Decompressie ziektes kort besproken!
Naast de effecten van luchtdrukveranderingen op de gashoudende holtes in het menselijk lichaam en de invloed van de verminderde zuurstoftoevoer op grote hoogte, bestaat er nog een ander fenomeen veroorzaakt door de verminderde atmosferische druk. Deze verzameling van symptomen worden ook " decompressieziekte " genoemd. De verschijningsvorm van dit fenomeen is zeer variabel en het onderliggend mechanisme is slecht bekend. Bovendien gelijkt de ziekte soms op de fenomenen veroorzaakt door vermindering van luchtdruk en de gevolgen voor gashoudende ruimtes in het lichaam, maar ook de symptomen veroorzaakt door de vermindering van de aanwezigheid van zuurstof (O2) op grote hoogte. Hierdoor werd het fenomeen slechts rond 1930 herkend en beschreven. Men spreekt ook dikwijls over "Bends" of aëroëmbolie. De symptomen verdwijnen ongeveer altijd wanneer men daalt naar zeeniveau, echter zeer bijna nooit verdwijnen ze niet na recompressie en in sommige gevallen kan de ernst van de symptomen toenemen, tezamen met het verslechteren van de algemene toestand van het slachtoffer( postdescent collaps).Oorzaak
Alhoewel dat de volgende hypothese niet alle verschijningsvormen van decompressieziekte verklaart is het onderliggend basismechanisme toch wel bekend. In normale omstandigheden bevindt er zich een grote hoeveelheid N2 in het lichaam, de weefsels zijn als het ware oververzadigd door N2. Het fenomeen zal dus niet optreden wanneer men 100 procent O2-gas inademt alvorens op te stijgen( het N2-gas wordt dan uitgeademd). Binnen de weefsels en de vloeistoffen van het lichaam bevindt er zich dus opgeloste N2 in de ingeademde lucht. Deze N2 hoeveelheid bedraagt ongeveer 1 liter. Wanneer nu de partiële N2-druk in de ingeademde lucht daalt bij opstijgen wordt het opgeloste N2-gas door het bloed van de weefsels naar de longen gevoerd, waar het uitgeademd wordt. Het mechanisme is dan als volgt: omdat de oplosbaarheid van N2 in het bloed relatief laag is (d.w.z. dat de N2 slechts overgaat van vloeistof naar gasvorm) en omdat sommige weefsels zeer veel N2 bevatten, worden de weefsels oververzadigd aan N2 bij vermindering van atmosferische druk.Verklaring: De partiële N2-druk in de weefsels vermindert minder dan de absolute druk in de lichaamsweefsels, veroorzaakt door het stijgen. Hierdoor krijgt men dus oververzadiging van N2 in de weefsels . Deze oververzadiging kan aanleiding geven tot het vormen van luchtbellen die vooral N2 bevatten ( daarnaast O2 en CO2). Deze luchtbellen kunnen dan getransporteerd worden via de bloedsomloop naar andere plaatsen van het lichaam, waar ze dan symptomen zullen veroorzaken. Deze luchtbellen werden aangetoond door o.a. Doppler-onderzoek. Het verband tussen de aanwezigheid van de luchtbellen en de symptomen die optreden is echter nog niet bewezen en het ontstaan van de klachten is dus nog niet opgehelderd.
Verschijningsvormen van decompressieziekte.
De ziekte kan optreden gedurende de vlucht, maar ook door vermindering van atmosferische druk in de hypobare kamer. De drempel waarboven de ziekte kan voorkomen bedraagt 18000 ft. Tussen 18000 ft en 25000 ft blijft de ziekte echter zeldzaam. Wanneer men nog hoger gaat, stijgt het aantal gevallen wel. De klinische verschijningsvorm van de ziekte is zeer variabel. Het voorkomen van de tekens en symptomen bij een 2 uur durend verblijf op 28000 ft en 37000 ft vindt U in bijgaand overzicht.a. Gewricht en lidmaatpijn
Deze pijnen worden dikwijls "Bends" genoemd en zijn de meest voorkomende symptomen van decompressietieziekte. Het gaat om een vage, slecht te lokaliseren, diep pijn. De aanvankelijke zachte pijn kan evolueren naar een hevige pijn als men op grote hoogte blijft of als men nog stijgt. Uiteindelijk kan dit tot collaps leiden, als geen maatregelen genomen worden. In sommige gevallen kan de zachte pijn echter ook volledig verdwijnen zonder dat er actie wordt genomen. In afdalende volorde van frequentie worden de volgende gewrichten getroffen: Knie, schouder, elleboog, pols-hand, enkel-voet en meer zeldzaam ook de heup.De pijn begint dus langzaam en evolueert naar zeer ernstige pijn die langzaamaan aan gans het lidmaat kan omvatten. Slachtoffers hebben de neiging zichzelf te krabben of te masseren, maar dit verslecht de situatie nog meer. Het uitoefenen van een lichte druk d.m.v. een verband of door onderdompeling in een vloeistof verlicht de pijn vaak. De symptomen verdwijnen bij het dalen, maar dikwijls blijft er een stijfheid en zelfs lichte pijn over gedurende een bepaalde tijd. RX-onderzoek kan luchtbellen aantonen, maar de "Bends" kunnen bestaan zonder aantoonbare luchtbellen op de radiografie. Luchtbellen kunnen bovendien radiografisch zichtbaar zijn zonder symptomen te veroorzaken.
