Een botbreuk als gevolg van osteoporose: het kan vermeden worden

Wat is het

Osteoporose wordt ook wel botontkalking genoemd. Het betekent dat er niet zo veel kalk (calcium) in de botten zit. Daardoor worden ze ongemerkt brozer.

Geen ziekte

Osteoporose is geen ziekte en geeft zelf geen klachten, maar de kans op botbreuken – vooral op latere leeftijd – wordt er groter door. Daarom is het belangrijk osteoporose te behandelen of liefst te voorkomen.

Botopbouw en -afbraak

Bot leeft: oude botcellen worden voortdurend afgebroken en vervangen door nieuwe.
Bot groeit: bij kinderen en jongvolwassenen neemt de botmassa toe. De piek wordt bereikt tussen het 25ste en 30ste jaar. De hoeveelheid bot die iemand dan heeft, noemt men de ‘piekbotmassa'.
Bot slinkt: vanaf het 40ste jaar is de afbraak groter dan de opbouw. Dan neemt de botmassa dus af.

Het nut van bot

Botweefsel heeft twee functies:

Het geeft steun aan het lichaam.
Het vormt een calciumreservoir.

Calcium is bij allerlei lichaamsprocessen nodig. Daarom zit er altijd calcium in het bloed. Is de concentratie van het calcium in het bloed te laag, dan wordt er kalk aan de botten onttrokken.

Oorzaken en gevolgen

Zowel mannen als vrouwen kunnen osteoporose krijgen. Eén op de vier vrouwen boven de 55 heeft osteoporose en één op de twaalf mannen.

Oorzaken

De kans dat u osteoporose krijgt, wordt onder meer groter door:

Geringe piekbotmassa
Deze is voor een deel erfelijk bepaald. De voeding en de hoeveelheid lichaamsbeweging in de jeugd hebben er echter ook veel invloed op.
Onvoldoende beweging
Op elke leeftijd heeft een gebrek aan lichaamsbeweging een ongunstig effect op de kwaliteit van de botten.
Geen goede voeding en overmatig gebruik van genotmiddelen
Voor de opbouw van bot is calcium en vitamine D nodig. Krijgt u daar te weinig van, dan wordt de botvorming vertraagd. Roken, te veel alcohol, te veel koffie en te veel zout hebben een ongunstige invloed.
Leeftijd
Na het 40ste levensjaar is de botafbraak groter dan de botopbouw. Hoe ouder men is, hoe groter de kans op osteoporose.
Menopauze
Bij vrouwen na de menopauze gaat de botafbraak sneller. Dat komt doordat hun lichaam dan geen oestrogenen (vrouwelijke hormonen) meer aanmaakt.
Aanleg
Osteoporose is niet erfelijk, maar de kans het te krijgen is wel groter als een van uw ouders het ook heeft.
Gebruik van bepaalde geneesmiddelen
Langdurig gebruik van onder meer corticosteroïden (ontstekingsremmers) versnelt de botafbraak.
Bepaalde ziekten
Sommige ziekten hebben invloed op de opbouw of de afbraak van het botweefsel, onder andere sommige schildklieraandoeningen lees verder