dat de aanmaak van dit hormoon bij baby's hoger is dan bij volwassenen. TSH of het thyroïd stimulerend hormoon wordt ook in de hypofyse aangemaakt. TSH zet op zijn beurt de schildklier aan het werk. Het ACTH of het adrenocorticotroop hormoon zet de bijnieren aan het werk en zorgt ervoor dat deze cortisol aanmaakt. ACTH regelt ook het dag/nacht ritme van de mens. ADH of het antidiuretisch hormoon zorgt ervoor dat het lichaam genoeg vocht tot z'n beschikking heeft. Het zet de nieren aan tot lees meer over Ons hormoonstelsel, een ingewikkeld systeem...
