Een dipje of een depressie: verschijnselen en behandeling
Je hoort mensen dikwijls zeggen dat ze ‘even een dipje’ hebben. Daar kijkt niemand van op. Iedereen is wel eens somber of treurig. Zulke gevoelens (emoties) kunnen opkomen na een tegenslag of ruzie, het verlies van een dierbaar iemand, of zomaar. Meestal trekt zo’n sombere bui vanzelf weg. Maar bij sommige mensen blijft deze stemming aanhouden. Ze hebben nergens meer zin in of belangstelling voor. Hun volledige bestaan wordt beheerst door somberheid. Al schijnt de zon en bruist alles om hen heen van leven, het raakt hen niet. Ze missen de energie om iets te ondernemen en het lukt maar niet om minder somber te worden. Mensen die weken- tot maandenlang hinder houden van zo’n zwaarmoedige stemming lijden aan een depressie.
Verschijnselen van depressie.
Mensen hebben een depressie wanneer ze zich minstens 14 dagen achtereen erg somber voelen en daarnaast hinder hebben van meerdere onderstaande verschijnselen:
- Lusteloosheid en prikkelbaarheid
- Gebrek aan interesse en plezier
- Concentratieproblemen, vergeetachtigheid en besluitloosheid
- Schuldgevoelens en het gevoel niets waard te zijn
- Het gevoel van binnen dood of leeg te zijn
- Gevoelens van machteloosheid, wanhoop en vrees
- Grote vermoeidheid
- Sterke neiging tot piekeren
- Huilen zonder dat het oplucht of graag willen huilen maar dat niet kunnen
- Traagheid in praten, denken en bewegen of lichamelijke onrust
- Gebrek aan eetlust en gewichtsverlies of juist overdreven honger en gewichtstoename
- Moeite met inslapen of doorslapen of juist niet uit het bed kunnen komen
- Weinig of geen zin in vrijen
- Lichamelijke klachten zoals: verstopping, een droge mond, onverklaarbare pijn, duizeligheid, hartkloppingen, trillende handen, druk op de borst en hoofd- en rugpijn
- Veel depressieve mensen voelen zich 's ochtends het ellendigst en gaan zich in de loop van de dag beter voelen, bij anderen zijn de verschijnselen 's avonds juist het sterkst.
Verschillen in depressies.
Niet alle depressies zijn hetzelfde. Ze kunnen variëren van mild tot zwaar. Iemand met een zachte depressie heeft hinder van hooguit enkele van de in het kader beschreven verschijnselen. Mensen die aan een zware depressie lijden hebben hinder van ongeveer alle beschreven klachten. Enkele speciale vormen van depressie zijn:
Dysthyme stoornis
Bij een dysthyme stoornis houden de klachten langer dan twee jaar aan, maar zijn ze niet altijd even zwaar. Bij mensen die hier aan lijden worden de sombere stemmingen afgewisseld met perioden van maximaal twee maanden waarin ze zich beter voelen. Ze hebben minder bijkomende klachten maar zijn wel het grootste deel van de dag in een depressieve stemming. Zij kunnen meestal ‘normaal’ functioneren, maar hun leven is ongeveer de volledige tijd gekleurd in grijstinten.
Manisch-depressieve stoornis
Bij mensen met een manisch-depressieve stoornis (bipolaire stoornis) wisselen perioden van grote somberheid en passiviteit en perioden van extreme activiteit en opwinding mekaar af. Mensen met zo’n manisch-depressieve stoornis* denken in de overdreven vrolijke (of eufore) perioden alles aan te kunnen en doen dingen die ze normaal nooit zouden doen. Daarna zakken ze terug in grote lusteloosheid.
Postnatale depressie
Na een bevalling, miskraam of abortus krijgen sommige vrouwen hinder van een postpartum depressie, ook wel postnatale depressie genoemd. (Over de manisch-depressieve stoornis en de postnatale depressie zijn in de NFGV-reeks aparte brochures verschenen.)
Seizoensgebonden depressie
Veel mensen hebben in meerdere of mindere mate hinder van de seizoensgebonden depressie. Deze steekt vooral in de herfst- en wintermaanden de kop op en wordt in verband gebracht met tekort aan zonlicht. Maar er zijn ook mensen die zich juist in het voorjaar depressief voelen.
Achtergronden van depressie.
Depressies hebben niet één duidelijke oorzaak, maar ontstaan door een combinatie van biologische, sociale, en psychische factoren. De voornaamste biologische factor is erfelijkheid. In sommige families komen depressies meer voor dan in andere. Bepaalde stoffen, als hormonen, medicijnen, alcohol en drugs kunnen het ontstaan van een depressie in de hand werken. Dat geldt ook voor sommige lichamelijke ziekten, als schildklier- en bijnierschorsafwijkingen, diabetes en hart- en vaatziekten. De belangrijkste sociale factoren zijn verdrietige of schokkende gebeurtenissen. Deze kunnen een depressie oproepen. Zo kan de somberheid na het verlies van een partner of na ontslag overgaan in een depressie. Ook een ingrijpende gebeurtenis als een verhuizing kan tot een depressie leiden. De mogelijkheid daarop is vooral groot wanneer mensen hun oude sociale contacten moeten lees meer over Een dipje of een depressie: verschijnselen en behandeling
