Gespannen, nerveus, bezorgd, slecht slapen?
Slapen
Hoeveel slaap iemand nodig heeft, verschilt per persoon. De een kan van nature met zes uur toe, de ander heeft negen of zelfs tien uur nodig. Het is normaal om na een uur of vier slapen twee à drie keer eventjes wakker te worden. Mensen die zich dat de volgende ochtend nog herinneren, denken soms ten onrechte dat ze slecht hebben geslapen. Leeftijd speelt een rol. Een kind in de groei heeft een grote slaapbehoefte, slaapt van nature diep en lang. Veel ouderen - boven de vijftig - slapen korter, niet zo veel diep, worden vaker eventjes wakker. Wanneer heb je een slaapprobleem? Als je overdag - door te weinig nachtrust - chagrijnig, duf, moe of ongeconcentreerd bent. Probeer de oorzaak te achterhalen en daar iets aan te doen.
Oorzaken
Een slaapprobleem kan ontstaan door
- Stress, zorgen, spanning, niet tot rust kunnen komen.
- 's Avonds laat een zware maaltijd eten, 's avonds koffie, thee of alcohol drinken.
- Lichamelijke problemen: verkoudheid, benauwdheid, pijn, jeuk, dikwijlsmoeten plassen, nachtelijke ‘opvliegers' gedurende de overgang.
- Omgevingsproblemen als: een ongemakkelijk bed, te warme of te koude slaapkamer, lawaai, licht.
Slaaptips
Geen pasklare oplossing, wel een aantal mogelijkheden:
- Praat over de oorzaken van zorgen en spanningen, zoek eventueel hulp; praat met de huisarts.
- Veel mensen hebben een vast tijdstip waarop ze vanzelf slaperig worden. Let op of dit bij u zo is en pas het tijdstip van slapengaan daarop aan. Sta ook op een vaste tijd op.
- Eet 's avonds laat geen kruidige of zware maaltijden.
- Neem 's avonds geen cola, koffie of thee; neem geen alcohol - alcohol kan het doorslapen verhinderen.
- Een beker warme melk, eventueel met honing, kan een simpel slaapmiddel zijn.
- Zoek in de uren voor het slapengaan rust en ontspanning. Muziek luisteren, lezen van rustgevende lectuur, baden, douchen, wandelen, ontspanningsoefeningen, vrijen. Doe de tv uit: tv-kijken geeft bijna altijd meer onrust dan ontspanning.
- Zorg voor een goed, behaaglijk bed, prettig zittende nachtkleding en een rustige, frisse, donkere slaapkamer met een prettige temperatuur.
- Lukt het niet om in slaap te komen? Wind u niet op, maak er het beste van, ontspan. Ga in een luie stoel zitten met een boek of tijdschrift en drink een kop warme melk.
- Overdag duf? Kijk wat bevalt: geen dutje, een kort dutje (wekker zetten) of een wandeling in de frisse lucht.
- Volg een slaapcursus. Informeer bij de huisarts of bij een thuiszorgorganisatie.
Stressproblemen
Een beetje stress, spanning, hoort bij het leven. Gespannenheid kan ervoor zorgen dat je goed presteert: denk aan examenstress, plankenkoorts, nervositeit voor een sollicitatie. Maar een mens kan ook ‘over z'n toeren' of overspannen raken: onrustig, prikkelbaar, steeds nerveus, bang, moe, tobben, hoofdpijn, hartkloppingen, slapeloos... Probeer de oorzaak van het stressprobleem te achterhalen en daar iets aan te doen.
Oorzaken
Een stressprobleem kan ontstaan door bijvoorbeeld:
- Belangrijke gebeurtenissen in het leven - lief en leed - als dood en geboorte, scheiding, trouwen, ontslag, pensioen, ziekte, schulden of plotseling rijk worden, aanpassingen op het werk, vakantie.
- Problemen in de omgang met jezelf en anderen; je vindt het bvb moeilijk om voor jezelf op te komen.
- Stress op het werk, te grote werkdruk, te weinig mogelijkheden om zelf je werkzaamheden in te lees verder
