Luchtziekte, net nu je op vakantie gaat!

Vakantie Decompressie

Luchtziekte wordt veroorzaakt door bewegingen van het vliegtuig en zijn gekenmerkt door braakneigingen en het zich ongemakkelijk voelen. Niet alleen in het vliegtuig kan men ziek worden door onnatuurlijke bewegingen want er is ook nog wagenziekte, zeeziekte, simulator ziekte enz. Daarom spreekt men soms van bewegingsziekte (motion sickness) of cinetose, wat meer algemene termen zijn. Veel leerling-piloten hebben hinder van luchtziekte gedurende hun opleiding, vooral in het begin en gedurende de overgang naar accrobatie -vluchten. Daarom is het nuttig deze leerlingen gerust te stellen met het feit dat ze in de meerderheid zijn en dat luchtziekte doorheen de verdere vluchten zal overwonnen worden.

Symptomen van luchtziekte

Meerdere symptomen zijn geassocieerd met luchtziekte

lusteloosheid
hoofdpijn
ongemakkelijk gevoel in de maag( stomach awerness)
bleekheid
zweten
braakneigingen ( nausea)
braken
uitputtingsgevoel

Alhoewel de symtomen meestal in deze volgorde verlopen, zijn er toch individuele verschillen. Bepaalde personen kunnen zich langere tijd ongemakkelijk voelen, zonder te moeten overgeven; andere hebben slechts een korte aarschuwingsperiode, overgeven dan en voelen zich onmiddellijk beter. Luchtziekte beïnvloed op een negatieve manier de vliegopleiding en vermindert het prestatievermogen van de bemanning. Uiteraard zijn passagiers, als par's nog meer ontvankelijk voor luchtziekte, waardoor ze minder goed kunnen presteren op het moment dat ze het vliegtuig moeten verlaten. Na ejectie boven water wordt de piloot heel vlug zeeziek in zijn reddingsvlot, wat de wilskracht om te overleven wegneemt.

Oorzaken van luchtziekte

Fysiologische aspecten

De beweging veroorzaakt stimuli vanuit het gezichtveld, de halfcirkelvormige kanalen, de otoliet-organen en het proprioceptief systeem. De hersenen vergelijken deze inkomende stimuli met het normaal verwachtingspatroon. Indien één of andere stimulus buiten dit verwachtingspatroon valt kan luchtziekte optreden. Als voorbeeld iemand die leest in een vliegtuig: zijn ogen zien een onbewegelijk blad papier en geven de indruk dat de omgeving niet beweegt; de otolieten en halfcirkelvormige kanalen sturen informatie door dat er wel degelijk een beweging is. Door training en veelvuldige blootstelling gaat de piloot zich aanpassen aan de nieuwe situatie en verdwijnt de luchtziekte. Wanneer hij evenwel op zee is (of als een zeeman gaat vliegen), komt hij in een nieuw bewegingspatroon terecht en kan zeeziek worden.

Psychologische factoren

Angst voor bepaalde vliegmanoeuvres kan de oorzaak zijn van luchtziekte. Zo kan zelfs nausea en overgeven optreden in het vooruitzicht van een bepaalde beweging. Bij herhaalde blootstelling is er geen vooruitgang of kan zelfs verslechtering optreden. Soms kan de spanning om goed te presteren zo groot zijn dar er "spanningsziekte" optreedt, zonder dat de eigenlijke vliegmanoeuvres de oorzaak zijn. Heel bekend is de student die moet overgeven voor een belangrijk examen. Zo ook kan de leerling-piloot onder enorme spanning staan als hij goed moet scoren onder de ogen van zijn instructeur.

Preventie van luchtziekte

Houdingsmaatregelen
- Passagiers
  - Beperk de beweging van het hoofd
  - Gebruik een hoofdsteun
  - Ga neerliggen indien mogelijk
  - Sluit de ogen, tenzij duidelijk referentiepunten buiten het vliegtuig present zijn, als een duidelijke lees meer over Luchtziekte, net nu je op vakantie gaat!