Het cholesterol, een theoretische benadering!
Cholesterol is de naam voor een scheikundige verbinding die is afgeleid van chole(gal) en streos(vast). De sterolen zijn een groep van scheikundige verbindingen die in een of andere vorm in alle plantaardige en dierlijke cellen voorkomen. Cholesterol is voor de gewervelde dieren de voornaamste vertegenwoordiger van de groep van de sterolen. Het komt in de gal voor, als de naam aangeeft, maar het is ook het voornaamste bestanddeel van vitamine D en een aantal hormonen die in de schors van de bijnieren worden gemaakt . Vitamine D2 (ergocalciferol) voorkomt de Engelse ziekte, bevordert de resorptie en afzetting van calcium, vooral in de beenderen en het gebit. Vitamine D3 (cholecalciferol) voorkomt spierkrampen en stuipen. Vitamine D2 komt uit plantaardige sterolen, Vitamine D3 uit dierlijke sterolen en ook via huidpigment met U.V.straling (Zon). De gevormde bijnierschorshormonen, Aldosteron verzorgt het evenwicht tussen Natrium en kalium zouten.Androsteron, veroorzaakt de secundaire geslachtskenmerken (bv. de mannelijke beharing). Cortison, komt tussen de glucosestofwisseling en remt ontstekingen.Hydrocortison, verzorgt de vet en eiwit stofwisseling (metabolisme) en remt eveneens ontstekingen.Cortisteron, regelt de waterballans. Te samen met andere vetachtige stoffen(zgn. fosfolipiden) vormt cholesterol het hoofdbestanddeel van de wanden of membranen van vele typen cellen. In zenuw-en hersenweefsel neemt cholesterol een bijzondere plaats in, het is een van de basisprodukten van het isolatiemateriaal dat zich om de meeste zenuwvezels bevindt. Dit isolatiemateriaal, dat myeline wordt genoemd, is in dunne laagjes om de zenuwvezels gewonden en heeft als voornaamste taak te voorkomen dat de elektrische signalen, die door de zenuwvezels op de andere overspringen. Het heeft in dit opzicht een identieke taak als de isolatie die om een elektriciteitsdraad zit.(voorbeeld M.S.), het falen hiervan ligt a/d basis van sclerosis multiplex.
In de gal komt cholesterol in betrekkelijk hoge gehalte voor (0.05- 0.3 %). Onder bepaalde omstandigheden kristalliseert cholesterol uit de gal, waardoor galstenen ontstaan. Cholesterol is de laatste jaren in een kwade reuk komen te staan, daar het in belangrijke mate verantwoordelijk wordt gesteld voor het ontstaan van slagaderverkalking (arteriosclerose).
Triglyceriden zijn opgebouwd uit een driewaardige alcoholglycerol en vetzuren (zie molecuulstructuur fig.1).De vetzuren zijn zwakke tot zeer zwakke zuren, waarbij geldt hoe langer de koolstofketen hoe zwakker het zuur. Dit komt merendeel door de hydrophobe eigenschap van de vetzuurstaart. De verzadigde vetzuren voldoen aan de formule C2n+1 H COOH. De onverzadigde vetzuren aan de formule CnH2+1n COOH. De onverzadigde vetzuren hebben dus twee waterstof (H) atomen minder, dit door één of méér dubbele bindingen tussen twee op eenvolgende koolatomen.
Onverzadigde vetzuren: Vloeibaar bij kamertemperatuur (meestal plantaardige origine). Verzadigde vetzuren: Vast bij kamertemperatuur(meestal van dierlijke oorsprong). De meest voorkomende verzadigde vetzuren zijn boterzuur(n=3), stearinezuur (n=17) en palmitinezuur (n= 15), die respectievelijk voorkomen in boter, rundvet en schaapsvet. Het voornaamste onverzadigd vetzuur is oliezuur (n=17) dat o.a. in olijfolie voorkomt. De vetten die in de natuur voorkomen bestaan uit esters van glycerol met bovengenoemde vetzuren. Een ester van glycerol ontstaat doordat de hydroxylgroep (OH) zich met de waterstof(H)
Van het zuur verbindt tot water (H2 O). De overblijvende verbinding wordt een ester genoemd. Meestal bestaan de lange zijketens uit verschillende soorten vetzuren (meervoudige verbindingen). Voor lees meer over Het cholesterol, een theoretische benadering!
