Gevolgen van diabetes op korte en lange termijn
Gevolgen op korte termijn
Vanaf het begin van diabetes kun je hinder krijgen van acute ongemakken, die binnen een paar uur kunnen ontstaan. Ze reageren wel even snel op behandeling. Het gaat dan vooral om een te laag of te hoog bloedglucosegehalte: hypoglykemie (laag, kortweg hypo) of hyperglykemie (hoog, kortweg hyper). De bloedglucosespiegel schommelt in de ideale situatie tussen de 4 en 8 mmol/l. De behandeling van diabetes is er op afgestemd om dit te bereiken. Heel veel dingen hebben invloed op dat gehalte: eten, drinken, sporten, stress en emoties, een griepje. Je kunt heel gemakkelijk uit evenwicht raken en lager of hoger komen te zitten. Een enkele keer een hypo of een hyper hebben is niet erg. Gebeurt dat regelmatig, dan moet wellicht de behandeling worden aangepast. Overleg dan met de arts. Bij mensen bij wie bvb stress een grote invloed heeft op de bloedglucosewaarde, kan het soms helpen om een cursus stressmanagement te volgen. Te veel hypo's en hypers is niet goed voor het lichaam en vooral hoge bloedglucosewaarden kunnen op den duur leiden tot complicaties.
Hoe herken je een hypo?
Komt het bloedglucosegehalte onder de 4 mmol/l dan is er sprake van hypoglykemie, ook wel een hypo genoemd. Je merkt dat door:
- zweten
- trillen
- duizeligheid
- plotseling wisselend humeur
- ongeconcentreerd zijn
- hoofdpijn
- moe
- hongerig
Met wat druivensuiker, een boterham of een zoet limonadedrankje breng je het bloedglucosegehalte weer omhoog. In heel ernstige gevallen moet glucagon worden ingespoten.
Hoe herken je een hyper?
Als er te veel glucose, dus ongeveer boven de 10 mmol/l, in het bloed zit, dan is er sprake van hyperglykemie, ook wel een hyper genoemd. Je merkt dat door:
- veel plassen
- veel dorst hebben en houden
- vermoeidheid
- mogelijk plotselinge extreme humeurigheid
- gevoel van algehele malaise
Het lichaam wil het teveel aan suiker in het bloed kwijtraken. Veel blijven drinken (niets zoets!) helpt daarbij.
Gevolgen op lange termijn
De meeste mensen met diabetes krijgen na jarenlange diabetes te maken met langetermijn-gevolgen. Die heten ook wel diabetescomplicaties. Ze ontstaan vooral door hoge bloedglucosewaarden. Dat is slecht voor alle organen, lichaamsweefsels en zenuwen. Daarom hameren artsen zo op het laag houden van de bloedglucosespiegel. Dat verkleint de mogelijkheid op problemen enorm. Andere boosdoeners zijn hoge bloeddruk en te veel ongezonde vetten in het bloed. Door een gezonde levensstijl (voeding, beweging, vooral niet roken) en regelmatige controles verklein je de mogelijkheid op complicaties. Veelvoorkomende complicaties:
- Oogaandoeningen
- Hart- en vaatziekten
- Nieraandoeningen
- Voetproblemen
- Dementie
- Zenuwschade
- Huidproblemen
- Andere gevolgen, als infectiegevoeligheid
Oogaandoeningen
Diabetes beschadigt de kleine bloedvaatjes in de ogen. Hierdoor ontstaan bloedinkjes en littekenweefsel. Nieuw aangelegde bloedvaatjes zijn zo teer dat ze ook dikwijlskapot gaan, wat ook weer zorgt voor bloedinkjes. Dit leidt op den duur tot slechtziendheid, en zonder behandeling kan het zelfs uitmonden in blindheid. Deze complicatie wordt retinopathie genoemd. Alle mensen met diabetes krijgen er vroeg of laat mee te maken. Meestal is het ook de eerste complicatie van diabetes die de kop op steekt. Het is zelfs zo dat ongeveer de helft van de mensen met type 2 diabetes op het moment van de diagnose al oogafwijkingen heeft. Ernstige oogproblemen kunnen worden behandeld met lasertechniek (coagulatie). Daarmee wordt de schade niet hersteld maar kan verergering worden voorkomen. Jaarlijkse controle van de ogen is dus geen overbodige luxe! Klachten die kunnen wijzen op oogproblemen:
- niet scherp zien
- dubbelzien
- wazig zien, troebele blik hebben
- oogontstekingen
- pijn aan de ogen
Hart- en vaatziekten
Door diabetes worden grote en kleine bloedvaten dikker en stugger. Ook raken de bloedvaten eerder beschadigd. Allerlei vetten in het bloed blijven gemakkelijker kleven aan de wand van de bloedvaten, waardoor deze vernauwen. Dit wordt atherosclerose (vroeger aderverkalking) genoemd. Gevolg is dat de doorbloeding afneemt, zodat andere organen niet zo veel bloed en zuurstof krijgen. Dit kan weer leiden tot een hartinfarct of een hersenbloeding.
Hoe verklein je het risico van hart- en vaatziekten?
- Stoppen met roken.
- Op je gewicht letten en zo nodig iets afvallen. Een paar kilo maakt al veel verschil.
- Op je voeding letten. Vermijd zoveel mogelijk voeding met verzadigde vetten.
- Op je cholesterolgehalte letten.
- Op je bloeddruk letten.
- Bewegen. Pak eens wat vaker de fiets, neem de trap in plaats van de lift of roltrap, loop naar de winkel etc.
- Nieraandoeningen
Het medische woord voor diabetische nieraandoening is nefropathie. De nieren zuiveren het bloed van afvalstoffen en laten de stoffen die het lichaam wel nodig heeft in het bloed zitten. Door diabetes vormt zich steeds meer bindweefsel in de nieren, waardoor die niet meer goed werken. Hierdoor kunnen afvalstoffen toch in het lichaam blijven terwijl ze anders via de urine het lichaam zouden verlaten. En andersom, veel goede stoffen die normaal in het lichaam blijven, worden nu via de urine uitgescheiden.
Hoe ontdek je nierproblemen?
De nierfunctie gaat zo geleidelijk achteruit dat je het zelf eerst niet merkt. Een dokter kan dat zien met urine-onderzoek. Als er eiwit (albumine) in de urine zit, is dat een teken dat de lees verder
