De effecten van drukveranderingen op het menselijk lichaam!

Het lichaam bevat verscheidene met gas gevulde holtes die reeds of niet met de buitenwereld in verbinding staan. Bij drukveranderingen, bvb bij opstijgen of landen, of bij een plotseling verlies van cabinedruk, moet de druk van het gas in deze holtes in evenwicht komen met de druk van de nieuwe omgeving. Indien dit niet gebeurt, treden er verschillende symptomen op.

Men kan deze lichaamsholtes onderverdelen in gesloten en halfgesloten holtes.

• Halfgesloten holtes: longen, middenoor, sinussen.
• Gesloten holtes: gastro-intestinale ruimte.
  

Bij luchtdrukveranderingen zal het gedrag van een gas in een holte bepaald worden naargelang de verbinding met de omgeving gemakkelijk gebeurt of niet. Dit hoofdstuk beschrijft de voornaamste lichaamsholten en het mechanisme waarop de druk binnen deze holten in evenwicht wordt gebracht bij verandering van atmosferische druk en ook de problemen die kunnen ontstaan wanneer de drukken niet in evenwicht worden gebracht.

Mechanisme van gasexpansie.

Bij stijgen zal het volume van het gas toenemen. Dit gebeurt bvb bij stijgen, of bij verlies van cabinedruk op grote hoogte. Bij dalen zal het volume van het gas binnen de lichaamsholtes afnemen.

Effecten van drukveranderingen op semi-gesloten lichaamsholten.

a. Het middenoor.

De holte in het middenoor is van de buitenwereld gescheiden door het trommelvlies. Er is een verbinding met de neusholte en dus met de buitenwereld langs de buis van Eustachius. Het proximale 2/3 gedeelte van deze buis heeft minder harde wanden (slijmvlies) en is in normale omstandigheden gecollabeerd. Bij stijgen expandeert het gas in het middenoor en zal ontsnappen langs deze buis van Eustachius, zodat de druk binnen en buiten het trommelvlies geëgaliseerd wordt. Het proximale gedeelte van de buis echter werkt als een éénrichtingsklep, zodat het stijgen veroorzaakt dan nooit problemen. Het ontsnappen van gas langs de buis van Eustachius wordt ervaren als een klikgevoel in de oren. Deze klik treedt ongeveer alle 500 ft tot 1000 ft op. Bij dalen moet de lucht van de neusholte binnenstromen in het middenoor om een drukevenwicht te bekomen in het middenoor en erbuiten. Bij de meeste mensen verhindert de éénrichtingsklep in de buis het passief binnenstromen van lucht naar het middenoor. Dit heeft tot gevolg dat de groter wordende atmosferische druk buiten, het trommelvlies lichtjes naar binnen zal duwen. Dit gaat zo verder tenzij er lucht binnenstroomt via de buis van Eustachius. Deze vervorming van het trommelvlies veroorzaakt een gevoel van volheid in het oor en een vermindering van het gehoor. Indien het dalen verder gaat zonder egalisatie van de drukken zal dit pijn veroorzaken. Soms veroorzaakt dit ook een stimulatie van het binnenoor (evenwichtsorgaan) met duizeligheid tot gevolg. Deze druk op het trommelvlies, dat rood wordt, eventueel gaat bloeden en zelfs scheuren, noemt men ook: BAROTRAUMA. Om nu de drukken langs het trommelvlies te egaliseren, gedurende de landing, moeten soms actieve manoeuvres uitgevoerd worden om de buis van Eustachius open te maken: slikken, geeuwen, onderkaak bewegingen. Dit is echter maar efficiënt bij ongeveer 50 procent van de bemanningen. De anderen moeten de druk verhogen in de neusholte om het gas naar het middenoor te forceren. Dit noemt men het Vasalva-manoeuver (geforceerde expiratie met gesloten lippen en neus). Dit wordt op geregelde tijdstippen gedaan door piloten bij de landing. Er bestaan ook nog andere technieken als het manoeuvre van Frenzel bij gesloten glottis(luchtpijp) mond en neus, worden de mondbodemspieren en de spieren van de pharynx samengetrokken. Men kan dit vergelijken met wat er gebeurt als men de neus snuit, maar het moet aangeleerd worden. Deze techniek kan zowel gebruikt worden bij uitademing als bij inademen. Toynbee-manoeuver: slikken terwijl de neus gesloten is. Deze techniek wordt gebruikt om na te gaan of de buis van Eustachius goed werkt op grondniveau. Hij veroorzaakt een vermindering van ruk in de neus en mag dus niet gebruikt worden bij de landing. Deze technieken worden dus veelvuldig gebruikt door bemanningen van een vliegtuig. (alle 1000 ft , tot één keer per 4000 ft of meer). De druk die kan gemaakt worden door deze technieken is echter lees meer over De effecten van drukveranderingen op het menselijk lichaam!

Infoblog de meest complete bron van informatie! Help Infoblog te vervolledigen en promoot je eigen site. Heeft u nog interessante informatie? Word dan infoblog partner en ontdek de voordelen!.